Vrijdag 21/01/2022

Spionage

WikiLeaks onthult jarenlange spionage van Franse presidenten door NSA

Nicolas Sarkozy, Jacques Chirac en François Hollande werden afgeluisterd. Beeld AFP, EPA
Nicolas Sarkozy, Jacques Chirac en François Hollande werden afgeluisterd.Beeld AFP, EPA

Samen met WikiLeaks maakten de Franse krant Libération en de website Mediapart bekend dat drie Franse presidenten tussen 2006 en 2012 door de Amerikanen zijn bespioneerd. 'Onaanvaardbaar', klonk het onmiddellijk in Parijs. Al lijkt de soep niet zo heet gegeten te worden als ze werd opgediend.

PETER GIESEN

De Amerikaanse president Barack Obama heeft 'ondubbelzinnig' herhaald dat hij 'strikt tegen het bespioneren van bondgenoten' als Frankrijk is. Obama zei dit in een kort telefoongesprek met zijn Franse ambtgenoot Hollande.

In samenwerking met WikiLeaks onthulden de krant Libération en de website Mediapart dat de Amerikaanse National Security Agency (NSA) tussen 2006 en 2012 drie Franse presidenten had afgeluisterd, Jacques Chirac, Nicolas Sarkozy en François Hollande. Volgens Obama is het bespioneren van de Franse leiders sindsdien gestopt.

Franse politici, van links tot rechts, kwamen de hele dag woorden te kort om hun verontwaardiging over deze actie van een bevriende natie tot uitdrukking te brengen. "Onaanvaardbaar", zei premier Manuel Valls. "Frankrijk duldt geen enkele manipulatie die zijn veiligheid in het geding kan brengen." Toch kunnen de onthulling van de Amerikaanse afluisterpraktijken voor niemand als een verrassing komen, zei Valls. Eerder werd al bekend dat de mobiele telefoon van de Duitse bondskanselier Angela Merkel door de Amerikanen was afgeluisterd. Niettemin sprak de premier 'zijn emotie en woede' uit over de spionageaffaire. Hij pleitte voor een gedragscode voor inlichtingenwerk onder bondgenoten.

Het zal bij boze woorden blijven. De Amerikaanse ambassadrice werd gisterochtend meteen ontboden bij minister van Buitenlandse Zaken Fabius, maar president Hollande liet ook weten dat de samenwerking tussen de Franse en Amerikaanse inlichtingendiensten zal worden voortgezet. Voor de Fransen is deze samenwerking van groot belang in de strijd tegen het terrorisme. Frankrijk nam gisteren een wet aan die de bevoegdheden van de inlichtingendiensten verruimt.

Weinig explosief materiaal

De Franse centralisatie blijkt afluisteren relatief gemakkelijk te maken. Het Elysée en de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie liggen dicht bij de Amerikaanse ambassade aan de Place de la Concorde, waar de bovenste verdieping is volgestouwd met spionage-apparatuur, schreef Libération.

De transcripties van de afgeluisterde gesprekken bevatten overigens weinig explosief materiaal. Hollande overlegde 'in het geheim' met de Duitse sociaaldemocraten over de crisis in de eurozone, in het bijzonder de positie van Griekenland. Sarkozy probeerde in 2011 vergeefs een vredesconferentie tussen Israël en de Palestijnen te organiseren. Ook zag hij zichzelf in 2008 als de enige man die de wereld voor een economische ineenstorting kon behoeden. Chirac lobbyde in 2006 zonder succes voor de Noorse diplomaat Roed-Larsen, die secretaris-generaal van de Verenigde Naties wilde worden.

In Libération vroeg de politicoloog François Heisbourg zich af waarom de Amerikanen zulke politieke risico's nemen om betrekkelijk triviale informatie te vergaren. "De NSA beschikt over zo veel middelen dat zij niet handelt omdat het nodig of intelligent is, maar omdat het technisch mogelijk is. De dienst kan sneller informatie vergaren dan nadenken over de consequenties", aldus Heisbourg. Het 'gigantisme' van de Amerikaanse inlichtingenmachine is ook haar zwakte. Er zijn 1,3 miljoen mensen die toegang hebben tot top secret-materiaal. "Er zullen altijd mensen zijn die met journalisten praten of zich als klokkenluider ontpoppen", aldus Heisbourg.

Meer onthullingen op komst

Voor WikiLeaks zijn de onthullingen een mooie comeback. Van de klokkenluiderssite werd weinig meer vernomen, mede door de juridische problemen van oprichter Julian Assange. Ook werd WikiLeaks overschaduwd door de onthullingen van Edward Snowden. Gisteren maakte Assange een triomfantelijke terugkeer in het Franse achtuurjournaal. Er zullen nieuwe, "politiek belangrijkere" onthullingen volgen, kondigde hij aan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234