Zondag 15/12/2019

Windmolens, West-Vlaanderen

Waarom heeft West-Vlaanderen een tiental windmolens, zoals die van Damme (foto), in haar bezit? De sterke uitbouw van de toeristische poot van het provinciebestuur is de voornaamste verklaring. Traditioneel investeerde West-Vlaanderen veel meer in toerisme van de andere provincies. "Kijk bijvoorbeeld naar het bureau Westtoer. Dat heeft een ijzersterke reputatie opgebouwd", zegt professor bestuurskunde Filip De Rynck (UGent). Daarbij was er niet alleen oog voor de kust, maar gingen er ook aandacht en middelen naar 'lokale accenten'. Zoals windmolens dus. Een ideale stopplaats voor fiets-, wandel- en andere tochten. Daarnaast is er ook gewoon meer wind in West-Vlaanderen, waardoor er meer windmolens staan.

Sportpaleis, Antwerpen

In 1997 kwam het Sportpaleis in handen van de provincie Antwerpen. De eigenaar ging failliet, waarna het provinciebestuur actie ondernam. De evenemententempel was van te groot belang voor de stad én de provincie om verloren te laten gaan, klonk het. Tot vandaag zijn de gebouwen van het Sportpaleis eigendom van de provincie, terwijl de uitbating in privéhanden zit. De laatste jaren werden ettelijke miljoenen geïnvesteerd en voerde de provincie Antwerpen grote vernieuwingswerken uit. Zo kwam er een nieuw dak en werd de akoestiek helemaal herbekeken.

Onze-Lieve-Vrouwe-kathedraal, Antwerpen

Vijftig jaar heeft de provincie gewerkt om de kathedraal haar oude glorie terug te geven. Alles werd netjes gerestaureerd. Dat de provincie en bijvoorbeeld niet de kerkfabriek daarvoor moest opdraaien, heeft te maken met stokoude wetgeving, die dateert uit de napoleontische tijd. Het onderhoud van religieuze gebouwen met uitstraling tot buiten de stad valt onder de bevoegdheid van de provincie, werd toen uitgevaardigd. Kleinere parochiale kerken zijn voor de stad, grote kathedralen voor de provincies. "Ze draaien onze fondsen terug, maar ik vraag me af of er nog voldoende geld zal zijn om die prachtige gebouwen te onderhouden", zegt Antwerps provincieraadslid Inga Verhaert (sp.a). "Dit is duidelijk een ernstig probleem voor de regering."

Kastelen, Limburg

Niet alle provincies hebben gewacht op de regering om actief aan de slag te gaan met hun patrimonium. Bezittingen die konden worden gemist, zijn van de hand gedaan.

Zo werd in Dworp, Vlaams-Brabant, het jeugdvormingscentrum overgedragen aan Vlaanderen. In Limburg werden de kastelen van Rullingen en Rekem verkocht aan privé-investeerders. Ook de Limburghal werd verkocht, maar die kwam in handen van de stad Hasselt. In historisch perspectief is het eerder zeldzaam dat provincies hun patrimonium van de hand doen: vaak is er gewoon te weinig interesse.

Schoolgebouwen, Limburg

De provincie Limburg heeft opvallend veel schoolgebouwen in haar bezit. Naast de universitaire campus van Diepenbeek behoren ook scholen in Hasselt, Genk, Lommel, Maasmechelen, Voeren, Tongeren en Bilzen tot het provinciaal patrimonium. De verklaring ligt bij de afwezigheid van grote steden in Limburg. Halverwege de vorige eeuw rezen de stadsscholen overal in Vlaanderen als paddenstoelen uit de grond. Het katholieke en het stedelijk onderwijs investeerden fors in de grote agglomeraties. Alleen Limburg bleef achter.

Hasselt en Genk zijn relatief kleine steden en kenden niet dezelfde groei van stadsscholen. De provincie sprong bij en werd de belangrijkste onderwijsverstrekker. Ze specialiseerde zich in technisch onderwijs, waarvoor ze de infrastructuur voorzag.

Expertise-centrum aardbeien,

Pamel

In Vlaams-Brabant zijn de aardbeien extra lekker dankzij het provinciebestuur. In het dorpje Pamel, in het hart van het Pajottenland, richtte de provincie een expertisecentrum op voor de zomerse vrucht. Er wordt geëxperimenteerd met nieuwe soorten en fruittelers uit de buurt kunnen er terecht voor advies en bijstand. "Om de twee jaar is er ook een wedstrijd voor de lekkerste aardbei", zegt Vlaams Parlementslid Michel Doomst (CD&V). De burgemeester van het naburige Gooik gaat er met veel plezier naartoe. Volgens Doomst overstijgt het expertisecentrum het puur gemeentelijke belang, maar is het te lokaal om te worden aangestuurd vanuit Brussel. "Daarom is de provincie het meest geschikte niveau."

Vliegveld Kortrijk-Wevelgem

Het enige vliegveld in provinciale eigendom ligt in West-Vlaanderen, meer bepaald tussen Kortrijk en Wevelgem. De luchthaven werd jarenlang uitgebaat door een intercommunale, waarin naast de gemeenten uit de buurt ook de provincie zetelde. Maar eind jaren 90 begonnen de gemeenten zich terug te trekken, waardoor het aandeel van de provincie steeds groter werd. Uiteindelijk werd enkele jaren geleden een constructie opgezet waarbij West-Vlaanderen voor zowat de helft participeert in de luchthaven en de exploitatie. De rest is in handen van een privépartner.

"Vlaanderen had de middelen niet", zegt een betrokkene. "Dus werd het geld van de provincie gebruikt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234