Maandag 26/10/2020

Winehouse

Portret van een destructief maar fenomenaal talent

Als er iets is wat Amy Winehouse geleerd heeft in alle commotie van het afgelopen jaar, dan wellicht de waarheid in de uitspraak 'wees voorzichtig met wat je wenst'. De 24-jarige Winehouse heeft toppen bereikt waarover alleen het kruim van de popsterren durft te dromen. Om zichzelf meteen opnieuw de diepte in te storten.

Door Robert SandaLl

Even recapituleren: haar hit 'Rehab' vormt de soundtrack van de voorbije 22 maanden. Haar tweede album, Back to Black, was het grootste verkoopsucces in Groot-Brittannië in 2007; wereldwijd gingen er negen miljoen exemplaren van over de toonbank, waardoor ze meteen een van de best verkochte platen van de 21ste eeuw is. Op de ceremonie van de Grammy's in 2008 kreeg Winehouse vijf awards, waaronder de zogenaamde 'big 3' voor song, opname en vocale popplaat van het jaar. Daarnaast was ze de eerste Britse die de onderscheiding 'beste nieuwe artieste' in de wacht sleepte sinds de jazz- en soulzangeres Sade in 1986.

Ze werd verwelkomd als een 'stijlicoon' door modeontwerper Karl Lagerfeld van Chanel, die haar bijenkorfkapsel "een inspiratie" noemde. Ze werd door Andrew Lloyd Webber vergeleken met Edith Piaf, Judy Garland en Ella Fitzgerald. Onder haar bewonderende vakgenoten, onder meer George Michael, die haar de beste zangeres en songwriter van haar generatie noemde. Bij een peiling onder Britse vrouwen jonger dan 25 jaar die haar gewoon als 'Amy' kennen, zoals ze Kate Moss als 'Kate' kennen werd ze verkozen tot 'ultieme heldin'. Aan het thuisfront trouwde ze in mei 2007 met Blake Fielder-Civil, de liefde van haar leven, "mijn Blake, de knapste man die je ooit te zien zult krijgen", zoals ze hem onlangs op een optreden noemde.

En wat heeft dat haar allemaal opgeleverd? Een ernstige drugsverslaving die haar longen misschien permanent heeft beschadigd. (De foto van een aan een crackpijp lurkende Amy die in januari op de voorpagina van een tabloid verscheen, bevestigde tot in de gore details precies de aard van het probleem.) En een drankprobleem, dat hand in hand gaat met de neiging om in het openbaar agressief te worden. "Als ik twintig eenheden binnen heb, dan word ik wel eens gewelddadig, vooral als ik ongelukkig ben", zei Winehouse in 2006, waarna ze doorging dat te bewijzen op de stoep van een paar cafés in Camden, Londen.

Ondertussen circuleren beelden van Winehouse die haar neiging tot zelfverminking illustreren, haar drastisch gewichtsverlies en haar indiscrete seksuele escapades ze zei ooit: "Ik ken zo veel mannen met wie ik liever twee uur seks heb dan dat ik er twee minuten mee zou moeten praten." Ze worden de wereld rondgestuurd door paparazzi en fans die met hun cameratelefoons de wacht houden voor haar Londense verblijfplaatsen.

Zo was het niet altijd. In de eerste vijf jaar van haar carrière was Winehouse een door de kritiek gewaardeerd punkjazz-zangeres, wier debuutalbum Frank in 2004 genomineerd werd voor de Mercury Prize. Pas in de voorbije vijftien maanden werd haar toekomst even op pauze gezet. Winehouse heeft meer optredens afgelast dan dat ze er vorig jaar gedaan heeft. De ooit wulpse, zelfverklaarde 'Joodse prinses' met de prachtige zwarte stem is verschrompeld tot een knokig lijstje van alle demonen die op de loer liggen voor roekeloze en kwetsbare jonge en niet zo jonge mensen van beider sekse. Gehoopt wordt dat haar opname in het ziekenhuis in juni, nadat ze was flauwgevallen in haar huis in Camden, en de diagnose van een beginnend emfyseem haar de ogen geopend hebben. Maar niemand van haar entourage gelooft dat Amy al een bladzijde heeft omgedraaid.

