Dinsdag 27/07/2021

Rock Werchter

Wij zijn een vies volkje

Belgen staan erom bekend het beest in zich los te laten op festivals, meer dan Nederlanders of Amerikanen. Beeld © stefaan temmerman
Belgen staan erom bekend het beest in zich los te laten op festivals, meer dan Nederlanders of Amerikanen.Beeld © stefaan temmerman

Pukkelpop 2015. Toen ik mijn eerste lege bekertje bier van de dag wilde neergooien op een maagdelijke wei, schaamde ik me kapot. Waarom drinken we niet uit herbruikbare bekers en betalen we nog altijd met plastic jetons? En waarom geven Belgen zich op festivals zonder scrupules over aan collectieve vetzakkerij?

Geef toe: ook u ergert zich aan het krakende tapijt van platgetrapte bekertjes dat na een festivaldag het terrein ontsiert. Of aan het stort dat de kampeerders na vier dagen achterlaten. Aan wildplassers die elke onbeheerde hoek of kant van een festivalterrein herschapen in een onwelriekende dreef. Of aan het feit dat een waterbidon niet eens mee het terrein op mag.

In 2016 moet dat toch anders kunnen? De drie grootste festivals van ons land, Pukkelpop, Rock Werchter en Tomorrowland, leggen uit.

"Waterbidons zijn na het optrekken van de terreurdreiging naar niveau drie niet haalbaar", zegt Nele Bigaré van Rock Werchter - dat zijn ze nooit geweest. "Maar je kunt een leeg petflesje wel met gratis drinkwater vullen. We zijn ook aan het bekijken of we het cashloos betalen kunnen invoeren."

Rock Werchter neemt volgens Bigaré heel wat groene maatregelen zonder daarover te communiceren. "Omdat we dat als evident beschouwen. Ecologisch denken is deel geworden van het gewone leven." In 2014 investeerde Rock Werchter in een eigen waterzuiveringsinstallatie. Er staat sinds kort ook een hoogspanningscabine op het terrein, om minder afhankelijk te zijn van vervuilende en bijna permanent ronkende dieselgeneratoren.

Ondertussen blijven festivalgangers massaal bekertjes rapen. "We houden de drempel daar bewust laag: je hebt nog altijd maar twintig bekertjes nodig om een gratis consumptiebon te krijgen." De plastic afvalberg op een festival is niet onaanzienlijk: vorig jaar raapten festivalgangers én schoonmaakploegen tijdens vier dagen Werchter 14 ton pmd-bekertjes en 10 ton petflesjes bijeen.

null Beeld © stefaan temmerman
Beeld © stefaan temmerman

Mobiliteitsvraagstuk

Ondanks alle inspanningen blijft vervoer de grootste vervuilpost. "De meeste festivalgangers blijven met de auto komen", stelt Bigaré vast. "Onbegrijpelijk eigenlijk: hoeveel meer drijfveren heb je nodig om het openbaar vervoer te nemen wanneer dat in de prijs van je ticket inbegrepen is?" Worstelt nog meer met het mobiliteitsvraagstuk: de dj-driedaagse Tomorrowland. "Twintigduizend mensen die invliegen voor ons festival en artiesten die met privéjets komen, daar weegt geen enkele ecologische inspanning tegenop", geeft woordvoerster Debby Wilmsen ruiterlijk toe.

Toch probeert ook Tomorrowland zijn ecologische voetafdruk te verkleinen. "Decors zijn zo veel mogelijk in België gefabriceerd en bewaard om het transport te beperken. Veel van onze buitenlandse bezoekers zitten op hotels in de buurt. Zij worden opgehaald met bussen, zodat er minder autoverkeer is."

Op Tomorrowland kun je wél cashloos betalen. "We hebben gemerkt dat het plastic afval daardoor aanzienlijk vermindert", aldus Wilmsen. "Bovendien kun je met elektronische polsbandjes de drankstromen beter beheren en hoef je bij een btw-controle geen jetons te wegen. Voorts zijn onze bekers biologisch afbreekbaar - net als de confetti, om de vissen in de vijvers op het terrein niet te verstikken. Herbruikbare bekers zijn er alleen op de camping."

