Woensdag 08/02/2023

'Wij zijn geen windhanen die meedraaien met elke nieuwe hype'

Gentse cabaret- en kleinkunstgroep De Schedelgeboorten viert vijftiende verjaardag

De Gentse cabaret- en kleinkunstgroep De Schedelgeboorten viert dit jaar haar vijftienjarige bestaan met een bestofshow, Feestje. Komend seizoen toeren ze langs de Vlaamse zalen, maar de aftrap geven ze met een try-out op de Gentse Feesten.

Door Liv Laveyne

GENT l 'Ik kan goed Gentse Feesten', lacht zanger-acteur Wouter Van Lierde, samen met muzikant Rik Tans de drijvende kracht achter De Schedelgeboorten.

Gentse Feesten: voor Wouter Van Lierde is het een werkwoord. Met hemzelf als lijdend voorwerp, blijkt op de dag van het interview. Het is zaterdag, de eerste dag van de Feesten, laat in de namiddag, als hij met een houten kop de deur opendoet. Maar hij heeft voldoende argumenten: het begon allemaal de dag voordien met het afscheidsfeestje van Flikken, de tv-serie waarin hij de rol van seriemoordenaar Fieremans vertolkte, daarna trok hij als rechtgeaarde Gentenaar naar Sint-Jacobs om de Feesten alvast op gang te trekken en zo zijn 45ste verjaardag in te luiden.

Met een straffe kop koffie om de kater te verwerken, confronteren we hem zonder medelijden meteen met een rekenkundig probleem. In 2005 vierden De Schedelgeboorten hun tiende verjaardag, drie jaar later zijn ze plots vijftien? Van Lierde lacht: "Shit, we zijn door de mand gevallen. Het is natuurlijk een beetje een verkooptruc voor onze bestofshow, maar het is niet helemaal gelogen. We zijn pas sinds 1993 echt professioneel bezig: toen hebben we onze eerste cd Strofisch-gevarieerd uitgebracht. Maar eigenlijk bestaan De Schedelgeboorten al langer. Aanvankelijk was het meer een soort hobbyclubje dat gevormd werd door Jan Carpentier (de toenmalige uitbater van het Gentse café de Charlatan), Geert Dauwe en Rik Tans, maar waar feitelijk iedereen die op een podium wilde staan zich kon bij aansluiten. Ik was toen al zijdelings erbij betrokken en schreef mee het eerste nummer 'Ons moemoe', een smartlap die we nu nooit meer zouden durven te brengen", zegt Van Lierde.

Sinds 1997 zijn Rik Tans en Van Lierde de vaste twee schedelhelften. "We schrijven alle nummers samen: Rik op gitaar, ik met de blocnote in de aanslag. We vormen een geoliede tandem, wat niet wil zeggen dat het af en toe niet spaak loopt. Tegenstellingen trekken elkaar aan, maar soms botst het ook: muzikant Marc Cassiman (beter bekend als de 'Kazzen', LiLa) heeft ons ooit omschreven als de angsthaas en de driftkikker. Rik is de controlefreak, ik ben de emotioneel explosieve."

Samen met muzikanten Danny Van Rietvelde en Anton Janssens brengen de twee Schedels in Feestje een selectie van achttien liedjes uit een repertoire dat inmiddels toch ruim tachtig nummers omvat. Is Van Lierde bij het doorbladeren van dat album zichzelf tegengekomen? "De thema's en de manier waarop we het leven bezingen zijn dezelfde gebleven, maar onze kijk is wel genuanceerder geworden. Als we het vroeger over bedrog hadden, zoals in het liedje 'Ondersteboven', dan sloeg de man gewoon zijn vrouw dood, met het ouder worden zien we toch andere oplossingen", zegt Van Lierde lachend. "Veel van die eerste nummers waren basisnummers, soms met vrij manke teksten en een absurde inslag, terwijl absurdisme nooit echt ons ding is geweest. We hebben het liever over de krakkemikkigheid van het menselijke bestaan, maar proberen dat op zo'n manier te verwoorden dat je ermee kunt lachen."