Winehouse staat nu bekend als de anti-Diana, de koningin der duisternis. De foto van 'Amy aan de crack' bracht de drugsdealer die ze nam naar verluidt 60.000 euro op. In de hiërarchie van prullenmandpopsterren staat ze naast Britney Spears, doordat alles wat ze doet nieuws is. Slecht nieuws. Haar puistig, getekend gelaat in de rechtbank op de eerste dag van Blakes proces in juni leverde haar nog meer grimmige, met foto's gelardeerde pagina's op.

Het trieste aan de zaak is nu dat Winehouse, in tegenstelling tot Britney Spears, Pete Doherty en zoveel andere minder getalenteerde nepberoemdheden, geen roddels nodig heeft om in de aandacht te staan. Ook al worden de populaire media aangetrokken tot haar als ramptoeristen tot een auto-ongeluk, toch heeft ze hen nooit het hof gemaakt. De weinige muziekjournalisten die haar in de voorbije jaren ontmoetten, vonden haar een schuwe en verstrooide gesprekspartner. Iemand die haar uit eten nam na het verschijnen van Back to Black schreef dat ze niets at, tobde over haar vriendje (toen de chef-kok Alex Claire), en na twintig minuten opstapte om hem te zoeken.

Ook al hebben velen uit haar entourage, en af en toe iemand van haar familie, hun verhalen verteld of verkocht, toch heeft Winehouse zelf nooit meer tegen de tabloids gezegd dan wat ze hen vanaf haar deurdrempel toeschreeuwde.

En dus is de vraag: waar en hoe liep het fout? Er bestaan drie grote gedachtestromingen. De populairste boosdoener is haar man, Blake Fielder-Civil. Volgens een van haar oudere getrouwen: "Amy houdt van ruwe, gangsterachtige mannen." In een wat oudere song, 'Stronger Than Me', klaagde ze over haar ruggengraatloze vriendje, een zekere Chris. "You always put me in control", kreunde ze. "Feel like a lady, but you my lady boy." Op dat vlak mag ze zeker niet klagen over Fielder-Civil. Hij komt van het platteland van Lincolnshire, maakte de school nooit af, en kwam op 16-jarige leeftijd naar Londen, waar hij jarenlang een zwervend, werkeloos en vaak dakloos bestaan leidde om ten slotte in 2004 Winehouses wereld te betreden.

Net zoals Amy komt hij uit een gebroken gezin. Maar in tegenstelling tot haar waren zijn gescheiden ouders afwezig en blijkbaar niet in staat om zijn chaotisch leven mee te stroomlijnen. Zijn moeder, Georgette Civil, loste verscheidene scherpe waarschuwingen. Tegen een zondagstabloid zei ze: "Als Blake terug naar Amy gaat, dan bezorgt ze hem een vroege dood." Fielder-Civil mag dan slecht nieuws zijn, een doetje is hij niet. Hij kwam in het nieuws toen hij in voorarrest zat en zijn straf afwachtte nadat hij in juni schuldig had gepleit voor een aanklacht wegens het toebrengen van lichamelijke letsels (hij had een cafébaas in Hoxton in elkaar geslagen) en geprobeerd had de rechtsgang te beïnvloeden (het slachtoffer omkopen om de beschuldiging ongedaan te maken). Het gedrag van Fielder-Civil kan met dat van zijn vrouw wedijveren als het erom gaat de tabloids te halen. In de rechtbank kwam onlangs aan het licht dat hij een medegevangene 20.000 pond had aangeboden om Pete Doherty in elkaar te slaan, één in een reeks van bezoekers aan de echtelijke woning die hij ervan verdacht met zijn vrouw naar bed te zijn geweest. Fielder-Civil is al lang een drugsgebruiker, en volgens sommige bronnen een voormalige dealer die door een drugsbende in een huis in Noord-Londen was geïnstalleerd. Het ogenblik waarop Winehouse mevrouw Fielder-Civil werd viel samen met het begin van haar neergang. Bij een bezoek aan de gevangenis in mei verontschuldigde hij zich bij Amy's toegewijde vader Mitch Winehouse omdat hij Amy's leven om zeep had geholpen door haar in contact te brengen met harddrugs.

