Dinsdag 07/02/2023

'Wij zijn relevant én rock-'n-roll'

Villa politica ei zo na gesloopt, Het kibbelkabinet met de grond gelijkgemaakt, Terzake zwaar onder vuur genomen. Linda De Win (59) en haar eindredacteur-voor-het-leven Pascal Dossche (42) hebben geen makkelijke periode achter de rug. Maar moedig voorwaarts. 'Kunnen we niet een beetje loskomen van dat kijkcijferfetisjisme?'

Hij zegt dat ze nauwelijks een half woord nodig hebben om elkaar te begrijpen. Dat er een diep, wederzijds vertrouwen is, dat ze bij wijze van spreken een getrouwd koppel zijn.

Wie Linda De Win en haar eindredacteur Pascal Dossche ooit van dichtbij aan het werk zag, weet dat het niet gelogen is. Dertien jaar Villa politica hebben van De Win en Dossche een tandem gemaakt. Een onafscheidelijk duo, een vleugje Nicole en Hugo in de Wetstraat.

Linda en Pascal, het leek iets voor de eeuwigheid. Maar toen kwam dat verontrustende berichtje.

Het ging over een geldkwestie.

Pascal Dossche: "Een bevriende ex-collega stuurde me een sms'je waarin stond dat er op Villa politica fors bespaard zou worden. Mijn eerste reactie was, een tikkeltje hooghartig misschien: 'Dit kan niet. Aan ons programma gaan ze toch niet raken?'"

Linda De Win: "Ik heb het nieuws vernomen via een Belga-bericht. Blijkbaar was het onderwerp ter sprake gekomen in de commissie Media."

Is dat niet raar, dat mensen buiten de VRT dat nieuws als eerste mogen vernemen?

Dossche: "Laat ik het houden bij de vaststelling dat communicatiebedrijven niet altijd uitblinken in communicatie."

De Win: "Ik denk dat onze directie hier gewoon in snelheid is gepakt."

Zal de kijker de gevolgen van deze besparing zien?

De Win: "We zijn voor een keuze geplaatst. Verdwijnen, of blijven bestaan met een kleiner budget. Wij hebben voor dat laatste gekozen, maar alleen onder de voorwaarde dat we de kwaliteit konden blijven garanderen. Ik maak me sterk dat ons dat ook lukt. Inhoudelijk is er geen verschil te zien. Er wordt alleen op de techniek bespaard. Enkel een kijker die thuis is in het medium, zal mogelijk het verschil met vroeger zien."

De VRT moet de komende jaren nog meer besparen. Is daar bij jullie nog ruimte voor?

De Win: "Ik ga ervan uit dat wij buiten schot zullen blijven. We hebben onze duit in het zakje gedaan. Maar uiteraard is niks zeker."

Dossche: "Met nog minder middelen kunnen we de kwaliteit niet meer garanderen. Dan hoeft het voor ons niet meer, hoe erg ik dat ook zou vinden."

Een aantal programmamakers trok de afgelopen week aan de alarmbel in een open brief. De VRT wordt volgens hen kapot bespaard.

De Win: "Ik heb de brief mee ondertekend. Dat er nu nog eens een besparing van 25 miljoen bijkomt, is flink schrikken. Het wordt op den duur wel een beetje veel."

Dossche: "Dit doet pijn aan het VRT-hart. Het is alleen maar logisch dat wij hier solidariteit tonen."

Waarom moet Villa politica blijven bestaan?

Dossche: "Omdat het een uniek programma is. Niemand bevraagt onze politici zoals Linda dat doet. Linda is direct, vanuit de buik, les pieds dans le plat. En die aanpak rendeert. Het zorgt voor humor en voor rock-'n-roll in de Wetstraat. En daarnaast zorgen wij ook zeer regelmatig voor nieuws. Nieuws dat door andere media wordt overgenomen, waardoor je relevant bent."

Relevantie wordt ook door kijkcijfers bepaald. Is honderdduizend kijkers op Eén genoeg?

Dossche: "Villa politica is een nicheprogramma, in de zin dat het uitsluitend over politiek gaat. In de namiddag nog wel. Dat betekent dat je in een kleine vijver vist. Met die gedachte in het achterhoofd, vind ik onze kijkcijfers zeer goed."

U bent ook eindredacteur van Terzake, een programma met

- zacht uitgedrukt - problematische kijkcijfers.

