Woensdag 15/07/2020

Wil de nieuwe patron opstaan, a.u.b.?

De beslissende gesprekken worden gevoerd, de laatste afvallers van de lijst geschrapt. Als alles goed gaat krijgt de Vlaamse regering binnen een paar dagen de namen van het handvol overblijvers met het geschikte profiel om de VRT te gaan leiden. Enige probleem: de absolute topmanager op wie vooral N-VA hoopt, lijkt voorlopig niet te bijten.

Leo Hellemans heeft zijn laatste kunstje opgevoerd. Nu zijn handtekening onder de nieuwe beheersovereenkomst staat, die vastlegt wat de openbare omroep de komende vijf jaar wel en niet mag doen, kan de huidige CEO met een gerust hart de deur van het huis van vertrouwen achter zich dichttrekken. Dat afscheid staat voor eind februari gepland, net na de 65ste verjaardag van Hellemans. Terwijlhij in zijn kantoor op de negende verdieping kartonnen dozen vult, wordt hard aan zijn opvolging gewerkt.

Op 16 oktober werd de zoektocht naar een nieuw opperhoofd voor de openbare omroep officieel opgestart met de publicatie van een openbare vacature, waarop iedereen met interesse kon reageren. Parallel met dat traject startte consultancybedrijf Accord Group een gerichte zoektocht naar een geschikte kandidaat. Fabiaan Van Vrekhem, de man die daar achter de knoppen zit, kwam zes jaar geleden ook al met Sandra De Preter op de proppen.

Kernkabinet beslist

Dat dubbele traject leverde een hele reeks kandidaten op die allemaal uitgebreid gescreend en getest werden. De resultaten daarvan leverden net voor het kerstverlof een longlist op. De gelukkigen die daarop een plaatsje wisten te veroveren, kregen sindsdien een uitnodiging om bij Van Vrekhem op de koffie te komen. De bijhorende gesprekken moeten een shortlist opleveren met daarop een beperkt aantal topfavorieten. Daarna ligt de bal in het kamp van het kernkabinet van de Vlaamse regering. Daar wordt uiteindelijk beslist wie de hoofdvogel afschiet.

"Dat zal hoe dan ook iemand zijn met een uitgesproken managementprofiel", klinkt het in politieke kringen. Dat blijkt ook uit de profielschets die de regeringspartijen opstelden en die als basis diende voor de vacature die Jobpunt half oktober de wereld in stuurde. "Minstens vijf jaar ervaring in algemeen management op hoog niveau in de laatste tien jaar", staat daarin te lezen. "In een omgeving die qua complexiteit, diversiteit en omvang vergelijkbaar is met de VRT."

Ervaring in de media: geen vereiste

De keuze voor een manager lijkt logisch. De eerste taak van de nieuwe CEO is immers het uittekenen van een transformatieplan dat de openbare omroep moet toelaten om de komende vier jaar zowat 30 miljoen euro te besparen. Dat moet hij of zij bovendien doen zonder het personeel tegen zich in het harnas te jagen. Een hachelijke operatie die je enkel met de broodnodige managementskills tot een goed einde kunt brengen. Ervaring in de mediasector is geen vereiste. "Al kan het wel een pluspunt zijn wanneer we twee kandidaten tegenover elkaar af moeten wegen", zegt een bron dicht bij het dossier.

Zowel in politieke kringen als aan de Reyerslaan wordt met heimwee teruggedacht aan de figuur van Bert De Graeve. Een manager pur sang, met weinig of geen ervaring in de mediasector, maar die er eind jaren 90 wel in slaagde de verstofte en verstarde VRT om te vormen tot een modern overheidsbedrijf.

Maar met zo'n manager aan het hoofd kan het ook mislopen. Denk maar aan Dirk Wauters. De man had dan misschien wel zijn cijfers op orde, hij slaagde er niet in het personeel te begeesteren en liet de relatie met de politiek verzuren. Wat hem uiteindelijk ook de kop kostte.

Vooral binnen N-VA leeft de hoop om volgende maand een naam met faam uit de hoge hoed te toveren. Kwestie van groot uit te kunnen pakken op de bijhorende persconferentie. Nu Open Vld de mediaminister kreeg (Sven Gatz) en er met Luc Van den Brande een CD&V'er aan het hoofd van de raad van bestuur van de VRT staat, is N-VA aan zet bij de benoeming van de nieuwe CEO.

Alleen bijten de grote vissen waar Bourgeois en co. op hopen niet. "Er is op dit moment te weinig uitdaging aan de job van CEO", legt een insider uit. De toekomstige grote baas van de VRT moet de komende vijf jaar opereren binnen het kader van een beheersovereenkomst die hij of zij niet zelf mocht onderhandelen. "Veel bewegingsruimte is er niet. Als CEO van de VRT heb je in die zin eerder een inspirerende rol dan een functie waarbij je echt knopen kunt doorhakken."

De topfunctie bij de VRT is niet te vergelijken met een topfunctie bij gelijk wel ander bedrijf. "Als manager word je afgerekend op je bedrijfsresultaat, de centen die je binnenbrengt. Bij de VRT komen die centen vanzelf binnen. Veel topmanagers vinden het moeilijk om die knop om te draaien."

En dan is er nog de context waarin je als CEO aan je nieuwe job moet beginnen.De VRT is anno 2016 al lang niet meer de noodlijdende omroep die hij ten tijde van Bert De Graeve was. Waar De Graeve kansen zag om te groeien - zijn zenders moesten het toen afleggen tegen de commerciële concurrentie - zijn die er nu veel minder. Zeker in de wetenschap dat de VRT de komende jaren een forse besparingsoefening te wachten staat.

Ook op politiek vlak liggen de kaarten niet echt gunstig. Eerst dreigde mediaminister Gatz met een 'aangescherpte' beheersovereenkomst toen in De afspraak Syrië-strijder Younes mocht langskomen. Daarna uitten ook milieuminister Joke Schauvliege (CD&V) en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) openlijk kritiek op de VRT. Volgens critici het bewijs van de sterker wordende greep van de politiek op de openbare omroep.

Advies headhunters

Het afhaken van de verhoopte grote namen is goed nieuws voor Peter Claes, de huidig directeur Media en Productie bij de VRT, die intern naar voren geschoven wordt als toekomstig CEO. Al is hij lang niet de enige kandidaat voor de topjob. In politieke kringen valt te horen dat er nog een aantal witte konijnen klaar zitten om uit de mouw te komen. Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) liet al meermaals weten dat hij absoluut de geijkte procedures wil volgen en bij de aanstelling van de nieuwe CEO zal vertrouwen op het advies van de professionele headhunters. Dat leverde in het verleden al vaker een verrassing op. Zes jaar geleden, bijvoorbeeld. Toen kwam met Sandra De Preter, tot dan uitgeefdirecteur bij mediabedrijf Sanoma, een vrouw die niemand op voorhand had getipt, aan het hoofd van de VRT te staan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234