Dit is wat volgens Nick Godwyn, Winehouses eerste manager, die zich over haar ontfermde toen ze nog maar zestien was, met haar gebeurd is. "Amy veranderde van dag op dag toen ze Blake leerde kennen. Ze klonk totaal anders. Ze werd afstandelijker. En op mij kwam het over dat het aan de drugs lag. Toen ik haar leerde kennen rookte ze wiet, maar vond ze mensen die harddrugs gebruikten onnozel. Vroeger lachte ze met hen."

Het was Godwyns poging om Winehouse ertoe aan te sporen professionele hulp te zoeken in een kliniek in Guilford, nadat hij haar op een dag ontroostbaar huilend en graatmager had aangetroffen in een appartement in Camden, die haar inspireerde voor de hevige uitval in 'Rehab': "I said no, no, no!" Amy, zo herinnert Godwyn zich, was in minder dan een halfuur binnen en buiten. Dat voorval, dat plaatsvond tijdens een uitfase van haar vroege knipperlichtrelatie met Fielder-Civil, kondigde het einde van Godwyns positie als haar manager aan.

Minder snel om de schuld op Blake te schuiven zijn mensen die al langer ervaring hebben met Amy's weerbarstige natuur. Haar vader Mitch, een Londense taxichauffeur die eerder geld verdiende met het plaatsen van dubbel glas, heeft dit jaar niet veel gewerkt uit bezorgdheid om haar. Mitch ging in februari kortstondig bij haar inwonen om de boot tot bedaren te brengen. Toen dat niet lukte, probeerde hij haar eind april te laten opnemen. (Hij kwam erachter dat de enige van haar familie die de bevoegdheid heeft dat te vragen haar echtgenoot is.)

Ook al oordeelt Mitch dat Blake "tegenwoordig clean" is en denkt hij niet dat "hij een van die mensen wordt die de gevangenis verlaten als een beroepscrimineel", toch minimaliseert hij het excuus van Blake. "Hij heeft haar niet gedwongen drugs te nemen. Had hij dat maar gedaan. Want als hij dat had gedaan, dan had ze waarschijnlijk gezegd: geen sprake van." Dat gezegd zijnde, vindt Mitch wel degelijk dat de recente drang van zijn dochter tot zelfverminking "meer met Blake te maken heeft. Hij legde me uit dat als ze stoppen met drugs, zichzelf snijden de pijn verzacht."

Winehouses huidige manager, een grote Guyanese concertpromotor met dreadlocks, Raye Cosbert, vermoedt dat de drugs wel eens een symptoom kunnen zijn van een dieperliggende malaise. Hij wijt haar huidige toestand aan de pijlsnelle manier waarop ze beroemd werd in het voorjaar van 2007, toen ze ook in Amerika doorbrak. Volgens Cosbert kwamen haar sociale instincten in conflict met roofzuchtige media. "Amy is een gemeenschapsmens", zegt hij. "Ze is niet zoals de doorsnee teruggetrokken ster. Ze heeft graag gewone mensen. Ze houdt ervan biljart te spelen met de vuilnismannen. Als ze voor al haar verplaatsingen de metro kon nemen, dan zou ze het doen. Ze voelt zich enorm ongemakkelijk in de wereld van de vip-beroemdheden. Het is jammer dat je iemand niet kunt aanleren hoe je met bekendheid omgaat."