Dossche: "Het kan zeker beter. Maar mag ik hier eerst even de mediajournalisten terechtwijzen? In de kranten wordt graag het cijfer 34.000 genoemd, ons absolute dieptepunt. Het is gewoon niet fair om het programma daar op af te rekenen. Gemiddeld zitten we drie tot vier keer hoger.

De Win: "De veroordelingen komen bovendien bijzonder snel. Nog maar net was Bart Schols de hemel ingeprezen als het grote nieuwe talent, of hij wordt samen met zijn programma De afspraak al begraven. Kunnen we het nieuwe Canvas niet een heel klein beetje tijd geven? En kunnen we, in navolging van wat onze mediaminister (Sven Gatz, Open Vld, red.) heeft verklaard, ook niet een beetje loskomen van dat kijkcijferfetisjisme?"

Dossche: "Het belangrijkste probleem van Terzake is het late uitzenduur. Onze bazen zijn zich op dit ogenblik over die kwestie aan het buigen, we zullen zien. Verder ben ik het alweer roerend met Linda eens. Kijkcijfers zijn maar één deel van het verhaal. Een nieuwsprogramma is ook relevant in de mate dat het nieuws maakt."

Maakt Terzake nieuws?

Dossche: "Bijna dagelijks. Wij hebben nieuws gemaakt met Bart De Wever, met Kris Peeters, met Wouter Beke, met Jens Stoltenberg... Allemaal zijn ze naar Terzake gekomen om er iets te vertellen dat ze nog nergens anders hadden verteld."

Er is met andere woorden geen reden tot paniek?

Dossche: "Ik heb het afgelopen jaar alleen gepanikeerd omwille van Villa politica. Het heeft niet veel gescheeld of dat programma was er niet meer. Daar heb ik me echt zorgen over gemaakt."

Jullie hebben het afgelopen jaar ook meegewerkt aan Het kibbelkabinet, een online-interviewprogramma van Newsmonkey en de VRT dat - excuseer - wel héél erg amateuristisch was gemaakt.

De Win: "Technisch stond inderdaad niet alles op punt. En misschien hebben we ook niet voldoende benadrukt dat het een oefening was, een experiment."

Dossche: "De enige fout die we hebben gemaakt, is dat we er te snel mee begonnen zijn. Dat heeft ervoor gezorgd dat we in de media meteen zijn afgemaakt, en niet de tijd hebben gekregen om te groeien."

Knack-journalist Joël De Ceulaer zag in de eerste aflevering een bewijs van zijn stelling: het politieke interview is morsdood.

Dossche: "Joël mag dat schrijven. Ik hou van scherpe opinies. En wie niet tegen de hitte kan, moet uit de keuken blijven."

Zijn punt is dat journalisten te volgzaam zijn geworden. Dat het 'brave puppies' zijn, dociele hondjes die 'beginnen te kwispelen zodra ze een machthebber zien'.

De Win: "Ik voel me niet aangesproken. Met Villa politica hebben we al meer dan eens bewezen dat een politiek interview nog altijd onthullend en dus relevant kan zijn.

"Ik heb daarnet nog Geert Bourgeois (N-VA) aan de tand gevoeld over zijn Septemberverklaring. Ik vond hem te vaag over zijn besparingsplannen, en heb hem daarom om concrete cijfers gevraagd. Na enig aandringen heeft hij die ook gegeven. Ik denk dat dat relevante informatie is. Informatie die zonder dat interview niet voor een breder publiek was bekendgemaakt.

"Als journalist probeer ik altijd en overal kritisch te zijn. Ik ben echt geen brave puppy. Maar ik voel ook niet de behoefte om een roofdier te zijn. Ik ga er niet van uit dat alles wat een politicus zegt, sowieso verdacht is. Soms doen politici het ook gewoon goed. Dat moet je ook durven te vertellen."

De interviews in Villa politica zijn per definitie snel en kort op de bal. Hebt u nooit zin om ook eens een ander, wat dieper register open te trekken?

De Win: "Natuurlijk zou ik ook wel eens een praatprogramma willen doen. Alleen: er zijn heel veel collega's die dat willen, en de plaatsen zijn zeer beperkt."

Hebt u zich wel eens miskend gevoeld?

