Zaterdag 31/10/2020

Wilmots en de pikorde bij de Rode Duivels

Als Robert Waseige de maarschalk is, is Marc Wilmots zijn generaal op het veld. Om maar te zeggen: net als in het spelletje Stratego bestaat er binnen de nationale ploeg een hierarchië waarin iedereen zijn rol heeft. Voor Wilmots is die duidelijk: hij moet de kar trekken. In een generatie Rode Duivels die niet overloopt van sterke persoonlijkheden is zijn aanwezigheid tegen Kroatië in de beslissende WK-kwalificatiewedstrijd gewenst. De relevantie kan blijken als België zaterdag in Zagreb onder druk komt te staan.

Brussel

Eigen berichtgeving

Bart Fieremans

In Duitsland heet de kapitein 'Spielführer', een mooi woord om te zeggen waar het om gaat: hij moet de lijnen uitzetten, de commando's geven, voorop gaan in de strijd, corrigeren waar nodig en op tafel kloppen als het moet. Lothar Matthäus paste door zijn persoonlijkheid en voetbalkwaliteiten jarenlang in die rol. Als het vandaag slecht gaat met het Duitse voetbal, dan heeft dat veel te maken met het ontbreken van leidersfiguren. En Oranje had allicht zijn sterkste generatie ooit in de tweede helft van de jaren zeventig. Nederland had toen meerdere generaals in zijn elftal (Arie Haan, Johan Neeskens, Willem van Hanegem), maar ook één supergeneraal: Johan Cruijff.

Een hiërachie houdt verband met de sterkte van een team. Zeker niet alleen de voetbalkwaliteiten bepalen welke plaats een voetballer in het kastesysteem inneemt. Macht en aanzien gaan ook met het palmares en de bankrekening gepaard: een vet contract bij een buitenlandse topclub doet de status ongetwijfeld stijgen. Maar een blinkende Ferrari voor het officiële spelershotel volstaat ook niet. Uiteindelijk is persoonlijkheid meestal doorslaggevend, minstens zo belangrijk als de spelintelligentie.

Aan die criteria gemeten heeft Marc Wilmots zich door de jaren heen impliciet opgewerkt tot de leidersfiguur binnen de nationale ploeg. Remember het WK in 1994, toen hij nog naast het basiselftal viel, en zelfs wat hoongelach moest incasseren. Michel Preud'homme, Enzo Scifo en Marc Degryse hadden het toen bij de Rode Duivels voor het zeggen. Pas toen Wilmots België de rug toekeerde, is hij echt opengebloeid. Absoluut hoogtepunt was de Uefacup-zege met Schalke 04. Zijn karakter en voetbalstijl, die eerst kritiek losweekten, zijn intussen onmisbaar geacht. Zo bewijst ook de poespas over het al dan niet fit zijn van Wilmots voor de wedstrijd zaterdag tegen Kroatië. België heeft zijn kapitein nodig, want na hem gaapt wat de leegte om op het veld het voorbeeld te geven.

Misschien is het een teken des tijds - ook in Nederland spreken ze over de 'patatgeneratie' - maar veel sterke persoonlijkheden telt de huidige Belgische nationale ploeg niet. Glen De Boeck, de kapitein bij Anderlecht, is zelfs niet zeker van een basisplaats bij de Rode Duivels. Gert Verheyen is dat wel, maar heeft zichzelf nooit als een natuurlijke leider gezien. Zo zit België mogelijk met een probleem als Marc Wilmots tegen Kroatië niet meedoet. Naar verwachting zullen de Rode Duivels in Zagreb erg onder druk komen te staan. Zoals Enzo Scifo vroeger de kwaliteiten als aanspeelpunt had om rust in de ploeg te brengen, heeft Wilmots met een compleet andere stijl hetzelfde effect. Hij is het type dat niet snel in zijn broek doet, aan hem geven de waterdragers graag de bal af. Zonder Wilmots is België allicht nog meer op het collectief aangewezen om het nodige gelijkspel te behalen.

Een kleine denkoefening: wie van de huidige generatie Rode Duivels zal na zijn carrière een eersteklasser trainen? Moeilijke vraag. Zelfs Marc Wilmots zit er niet op te wachten. Neem daarbij even de generatie van de jaren tachtig onder Guy Thys. Concreet het elftal dat aan het WK van 1986 in Mexico begon: Jean-Marie Pfaff, Eric Gerets, Hugo Broos, Franky Van der Elst, Michel De Wolf, Enzo Scifo, René Vandereycken, Jan Ceulemans, Franky Vercauteren, Erwin Vandenbergh en Philippe Desmet. Tel het aantal (ex-) eersteklassetrainers maar uit, waarbij coaching op zijn minst staat voor een parameter van leiderschap.

Het belang van persoonlijkheden op het veld zal Thys niet ontkennen. "Al had ik er misschien wat te veel", zegt hij, want sterke karakters botsen gemakkelijker. Thys: "Als coach kun je wel op voorhand alles tactisch ontleden, maar vaak is het op het veld nodig bij te sturen. Als trainer ben je dan nogal machteloos, wij mochten vroeger zelfs niet van de bank opspringen. Dan is het zeer belangrijk leiders op het veld te hebben die het zelf zien en retoucheren als het voetbal niet verloopt zoals het moet. Daar kunnen de andere spelers zich aan optrekken." Mocht Wilmots er niet bij zijn tegen Kroatië, ziet Thys dat als een verzwakking. "Maar je mag er ook niet te zwaar aan tillen. Voetbal is een collectief spel. Als je ploeg staat of valt met één persoonlijkheid, sta je niet zo sterk."

Rode Duivels

Voetbalkwaliteiten, bankrekening, palmares en persoonlijkheid bepalen plaats in voetbalhiërarchie

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234