Zeker niet een gecompliceerde rare snuiter als zij. Haar vader herinnert zich haar verwarring toen een enorme massa naar haar concert kwam in Somerset House in Londen in de zomer van 2007. "Ze zei tegen me: 'Papa, wat doen al die mensen hier?' Ze kon het niet vatten. Ze begreep niet dat zij de absolute wereldster in de muziekbusiness was en dat iedereen haar wilde zien." Winehouse had het er tegen vrienden vaak over hoe ze de drummer van de Arctic Monkeys benijdde, de kerel achter op het podium die nog altijd onopgemerkt kan rondwandelen ondanks het enorme succes van de groep.

Insiders vragen zich echter af of Winehouse zich niet bewust tegenslag op de hals haalt in de overtuiging dat dat haar creativiteit voedt. Dat ongeluk Winehouses muze is (en dat ze geen songs kan schrijven met een positieve gemoedsstemming), is een idee dat ze zelf verspreidde in het verleden. "Elke nare situatie is een bluessong in de dop", zei ze in 2006. Haar populairste songs ('Rehab', 'Love is a Losing Game' and 'Back to Black') schragen die visie, en dat doen ook de mensen die Winehouse het beste kennen. "Ze schrijft alleen songs vanuit haar eigen ervaring, en die is altijd min of meer pijnlijk", zegt Mitch, van wie ze de liefde voor jazz erfde. "Het is jammer. Maar zo is ze nu eenmaal. Amy is creatief waar andere mensen al in het ziekenhuis aan het inchecken zouden zijn. Als ze amper op kan staan, liggen haar boeken voor zich en schrijft ze erop los." Een andere oude vriend vraagt zich af hoe Amy het doet, " 's morgens nog zat opstaan, met een kater, in een verschrikkelijke staat, en dan iets briljants beginnen te schrijven."

Om te bewijzen dat haar gewijzigde routine van de afgelopen maanden dat patroon niet had doorbroken, liet Cosbert me een ongetitelde demo-opname horen die Winehouse in mei maakte toen ze een week met haar producer Salaam Remi doorbracht in de Real World Studio's van Peter Gabriel bij Bath. Het was in de hoogenergetische stijl van de meisjesgroepen uit de vroege jaren zestig. Alles in acht genomen klonk het behoorlijk fris.

Maar de hardnekkigheid van haar drugsgebruik baart grote zorgen. De ontwenningskuur van twee weken waaraan ze begon net voor de opname van een liveoptreden in Londen voor de Grammy's ze kon er niet aanwezig zijn omdat ze vanwege haar drugsperikelen geen visum had gekregen heeft al lang geen effect meer. Mitch noemt het nu "tijdverlies". Ook al vertelde ze haar oudere broer Alex dat ze de crack niet miste en dat ze ernaar uitkeek te leren autorijden en met quads aan de slag te gaan met haar nieuwe vriendin Kelly Osborne, toch suggereert haar alsmaar meer verlopen en uitgemergelde voorkomen dat de blijde tijding van haar broer Alex na de Grammy's, "Amy is weer in ons midden!", prematuur was.

De reden waarom de opnamen in Henley in april, waar zij en producer Mark Ronson het thema van de nieuwe James Bondfilm, Quantum of Solace, zouden opnemen, wordt gevat samengebald door een van haar intimi: "Amy was er totaal niet toe in staat."

Cosbert benadrukt dat hij vele mannelijke muzikanten kent "die veel meer drugs dan zij nemen", en dat een flink deel van de reden waarom Winehouse met zoveel verbijstering wordt bejegend erin gelegen is dat ze "een tenger Joods meisje uit Noord-Londen" is.

