Dinsdag 22/06/2021

Standpunt

Willen we onszelf echt blijven veroordelen tot die opeenvolging van gelijkaardige voedselschandalen?

null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur van deze krant.

De eiercrisis wil maar niet wegebben. Nu ook het gerecht er zich mee gaat moeien, vangt een nieuwe fase aan. De focus wordt immers verlegd naar de schimmige ondernemers die het giftige fipronil in het ontsmettingsmiddel vermengd hebben. Die (vermoedelijke) valsspelers zijn natuurlijk de gedroomde boeven in dit onverkwikkelijke verhaal. Bestraf ze en we kunnen weer voort als voorheen, is de redenering.

Hoewel de impact vandaag nog altijd van een andere, bescheidener orde is, doet de eiercrisis in dat aspect van schuld en boete erg denken aan de grote dioxinecrisis van 1999. Ook toen werd de schuldkwestie grotendeels herleid tot één booswicht.

De parallellen tussen toen en nu, en eigenlijk tussen alle voedselveiligheidscrises, werpen fundamentelere vragen op. Willen we onszelf echt blijven veroordelen tot die opeenvolging van gelijkaardige voedselschandalen? Natuurlijk is het goed dat de feitelijke schuldigen aansprakelijk gesteld worden. De vraag is of de analyse niet dieper mag gaan. Nemen we vrede met het keer op keer opruimen van de rommel?

Te vrezen valt dat het gefoefel met verboden mengsels eigen is aan een systeem waarin voedselvoorziening verengd wordt tot massaproductie tegen de laagst mogelijke prijs. Zorgen om de gezondheid of dierenwelzijn zijn minder van tel. De marges van het toelaatbare worden verkend.

Zo hebben de Nederlandse en Belgische voedselagentschappen ook de eiercrisis uit de hand laten lopen. Zolang er maar “een beetje” giftig spul in de eieren bleek te zitten, werd alles onder de kepie gehouden. De bevolking werd niet eerder gealarmeerd om de sector niet te schaden.

De landbouwers zelf valt weinig te verwijten. Zij zijn ook maar radertjes is een doldraaiend systeem. Ze zijn vaak met contracten en investeringskredieten gebonden aan hoge productie tegen lage marges. Als dan een handelaar je erf komt opgereden met een wondermiddel tegen de luizenplaag, wil je weleens de nodige vragen achterwege laten.

Sympathiek dus van de Boerenbond dat hij de nu getroffen kippenkwekers wil verenigen. Maar de organisatie zou toch ook eens kritisch mogen kijken naar haar eigen rol als propagandist van een landbouwmodel dat dit soort excessen onvermijdelijk maakt.

En wij? Ook wij kunnen meer doen dan wekelijks passief de winkelkar blijven volgooien met spekblokjes vol water, met glans bespoten appels en industriële eieren. Een beetje diverser en bewuster eten en minder verspillen hoeft niet per se duurder te zijn. Het is alleszins gezonder en lekkerder. En het zou weleens een efficiënt middel kunnen zijn tegen overvolle kippenrennen waar de luizenplagen enkel met gif te bekampen zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234