De Win: "Vroeger wel. Gelukkig ben ik ondertussen oud en wijs genoeg om dat gevoel een plaats te geven. Inmiddels weet ik dat ik bepaalde kansen heb gemist omwille van wie ik nu eenmaal ben. Ik ben niet de beste verkoper van mezelf, en ik werk niet graag met de ellebogen. Ik ben ook absoluut geen strateeg. Strategische complimentjes geven kan ik bijvoorbeeld niet. Misschien omdat ik dat niet wil, maar ongetwijfeld ook omdat ik dat niet kan. Mijn gezicht zou mij meteen verraden.

"Ooit is dat een frustratie geweest, ja, maar die tijd ligt achter mij. Op deze planeet lopen genoeg gefrustreerden rond. Het helpt niemand vooruit. Ik heb in Villa politica getoond wat ik kan. Als dat niet is opgemerkt, dan is dat maar tant pis.

Dossche: "Linda is rechtdoorzee, en ze kent geen rancune. Dat vind ik, naast wat ze professioneel allemaal kan, misschien wel haar grootste talent."

Even terug naar Villa politica. Dat is een programma dat het parlementaire leven wil tonen zoals het is. Probleem: dat parlement wordt plots veel actiever als jullie er zijn.

Dossche: "Als wij er zijn, is er meer animositeit, dat klopt. Zelfs als onze camera's niét draaien, is dat het geval. Soms heb ik wel eens zin om een bordje omhoog te houden. 'Wij zijn niet aan het draaien, dus hou maar op met uw theater.'"

De Win: "Vraag is of dat theater per definitie slecht is. Ik las onlangs een opinie van professor Stefan Rummens in De Standaard. Ik heb dat stuk gelezen als een soort pleidooi voor het gemediatiseerde parlementaire theater. Dankzij dat theater worden de standpunten heel erg duidelijk gesteld. De burger kan daar toch alleen maar wel bij varen, niet?"

Is dat theater vandaag niet vooral theater omwille van het theater? Bart De Wever (N-VA) heeft de onderwijshervorming twee jaar geleden voor jullie camera's afgeschoten. Meteen was het parlementaire debat overbodig.

Dossche: "Niets hield dat parlement tegen om De Wever op zijn plaats te zetten. Dat is niet gebeurd, maar of dat iets zegt over de tanende macht van het parlement? Wij leven toch al decennia in een particratie? Het was niet anders in de tijd van Wilfried Martens. De voorzitters bepalen de lijn. Ik weet niet of dat goed is of slecht, ik stel het gewoon vast.

De Win: "Dat neemt niet weg dat een parlementair vandaag nog altijd het verschil kan maken. Kristof Calvo heeft het energieminister Marghem (MR) bijzonder moeilijk gemaakt, Carina Van Cauter (Open Vld) heeft de Commissie Justitie bij elkaar gekregen over kindermisbruik, Rob Beenders (sp.a) heeft minister Homans (N-VA) doen terugkrabbelen in het dossier over subsidies voor laaggeschoolde poetsvrouwen. En zo zijn er nog wel wat voorbeelden."

Dossche: "Het belangrijkste probleem is dat er te veel parlementairen zijn. Zelfs wij, die hier bij wijze van spreken wonen, kennen ze niet allemaal. Dat zegt iets over hun hoeveelheid, maar zeker ook iets over de kwaliteit. Uiteraard zijn er ook hele goeie bij. Helaas verlaten die dikwijls al snel het parlement om minister te worden."

Hebben jullie vrienden in de politiek?

De Win: "Wat bedoel je met vrienden? Mensen die je uitnodigt voor een etentje of zo?"

Of voor een trouwfeest.

De Win: "Met de ene klikt het beter dan met de andere, dat is normaal, maar ze uitnodigen voor je trouwfeest ..."

Peter Vandermeersch vertelde onlangs in een interview over het trouwfeest van Ivan De Vadder, en hoe daar bijna de hele top van de Vlaamse politiek aanwezig was. Ondenkbaar in Nederland, zei hij.

Dossche: "(geërgerd) Had Peter Vandermeersch geen vrienden in de politiek toen hij nog hoofdredacteur van De Standaard was? Weet hij nog hoeveel Vlaamse toppolitici aanwezig waren bij zijn afscheidsfeest? Ik vond die uithaal naar Ivan in elk geval hoogst ongepast. Ik begrijp ook niet wat hier het grote probleem is. Je verliest je neutraliteit toch niet zodra je met iemand een glas hebt gedronken?"