De algemene kijk is echter dat als Amy Winehouse er niet in slaagt, of er niet toe bereid is, zich te herpakken, en snel, dat dan meer dan alleen haar carrière in gevaar is. De artsen die emfyseem vaststelden, vertelden Mitch dat ze binnen drie maanden behandeld moet worden. Zo niet, dan wordt het onomkeerbaar, en heeft ze permanent een respirator nodig om te ademen. "Wat er ook gebeurt, het zal over twee jaar niet zijn zoals nu", merkt Mitch cynisch op.

Amy Jade Winehouse werd geboren in 1983 in Southgate, een voorstad ten noorden van Londen. Ze verhuisde met haar moeder Janis, een apotheker, naar East Finchley, nadat haar ouders in vriendschap uit elkaar waren gegaan. Ze was toen tien. Lang voor de scheiding bleek Amy al geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. "Al vanaf haar tweede wist ze hoe ze ons de kast op kon krijgen", zegt Mitch. Hij weet nog hoe zijn dochter om de aandacht te krijgen, deed alsof ze stikte of opzettelijk verloren liep op uitjes naar het park of het shoppingcenter Brent Cross, "gewoon voor de lol." Dat manipulatieve en storende gedrag hielp haar niet bijster in alle scholen die ze kortstondig bezocht. De laatste, de Sylvia Young Theatre School, waarvoor ze op 14-jarige leeftijd een beurs kreeg, zond haar na twee jaar weg. Mitch zegt: "Amy vroeg extreem veel aandacht. Niet dat je veel geld aan haar moest besteden. Zo is ze nooit geweest. Maar ze vindt het zo fijn dat mensen zich zorgen om haar maken."

De enige van haar familie die Amy's wil kon breken, was de moeder van Mitch. Cynthia, die Amy 'Nan' noemde, was een charismatische matriarch uit de East End (het tienerliefje van jazztrompettist Ronnie Scott). "Cynthia was de enige persoon die Amy in het gelid hield en die ze echt gehoorzaamde", zegt Nick Godwyn. Toen hij Winehouse voor het eerste ontmoette, was haar enige tatoeage een portret van een vrouwelijke jazz-zangeres op haar arm, met de tekst 'Cynthia'. Ook al waren de Winehouses niet echt religieus, toch kwam de familie elke vrijdagavond samen in Nans huis voor het traditionele Joodse diner, compleet met kippensoep. Volgens een vriend van de familie die er regelmatig bij was stuurde Nan Amy gewoonlijk weg om de vaat te doen na de maaltijd. Soms moest haar kleindochter ook een pedicure bij haar doen. "Amy hield daarvan." De etentjes duurden voort tot Nan in 2005 ziek werd.

Het was Cynthia's idee om Amy naar de toneelschool te sturen. Ze begon op negenjarige leeftijd met zaterdagochtendlessen. Ze etaleerde enig talent als danseres, maar aanvankelijk niet zoveel als zangeres. In haar eerste popgroep, het rapduo Sweet and Sour dat ze vormde met haar vriendin Juliette, was de 11-jarige Amy het schreeuwerige, 'sour' groepslid. Mitch weet nog dat hij haar als 13-jarige vals hoorde zingen tijdens het schooltoneel, waarop hij tegen haar moeder zei: "Godzijdank kan ze dansen." Of het nu kwam door thuis aandachtig naar oude jazzopnamen te luisteren of gewoon omdat ze een laatbloeier was, feit is dat Winehouse drie jaar later helemaal ontbolsterde als jazz-zangeres. Ze werd vocaliste bij het National Youth Jazz Orchestra. Janis barstte in tranen uit toen ze haar dochter voor het eerst de Sinatrastandard 'The Nearness of You' hoorde zingen. Haar toenmalige vriend, de zanger Tyler James, gaf een opname van haar songs aan zijn manager, Nick Godwyn, spil in 19 Entertainment van Simon Fuller. Godwyn was onder de indruk, en niet alleen van haar stem. "Amy was een erg groovy en goed geïnformeerde hiphopfan, die ook alle jazzgrootheden kende, gaande van Billie Holiday tot Thelonious Monk. Ze was mollig en een beetje uitdagend. Ze had een unieke stijl." Geruchten over Winehouses opvallende talent gingen in de muziekindustrie rond zelfs voor ze in 2002 een platencontract tekende. Toen ze naar Miami vloog om kennis te maken met r&b-topproducer Salaam Remi, die daarvoor met onder meer de Fugees, Lisa 'Left Eye' Lopes en Ms Dynamite had gewerkt, werd die getroffen door de maturiteit van de stem van het 18-jarig meisje. "Toen ze binnenkwam en 'The Girl from Ipanema' zong, lichtte de hele kamer op", herinnert hij zich. "Ze had geen microfoon of enige productie nodig, ze had het allemaal in zich." Winehouse keerde later terug naar Miami om haar eerste album op te nemen, getiteld Frank after Sinatra, wiens naam ze op haar gescheurde jeans had geborduurd. Remi vond haar "werkelijk gedecideerd. Ze heeft niet veel takes nodig. Op slag was ze een van de beste zangeressen met wie ik ooit heb gewerkt in de studio."

