Donderdag 21/11/2019

WikiLeaks verder zonder frontman

Julian Assange is aangehouden en zit in een Britse cel, in afwachting van zijn mogelijke uitlevering aan Zweden. De oprichter van WikiLeaks meldde zich gisteren zelf bij de politie. Stockholm wil hem aan de tand voelen voor de verkrachting van twee vrouwen. Assange werd niet op borgtocht vrijgelaten en zegt dat hij zijn uitlevering zal aanvechten. Een woordvoerder van WikiLeaks verklaarde dat de publicatie van documenten gewoon zal doorgaan.

et hele spel rond Wiki-Leaks-oprichter Julian Assange bereikte gisteren een hoogtepunt met zijn arrestatie. Het was een dag eerder aangekondigd dat Assange, tegen wie een Europees arrestatiebevel geldt en die door Interpol wordt gezocht, contact zou zoeken met de Britse politie. Gisterenochtend meldde hij zich dan in het gezelschap van zijn advocaten bij de Metropolitan Police in Londen. Later op de dag werd hij voorgeleid, waarna de rechter meteen besliste dat hij in de cel zou blijven tot zijn tweede verschijning, op 14 december.

De hele Britse en internationale pers was afgezakt naar de rechtbank in Westminster, zodat de zaal overvol was. De advocaat van Assange, John Jones, verklaarde dat de zaak niet over WikiLeaks ging, maar een eenvoudige beschuldiging waarbij het recht op borgtocht kon worden ingeroepen. Hij wees op het goede karakter van Assange en zijn vrijwillige overgave aan de politie. En, zo zei Jones, Julian Assange heeft ook een vast adres in Groot-Brittannië: de afgelopen twee maanden verbleef hij volgens zijn advocaat in de Frontline Club, een mediaclub bij Paddington, in Londen.

Beroemde vrienden

Assange had een aantal beroemde vrienden mee: filmregisseur Ken Loach, journalist John Pilger en societyfiguur Jemima Khan, die de rechter vertelden dat zij garandeerden dat de WikiLeaks-stichter zich later opnieuw zou aanmelden. Ze waren ook bereid borg te betalen, zo’n 20.000 pond ieder.

Maar de rechter besliste dat Assange in de cel moest blijven. Zijn vrijlating vormde een risico door de ernstige aard van de zaak, aldus rechter Howard Riddle, en door “zijn relatief zwakke gemeenschapsbanden in het Verenigd Koninkrijk, het vluchtrisico en zijn financiële middelen”.

Assange is niet in beschuldiging gesteld. Het Zweedse gerecht zoekt hem omdat twee vrouwen een klacht hebben ingediend tegen hem. De klacht, die eerder onduidelijk was, werd gisteren door Gemma Lindfield, die optrad in naam van Zweden, toegelicht voor de Britse rechter. Assange zou zich op 14 augustus hebben opgedrongen aan een vrouw met het initiaal A. Hij zou haar fysiek hebben geïntimideerd en haar “seksueel gemolesteerd” hebben door geen condoom te gebruiken, terwijl zij daarop had aangedrongen.

Assange zou dezelfde vrouw op 18 augustus opnieuw hebben gemolesteerd. En op 17 augustus zou hij zich bij een andere vrouw, met initiaal W., hebben opgedrongen en seksuele betrekkingen met haar hebben gehad terwijl ze sliep.

Julian Assange zei dat hij zijn uitlevering aan Zweden zou aanvechten. Maar juristen verklaren al dat, als het verzoek tot uitlevering gegrond blijkt, niet-uitleveren erg moeilijk wordt. Een Europees arrestatiebevel vergemakkelijkt het uitleveren van een persoon door landen die het akkoord hebben ondertekend en gaat ervan uit dat de arrestant in het andere land een eerlijk proces zal krijgen. Wel kunnen Assanges advocaten het proces vertragen door in beroep te gaan.

Een woordvoerder van WikiLeaks verklaarde dat de aanhouding van Assange een aanval was op de vrijheid van media en zei dat de site verder zou blijven gaan met het publiceren van diplomatieke correspondentie. “WikiLeaks blijft operationeel. We blijven doorgaan zoals vroeger”, zei woordvoerder Kristinn Hrafnsson aan Reuters.

Eerder had Assange laten weten dat, als hij zou worden aangehouden, alle diplomatieke cables op het net zouden worden gegooid. Momenteel zijn meer dan duizend van de zowat 250.000 berichten gelekt via media als The New York Times, The Guardian en Le Monde.

Goed nieuws

Al heeft de aanhouding van Julian Assange strikt juridisch gezien niets met WikiLeaks zelf te maken, toch klonken er vreugdekreten in de VS, waar eerder al opgeroepen werd de man te lynchen voor het lekken van Amerikaanse documenten. “Goed nieuws”, verklaarde de Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates vanuit Afghanistan.

Philip Crowley, woordvoerder van het VS-ministerie van Buitenlandse Zaken, zei dat de VS nu mogelijk een uitleveringsverzoek zouden indienen voor Assange. “Wat WikiLeaks heeft gedaan, is een misdaad volgens de Amerikaanse wetgeving”, zei hij, zonder te zeggen welke wet de website precies overtrad.

En dat is net het probleem: het lekken van geheime documenten mag dan wel strafbaar zijn, het is niet duidelijk wat moet worden gedaan met degenen die de ontvangen documenten vrijgeven. Bradley Manning, de inlichtingenanalist van het VS-leger die de documenten lekte, is in beschuldiging gesteld, maar of dat ook zal lukken voor Assange, is erg onzeker.

Politici als senator Joe Lieberman pleiten voor het gebruik van de Espionage Act, een wet uit 1917 om Assange in beschuldiging te stellen. Maar dat lijkt bijzonder moeilijk, zo schreef The Washington Post al, omdat onder meer moet worden bewezen dat Assange al bij het lekken van de documenten wist dat ze schadelijk zouden zijn voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234