Pukkelpop voerde in 2014 een nulmeting uit om te weten hoe duurzaam het festival is. "Sindsdien verplichten we onszelf elk jaar beter te doen wat recyclage en energieverbruik betreft", zegt duurzaamheidscoördinator Joke Wellens. "Vorig jaar hebben we als experiment Baraque Futur opgericht, een minifestival op het Pukkelpop-terrein dat we met windmolens en zonnepanelen volledig op groene stroom wilden laten draaien, wat voor 87 procent is gelukt."

De succesfactor bedraagt echter 100 procent, betoogt Wellens. "Bredenoord, onze leverancier van dieselgeneratoren, heeft het concept gecommercialiseerd en heeft voor dit jaar een slimme, mobiele zonnepaneleninstallatie ontworpen, gecombineerd met batterijen en een reservegenerator die inspringt wanneer het moet. Het is fantastisch om zo'n bedrijf mee te krijgen, want dat betekent dat je er in de toekomst mee kunt blijven samenwerken."

Best Kept Example

Goed, maar waarom investeert Pukkelpop niet in herbruikbare bekers? "Terechte vraag", countert Wellens. "Backstage is dat wel al het geval, maar op de wei krijg je dat niet georganiseerd. Geen enkele toog heeft water, dus vuile bekers moet je transporteren om ze af te wassen, om ze daarna terug naar de toog te brengen. Bovendien moet je harde bekers laten maken, wat een zwaarder productieproces betekent. Veel mensen zullen zo'n beker ook mee naar huis willen nemen als aandenken. Het hergebruik is te laag om een positief ecologisch effect te hebben."

Eigenaardig, want twee weekends geleden bewees Best Kept Secret Festival, net over de grens in het Nederlandse Hilvarenbeek, dat herbruikbare bekers wel degelijk werken: nul plastic op de grond.

De overschakeling naar elektronische polsbandjes waarmee je kunt betalen staat in de steigers, zo geeft Wellens nog mee, maar zal pas echt ingang vinden wanneer Pukkelpop 200 procent zeker weet dat het systeem waterdicht is. "We hebben er dit jaar dicht bij gestaan, maar als je niet voldoende garanties hebt, moet je het niet doen. Je bent tenslotte bezig met het geld van de mensen." Opnieuw: in Nederland werkt het wel. Hoeveel meer garantie wil je als Belg nog hebben?

Slimmer transport - 64 procent van de ecologische voetafdruk van Pukkelpop wordt veroorzaakt door het komen en gaan van de festivalgangers - en afvalpreventie zijn grotere aandachtspunten. "Liefst 42 procent van alle afval wordt 's zondags op de campings opgehaald", weet Wellens. "Dat is jammer, want dan is er geen tijd meer om te sorteren: het terrein moet snel weer worden vrijgegeven. Hoogstens kun je buurtbewoners en het kringloopcentrum door de rommel laten gaan."

Voetbalvuilnis

Blijft de vraag waarom Belgen de viezerik in zich naar boven laten komen zodra ze een festivalterrein betreden. Want dat viel twee weken geleden ook op tijdens Best Kept Secret: het stuk terrein dat speciaal voorzien was om de match België-Ierland op groot scherm te vertonen en waar duizenden landgenoten samentroepten, lag achteraf wél vol rotzooi. Zou het aan ons liggen?

"Ons viel het ook op toen we de eerste keer Tomorrowland in de VS organiseerden", zegt Debby Wilmsen van Tomorrowland. "Het terrein lag er achteraf kraaknet bij en nergens was er wildgeplast. Ik denk dat op een Belgisch festival de remmen volledig losgaan."

"Als er niets op de grond ligt, wordt er ook minder afval achtergelaten", weet Joke Wellens. "Daarom zet Pukkelpop steeds meer in op ecoteams die het terrein proper houden. Zien is doen - wat niet wegneemt dat na een bepaald uur teleurstellend weinig mensen bezig zijn met netheid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234