Met het bedrag met zes nullen dat ze als voorschot kreeg van Island Records en EMI Publishing kocht Winehouse een appartement in Camden, een zoemende magneet voor wie cool wil zijn. Winehouse werd al snel kind aan huis in de cafés en bars van Camden. Godwyn: "Ze hield van de nuchtere bohemiensfeer in de wijk." Ze liep vooral hoog op met de patroonheilige van de pop-cool in Camden, Pete Doherty. "Ze vond hem een genie." Je kunt, zoals Godwyn stelt, "alles kopen op wandel door de hoofdstraat", en de vrije beschikbaarheid van drugs was een ander aspect van Camden dat Winehouse kon appreciëren. Volgens haar vader gebruikte Amy al vanaf haar vijftiende cannabis. Het werkte haar neiging tot zweverigheid en kunstenaarsromantiek in de hand. Godwyn: "Amy had dat oude jazzidee dat je ergens naartoe trok, in ruil voor drank een paar nummers speelde voor je vrienden, en dan naar huis ging. Ze leek geen besef van geld te hebben." Een goed voorbeeld daarvan vond plaats in 2004, toen ze een spontaan optreden gaf in de kelder van de jazzclub Pizza Express in Soho, begeleid door een scratchtrio en voor een paar nummers met de vocale steun van vader Mitch.

In die periode begon ze ook om te gaan met Fielder-Civil. Nadat ze de sullige Chris de bons had gegeven, deelde ze nu een appartement met haar oude vlam Tyler James. Het was geen louter platonische regeling. "Ik ben al van mijn kindertijd verliefd op T. We houden elkaar op de toppen van onze tenen", zei ze. Maar dat Blake even freewheelend en vrijblijvend door het leven ging, stoorde haar. In een interview van juni 2004 praat ze over "die man met wie ik iets heb die andere relaties heeft. En ik word wel degelijk jaloers." Ze gaf ook toe dat ze uitkeek naar een beetje smart om haar songschrijverschap nieuw leven in te blazen. "Het is zo onnozel om te zeggen, maar ik heb een paar kopzorgen nodig om over te schrijven."

Een jaar later had Winehouse kopzorgen en hartpijn te over. Het verschijnen van de tatoeage met de naam Blake boven haar linkerborst viel samen met de periode van hevige stemmingswisselingen, drank- en drugsuitspattingen en dramatisch gewichtsverlies. En zo werd 2005 een verloren jaar. "Amy bevond zich in een duister oord", herinnert een kennis zich. "Ik weet niet of ze werkelijk anorectisch of boulimisch was, maar de drugs maakten het haar zeker gemakkelijker om niet te eten." Op het moment dat Godwyn haar er met de goedkeuring van haar ouders van trachtte te overtuigen hulp te zoeken, in de herfst van 2005, zat Winehouse bijzonder diep. Maar ze veerde prompt op, met nieuwe creatieve energie, om Back to Black te schrijven en op te nemen.

Toen ze in 2006 terugkeerde naar Miami viel het producer Salaam Remi op dat ze sterk vermagerd was. Maar ze was even gefocust als drie jaar eerder. "Amy zat tien dagen met haar gitaar in mijn achtertuin, en schreef daar de helft van het album. Het kwam er in feite op neer dat ze een song per dag schreef. En al die tijd dat ze bij mij was, kwam er geen drank en drugs bij te pas." En, opdat we het niet zouden vergeten, er kwam ook geen Blake bij te pas. Volgens haar manager, Raye Cosbert, "vloeide het album er gewoon uit, als een vloedgolf." De voltooiing en lancering van Back to Black had een vrolijke tijd voor Winehouse moeten zijn. Dat het anders uitdraaide, was grotendeels te wijten aan de dood van haar grootmoeder door longkanker in de zomer van 2006. Volgens de familie van Amy was het het verlies van Nan en haar beteugelende invloed en vooral de normaliserende klusjes en etentjes op vrijdagavond dat voorafging aan Amy's vrije val in de verslaving. Mitch: "Cynthia was meer een soort beste vriendin voor Amy. Ze hield haar met beide voeten op de grond. Toen ze er niet meer was, was er niemand meer naar wie ze wou luisteren. Ze zal zeker niet naar mij luisteren." Toen Back to Black een monsterhit was en haar affaire van negen maanden met Alex Claire erop zat, nam Winehouse haar stormachtige relatie met Blake Fielder-Civil in februari 2007 opnieuw op.

Elke showbizzfotograaf in het land kent het kleine huis in een kasseistraat in Camden waar Winehouse tegenwoordig woont. Het is haar derde huis in negen maanden. Nadat de politie na de arrestatie van Blake in november 2007 was binnengevallen in haar eigen appartement wat verderop, verhuisde Winehouse naar een huurwoning in Bow, in East London. Daar werd ze in januari gefilmd terwijl ze crackcocaïne aan het roken was door 'Johnny', de dealer die haar de drugs had verkocht. Het was voorpaginanieuws, en Winehouse zag zich verplicht om terug naar Camden te vluchten, waar ze zich terugtrok in een ander huurhuis. Wat ze met die zet wilde bereiken, is onduidelijk, zoals veel in de wazige wereld van Amy Winehouse. De ondernemende Johnny of 'scumbag', zoals Mitch Winehouse hem liever noemt blijft een regelmatig bezoeker: "Je kunt dat drugsvolk niet van haar weghouden."

Maar de waarheid is dat niemand deze tegendraadse 24-jarige vrouw kan of zal chaperonneren. Mitch woont in Kent, haar moeder werkt nog altijd fulltime als apotheker, en haar drie oudste vriendinnen, onder wie ook Juliette, haar partner in Sweet and Sour, komen sinds kort niet meer langs, uit protest tegen het gezelschap waarmee ze optrekt. Behalve de drugskameraden genre Pete Doherty, drugdealers en klaplopers zijn de enige regelmatige bezoekers tegenwoordig dichte familie en leden van haar managementteam, die af en toe checken of alles nog goed met haar gaat.

Waar ze zich nu bij moeten neerleggen is Amy's halsstarrige besluit dat haar optredens door moeten gaan. Op 30 mei was er een informele vergadering in haar huis, waarop haar vader, manager en verscheidene mensen van het tourteam haar probeerden te overreden om die avond toch maar niet op het uitverkochte Rock in Riofestival in Lissabon te spelen voor 90.000 mensen. Winehouses stem was totaal om zeep. Of dat het gevolg was van een verkoudheid, zoals zij beweerde, of van een nacht aan de crackpijp, was niet duidelijk. Maar het idee dat ze in staat zou zijn een concert van 90 minuten te spelen in haar bedenkelijke toestand, leek iedereen te absurd voor woorden.

