Zondag 15/12/2019

Wilde dader zichzelf laten doodschieten?

Terreurgroep IS noemt de Somaliër die vrijdagavond in Brussel militairen aanviel met een mes een van hun soldaten. Maar het gerecht gelooft dit niet zomaar. De speurders onderzoeken of Haashi Ayaanle (30) uit Brugge niet een manier zocht om te worden doodgeschoten.

Bewakingscamera's op de Emile Jacqmainlaan hebben het incident van A tot Z gefilmd. In het kort samengevat: drie militairen staan op de stoep als ineens een man achter hun rug komt aangelopen. Hij spurt recht op hen af en valt hen - nog altijd in de rug - aan met een mes. Hij schreeuwt. "Allahu akbar - Allah is groot", zeggen zij die het kunnen hebben gehoord. Een militair probeert de man in eerste instantie weg te jagen met een matrak.

Omdat hij blijft uithalen met het mes, schiet een militair twee keer. De aanvaller valt op zijn knieën, zijn bovenlichaam plooit naar achteren tot hij met zijn achterhoofd op de stoeptegels ligt. De messentrekker heeft twee koranboeken en een pistool bij - een vals wapen, blijkt na onderzoek. Niet veel later sterft Haashi Ayaanle (30) in het Brusselse Sint-Pieterziekenhuis.

Propagandakanaal

IS eiste zaterdag de aanval op de militairen in Brussel op via hun propagandakanaal Amaq. Enkele uren eerder waren de speurders nog binnengevallen in de flat van Haashi Ayaanle in Sint-Pieter, bij Brugge. Ze zochten urenlang in de kleine sociale woonst naar linken met de terreurgroep. Voor zover bekend werd er niets gevonden. Geen IS-vlag en geen extremistische geschriften.

Dat zou ook zijn buurvrouw Cecile De Blieck (71) verbazen. Ze woont net als Ayaanle op de zevende verdieping van de woonblok, twee deuren van zijn flat op nummer 372. "Ik ben er niet goed van", zegt ze. "Ik ben ontgoocheld in hem."

Haashi Ayaanle was 2,5 jaar haar buurman. "Ik heb nooit problemen met hem gehad. Enkele maanden terug stond de politie ineens voor mijn deur. Ze zochten mijn buurman, maar zeiden niet waarom." Volgens Cecile De Blieck heeft ze Haashi Ayaanle sindsdien nooit meer teruggezien.

Gevochten op werk

Vermoedelijk zocht de politie Haashi Ayaanle die dag omdat er een klacht tegen hem was ingediend. In februari zou hij op zijn werk in Eeklo bij de multinational Victor Buyck Steel Construction door het lint zijn gegaan. De fabrieksarbeider klaagde eerder tegen collega's dat hij door een kliekje op het werk steevast werd gepest om zijn zwarte huidskleur.

Ze omschrijven hem daar als een heel goed geïntegreerde collega, joviaal en humoristisch. "Hij was fier op zijn job", zeggen ze. "Elke maand organiseert onze werkgever ook een evenement om arbeiders en bedienden elkaar te leren kennen. Darts, barbecue of een drink: Haashi was er altijd graag bij."

In februari haalde het bedrijf er echter de politie bij. Haashi Ayaanli had collega's tijdens de werkuren in de bedrijfshal aangevallen. Volgens sommigen zou hij ook gedreigd hebben met een mes. "Die pesters hebben hem zover gekregen. Hij is ontslagen en toen is hij van de ene op de andere dag van de radar verdwenen."

De Brugse burgemeester Renaat Landuyt (sp.a) zegt dat hij evenmin aanwijzingen had dat de man zou zijn geradicaliseerd. "Hij had wel problemen, maar werd daarvoor begeleid", zegt Landuyt. De burgemeester heeft het eerder over psychische problemen in plaats van extremisme. Vrij snel na zijn aankomst in België, in 2004, zou de Somaliër in een jeugdinstelling zijn beland. In 2009 kreeg hij de Belgische nationaliteit.

De laatste publieke posts op Facebook van Haashi Ayaanle dateren van juli 2013. Op sociale media toonde hij zich bezorgd over de opwarming van de aarde, vergaapte hij zich aan dure sportwagens, vroeg hij zich af waarom sommige mensen alle geluk hebben en andere alleen tegenslag en feliciteerde hij de Ronde van Vlaanderen met de honderdste verjaardag.

"Hij praatte vlot Nederlands", zegt zijn buurvrouw Cecile. "Hij vroeg me altijd hoe het was. Een heel vriendelijke jongen. Netjes. Hij zette bloemen op zijn balkon en zeemde zelf de ramen. Van radicalisering heb ik niets gemerkt. Hij moest zich altijd haasten naar zijn werk. Dan zag ik hem snel op zijn oude blauwe fiets springen (lachje)."

Dan wordt de vrouw ernstig. "Zijn fiets heb ik nooit meer gezien. Ik dacht dat hij teruggekeerd was naar zijn land. Of vermoord."

Speurders onderzoeken nu waar de man zich de voorbije maanden heeft opgehouden. Opvallend: zijn huur werd toen netjes betaald. Er zijn voorlopig alleszins geen aanwijzingen dat hij in Syrië zou zijn geweest. Ervaren speurders zien in de man niet meteen het prototype van een terrorist. Ze vragen zich af hoe Haashi Ayaanle dacht veel slachtoffers te maken met alleen maar een mes en een neppistool tegenover zwaarbewapende militairen. "Was hij zijn leven moe? Wilde hij dood misschien", vragen ze.

Zelfmoordverhaal

"Ook dat wordt onderzocht", zegt Ester Natus van het federaal parket. Dat beschouwt het dossier als een terreurdaad omdat de man militairen aanviel, Allahu akbar riep en koranboeken bijhad.

"Dat zijn aanwijzingen van mogelijk terrorisme, maar dat betekent niet dat de andere mogelijkheden niet worden onderzocht", zegt Natus. Andere speurders noemen het zelfmoordverhaal vergezocht. "Een echte zot kan ook een aanslag plegen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234