De Win: "Misschien niet, maar ik vind die scheidslijn voor mezelf wel belangrijk. Misschien ligt het aan mij, maar waarom zou ik een politicus op mijn trouwfeest uitnodigen?"

Jan Peumans (N-VA) noemt zich een vriend van u.

De Win: "Wel ... over die uitnodiging zou ik nog wel even willen nadenken. (lacht) Zou ik de democratie hiermee in gevaar brengen?

"Ik denk eerlijk gezegd dat die verwevenheid tussen media en politiek vandaag een stuk kleiner is dan vroeger. De grote Wetstraatjournalisten - ik denk nu aan Hugo de Ridder, en later ook Luc Van der Kelen en Yves Desmet - hebben er nooit een geheim van gemaakt dat ze wel eens uitgebreid gingen tafelen met politici. Ik heb de indruk dat dat vandaag veel minder gebeurt."

Uw vroegere baas Siegfried Bracke (N-VA) is zelf politicus geworden. Blijft daar iets van hangen, als u die vandaag moet interviewen?

De Win: "Ik heb - Siegfried zal het wellicht beamen - de switch zonder enig probleem gemaakt."

Hij is vandaag bijzonder kritisch voor de VRT-nieuwsdienst.

De Win: "Daar heb ik dan weer wel een probleem mee. Als ik Siegfried was, zou ik toch een beetje afstand nemen van mijn verleden. Naar mijn gevoel klopt dat niet helemaal. Maar bon. Hij kent het huis natuurlijk zeer goed. Misschien vindt hij dat hij vanuit die positie een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het debat?"

Nog iets over gender, tot slot. Koen Meulenaere noemde Linda De Win ooit 'de Wetstraatmadelief'. Kan het nog seksistischer?

De Win: "Heeft Meulenaere niet nog veel lelijkere dingen geschreven over mannen? Ik vind dat het met dat seksisme in de politiek vandaag best wel meevalt. Uw ex-collega Cathérine Ongenae brengt binnenkort een boek uit over seksisme (#seksisme, Nee, wij overdrijven niet, red.). In het kader daarvan heeft ze me gevraagd om een aantal politici te noemen die seksistisch zijn. Ik heb haar geantwoord dat ik vooral politici ken die niet seksistisch zijn.

"Wij hebben hier, in korte tijd, een behoorlijk lange weg afgelegd. Al zijn we er natuurlijk nog niet helemaal. De discussie over Maggie De Block (Open Vld) als minister van Volksgezondheid was er wellicht niet gekomen als ze een man was geweest. En op een vrouwelijke premier blijft het voorlopig wachten."

U won vijf jaar geleden De slimste mens ter wereld. Die zege werd u niet door iedereen gegund.

De Win: "Voor een deel had dat te maken met wat ik al eerder heb verteld: ik ga zonder veel strategie door het leven. Tijdens de opnames was ik alleen maar met dat spelletje bezig. In opperste concentratie zie je er niet poeslief uit. Of beter: zie ík er niet poeslief uit."

U begaf zich toen ook nogal onvervaard op een domein dat ...

"... normaal gezien aan mannen toebehoort? Blijkbaar is dat nog altijd zo. Ik ben geen doetje. Ik kan cassant uit de hoek komen en ik doe weinig moeite om te verbergen dat ik over sommige dingen best veel weet. Blijkbaar is dat nog altijd niet evident, als vrouw. Wat mij toen tijdens De slimste mens is overkomen, zou bij een man volgens mij nooit gebeuren."

U bent bijna zestig. Is Villa politica uw eindstation?

De Win: "Dat weet ik niet. Ik zou het programma niet graag loslaten. Aan de andere kant is er nog altijd dat verlangen om ook eens iets anders te doen. Het langere interview, voor tv of voor radio, daar zou ik niet nee tegen zeggen. Het zou me ook wel liggen, denk ik. Maar zoals al gezegd: als het niet komt, zal ik daar niet ongelukkig van worden."

U blijft bij de VRT?

De Win: "Begin jaren negentig was er interesse bij VTM, toen nog een heel andere zender. Tijdens onze aftastende gesprekken, hebben ze mij twee thema's voorgeschoteld: een faits divers, en iets over de vakbond. Ik heb toen voor de vakbond gekozen, goed wetende dat hier mijn flirt met VTM zou eindigen. Daar heb ik eigenlijk nog geen seconde spijt over gehad."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234