Zij dacht er anders over. Ze had het geanimeerd over haar intentie om in te stappen in een drugsvervangprogramma en herhaalde hoe hard ze naar een kind verlangde als ze eenmaal van haar verslaving af was. En ze drong erop aan dat het geflipte reistraject zou doorgaan zoals gepland: om 2 uur 's middags naar de gevangenis van Pentonville om een paar uur met haar echtgenoot door te brengen, dan naar Canary Wharf om een helikopter te nemen naar Stansted om haar vlucht van 6.30 uur naar Lissabon te halen. Het podium op om 10.30 uur, daarna direct naar de luchthaven en thuis in Camden tegen halfdrie 's nachts. Dat zou een serieuze boterham zijn voor iedereen, laat staan voor een ondervoede drugsverslaafde met een longaandoening zoals Amy Winehouse. Uiteindelijk arriveerde ze een halfuur te laat op het podium en worstelde ze zich hees door een ingekorte set waarop amper gereageerd werd. Twee weken later vloog ze naar Moskou om op te treden bij de opening van een kunstgalerie van de partner van Roman Abramovich.

Het was te veel. Een week later werd ze in allerijl naar het ziekenhuis gevoerd nadat ze thuis flauw was gevallen. Het nieuws dat ze longemfyseem had, gecombineerd met een onregelmatige hartslag, was zo al erg genoeg. Nu was de grote zorg die knobbel in haar borstkas. Volgens Mitch is er veel kanker in zijn familie, en hij vreesde dat zijn dochter dezelfde ziekte had ontwikkeld die ook zijn kettingrokende moeder fataal was geworden. Gelukkig wezen tests tot dusver uit dat het gezwel goedaardig is. In het ziekenhuis, zegt Mitch, slaapt en eet ze beter dan ze sinds lang heeft gedaan.

Amy Winehouse is er beter aan toe dan ze was: haar optreden onlangs op het verjaardagsconcert voor Nelson Mandela en op Glastonbury bewezen dat. Maar om weer volledig gezond te worden, zal ze haar levenswijze waarschijnlijk volledig moeten omgooien. Mensen rondom haar die echt bezorgd zijn, vrezen allemaal dat Winehouse er nooit volledig bovenop zal geraken als ze niet permanent uit haar geliefde Camden wegtrekt, met zijn overdadig aanbod van drugs en drank. "Amy heeft een huis nodig, met een hek, weg van de straat, waar ze een gewoon privéleven kan leiden", zegt Cosbert. Mitch Winehouse beaamt dat, en beweert dat ook Blake dat wil, want volgens hem is hij door zijn verblijf in de cel verlost van zijn verslaving. "Blake begrijpt het volkomen. Hij zei tegen me: 'We kunnen niet in Camden blijven wonen. We moeten naar het platteland.' " Als ze dat doen, zegt Mitch, "dan kunnen ze een prachtig leven hebben samen, met de volledige zegen van mijn familie." Als ze uit elkaar gaan, voegt hij toe, dan stipuleert het voorhuwelijkse contract dat Blake geen cent krijgt van het op 10 miljoen pond geschatte fortuin. n

De ooit wulpse, zelfverklaarde 'Joodse prinses' met de prachtige zwarte stem is verschrompeld tot een knokig lijstje van alle demonen die op de loer liggen voor kwetsbare jonge mensen

Modeontwerper

Karl Lagerfeld

verwelkomde

Winehouse als

stijlicoon en

noemde haar

bijenkorfkapsel

'een inspiratie'

De ernstige drugsverslaving van Winehouse heeft misschien permanent haar longen beschadigd. Artsen stelden emfyseem vast. Als dat niet snel behandeld wordt, heeft ze permanent een respirator nodig om te ademen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234