Ontlasten en troost bieden door herkenbare situaties te schetsen. Dat is wat De Schedelgeboorten bij hun publiek willen bereiken. Ze mogen de broers Kommil Foo tot hun grootste fans rekenen en ook wijlen Bram Vermeulen miste geen enkele van hun shows. "Hij hield vooral van het nummer 'Doos vol met dinges', over die doos vol prullen die iedereen wel heeft. Je sleurt die mee van verhuis naar verhuis en het is meestal op het moment dat je eindelijk beslist om die doos weg te doen dat je er iets uit nodig hebt. Dat nummer eindigt met "Iets kwijt zijn kun je je pas berouwen vanaf het moment dat het er niet meer is". We houden ervan de grootse ideeën achter de banaliteit te zien. Dat credo toont zich ook in onze groepsnaam: een schedelgeboorte (waarbij het kind met het hoofd eerst ter wereld komt) is de meest banale, gewone manier om geboren te worden, maar tegelijk blijft een geboorte een wonderlijk iets", aldus Van Lierde.

Cabaret noemt hij De Schedelgeboorten liever niet. "In cabaret primeert het woord en dienen de liedjes ertussen als rustpunt, bij ons is het net omgekeerd. Eigenlijk gebruik ik voor wat wij brengen liever de term kleinkunst, maar dan zoals Nederlanders die term invullen, in Vlaanderen wordt kleinkunst vaak nog geassocieerd met geitenwollen sokken, jarenzeventigringbaarden en Miel Cools." Van Lierde luistert thuis zelden naar de cd's van De Schedelgeboorten, tenzij hij moet schoonmaken. "Iemand zei me ooit dat De Schedelgeboorten perfecte 'afwasmuziek' brengen. Ik vind dat helemaal geen belediging: het betekent dat onze muziek de mensen energie geeft en de onaangename sleur des levens iets aangenamer maakt."

Naast zanger en tekstschrijver van De Schedelgeboorten is Van Lierde ook acteur. Hij was de afgelopen jaren vooral te zien als gastacteur in tv-series zoals Flikken, maar in het Vlaamse theater komt hij nauwelijks nog aan de bak. "Ik word simpelweg niet meer gevraagd. Ik speel nu vooral in Nederland. Binnenkort breng ik samen met onder anderen Mathias Sercu het theaterstuk Kunst van Yasmina Reza bij Suburbia, een pas opgericht gezelschap in Almere. Daarnaast speel ik ook geregeld bij De Wetten van Kepler, een groep uit 's Hertogenbosch. De beleidsmakers hebben het freelanceacteurs zogoed als onmogelijk gemaakt in Vlaanderen. Bij de laatste subsidieronde hebben ze het hele B-circuit (het middencircuit) zowat van tafel geveegd. Je hebt enkel nog de grote huizen en de kleine collectieven en bij beide geldt vooral het principe 'ons kent ons'. Ik begrijp ook niet meer zo goed wat ik zie: er gebeurt wel van alles op een scène, maar dat heeft nog weinig te maken met toneel: performances, multimediale cross-over. Theater is een flauw afkooksel van televisie geworden, met MTV-achtige voorstellingen. (smalend) Het zal allemaal vast wel interessant zijn voor de sociale cohesie, maar ik hou toch nog altijd het meest van een goed personage spelen in een goed stuk."

De doorbraak van De Schedelgeboorten kwam er in 2000, toen Raf Walschaerts hen vroeg om tijdens een benefiettournee voor Amnesty International het voorprogramma van Kommil Foo te verzorgen, maar het grote succes blijft voor De Schedelgeboorten toch wat uit. "De tv, hé", zegt Van Lierde. "Zolang je niet op televisie komt, mag je het vergeten. En tegenwoordig wordt Vlaanderen overspoeld door komieken die vooral bekend zijn van op de buis."

En wat nu? Op naar dertig jaar Schedelgeboorten? "We gaan gewoon door, we hebben niet zo de neiging om per se te willen vernieuwen of als een windhaan mee te draaien met elke nieuwe hype die zich opdringt. Wat wij doen, past eigenlijk gewoon in die oeroude traditie van volksliedjes. Zo'n muzikaal verhaaltje zoals 'Vier weverkens', dat verschilt niet zoveel van wat wij doen."

Tot 28 juli, Bij de Vieze Gasten, Gent. Komend seizoen op tournee. www.deschedelgeboorten.be.

Wouter Van Lierde:

We hebben het graag over dekrakkemikkigheid van het menselijke bestaan

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234