Zondag 25/08/2019

Wilders hoopt op Fortuyn-effect

Vandaag worden in Nederland gemeenteraadsverkiezingen gehouden. De lokale stembusgang wordt overschaduwd door het versplinterde politiek speelveld na de recente val van de nationale regeringscoalitie van de christendemocratische CDA van ontslagnemend premier Jan Peter Balkenende en de sociaaldemocratische PvdA van Wouter Bos.

Rechtspopulistische PVV-voorman maakt van lokale verkiezingen nationale test voor Nederlandse politiek

Amsterdam

De radicaal rechtspopulistische PVV van Geert Wilders rekent op een ‘Pim Fortuyneffect’ in de steden Almere en Den Haag. Volgens een peiling van TNS NIPO zou de PVV in Almere met 30 procent van de stemmen de grootste partij worden, met campagnethema’s als een hoofddoekenverbod in gemeentelijke instellingen en de inzet van ‘stadscommando’s’ tegen zware criminaliteit.

De uitslagen van de lokale verkiezingen vanavond worden de eerste realiteitstoets voor de nationale politici sinds op 20 februari de regeringscoalitie van ontslagnemend christendemocratisch premier Jan Peter Balkenende (CDA), de sociaaldemocratische PvdA van Wouter Bos en de kleine ChristenUnie viel over de vraag of het mandaat van Nederlandse militairen in Afghanistan verlengd moest worden.Omdat de datum van de parlementsverkiezingen al vastligt op 9 juni werd het nationale lijsttrekkersdebat op twee dagen van de gemeenteraadsverkiezingen maandagavond in Rotterdam volledig ingepalmd door nationale thema’s.

Op de website van het NOS-programma Eén Vandaag, dat het debat uitzond, duidde het kijkerspubliek Geert Wilders aan als grote winnaar van het debat. De radicale rechtspopulist kreeg 32 procent van de stemmen, PvdA-leider Bos kreeg 24 procent. Deskundigen van het Nederlands Debat Instituut duidden Bos wel aan als winnaar, “omdat hij zich in alle debatrondes als staatsman boven de anderen plaatste”. Het debatinstituut stipte wel aan dat Wilders zich wist te onderscheiden door “een duidelijke positionering, alsook zijn helder en aansprekend taalgebruik”.Toch kwam Wilders met weinig nieuwe standpunten aanzetten. Sloganesk herhaalde hij zijn pleidooi voor een ‘immigratiestop uit moslimlanden en een keiharde aanpak van criminele allochtonen’. Wilders en Bos gingen daarop rechtstreeks in debat over de islam en veiligheidspolitiek. Wilders noemde de islam een bedreiging en beschuldigde Bos verantwoordelijk te zijn voor de massa-immigratie. Bos repliceerde dat niet alle problemen door moslims veroorzaakt worden en ook moslims vrijheid verdienen. Behalve Wilders wou geen van de kopstukken religie koppelen aan criminaliteit, al hengelde de liberale VVD-leider Mark Rutte wel naar PVV-kiezers door allochtonen en onveiligheid in één adem te noemen. “De meeste criminelen zijn geen moslims, maar Antillianen”, verklaarde hij. “Op de Antillen moet de Koran nog worden opengesneden. Die is nog niet eens opgestuurd.”Agnes Kant van de linkse Socialistische Partij (SP) reageerde emotioneel op het debat. Zij noemde Wilders een ‘bedreiging voor Nederland’. “Gezien het verleden van Nederland is het gevaarlijk zondebokken aan te wijzen”, verwees ze naar de jodenvervolging tijdens WO II, waar onder leiding van Anton Mussert ook Nederlandse nazi-collaborateurs aan meewerkten. Deze gevoelige vergelijking ging Bos en D66-voorman Alexander Pechtold te ver, maar zij gaven wel duidelijk aan niét met Wilders te willen regeren. CDA en VVD weigerden tot dusver om dit uit te sluiten. Op zijn webblog hekelde CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel gisteren zelfs de kritiek op de PVV. “Vooral linkse politici buitelen over elkaar heen om in krachttermen afstand te nemen van de PVV en Wilders”, schreef hij, en vervolgde een ‘sterk gevoel van déjà vu’ te hebben met de Fortuynperiode. “De politiek lijkt zonder lessen getrokken te hebben de geschiedenis te herhalen van de campagne van 2002. Alleen de namen zijn veranderd.”

Pim Fortuyn, die vlak voor de verkiezingen in 2002 vermoord werd, klaagde destijds over ‘demonisering’ door de PvdA en D’66. Volgens Van Geel speelt Wilders nu de rol van Fortuyn en heeft Bos het stokje overgenomen van Ad Melkert. Hij roept zijn collega’s op “meer energie te steken in het zoeken van oplossingen dan het bestrijden van de ideeën van Wilders”.Twee nationale opiniepeilingen geven Wilders de wind in de zeilen voor de parlementsverkiezingen van 9 juni. Volgens een TNS NIPO-poll van 24 februari zou Wilders’ PVV met 32 van de 150 parlementszetels de grootste Nederlandse partij worden. Ook in de internetpeilingen van Maurice de Hond ging Wilders maandag met 26 zetels aan de leiding, hetzij met een marge van één zetel op het CDA.Wilders hoopt vandaag al op een ‘Fortuyneffect’ in de steden Almere en Den Haag. De PVV komt alleen daar op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden