Zondag 19/01/2020

'Wij sterven in Aleppo, jij sterft hier!'

Bij een brutale moordaanslag in de Turkse hoofdstad Ankara is de Russische ambassadeur Andrei Karlov om het leven gebracht. De moordaanslag zal beide landen niet uit elkaar drijven.

Andrej Karlov (62), sinds juli 2013 Russisch ambassadeur in Turkije, kwam gisteren een fototentoonstelling openen in de Turkse hoofdstad Ankara. Halfweg zijn speech weerklonk plots de kreet 'Wij sterven in Aleppo, jij sterft hier! Allahu akbar!', waarna de ambassadeur werd neergeschoten. De schutter vuurde volgens de aanwezigen minstens acht kogels af terwijl hij opriep om de slachtoffers in Syrië en Aleppo niet te vergeten. Uiteindelijk slaagde de politie erin hem te neutraliseren. De ambassadeur werd naar het ziekenhuis gebracht, maar overleed daar aan zijn verwondingen. In de loop van de avond raakte meer bekend over de identiteit van de schutter. Het zou gaan om een 22-jarige geradicaliseerde Turkse politieman, die zijn badge gebruikte om binnen te raken op de expo.

De aanslag zet de broze relatie tussen Turkije en Rusland mogelijk onder druk. Vorig jaar nog verbraken beide landen alle diplomatieke betrekkingen toen het Turkse leger een Russisch gevechtsvliegtuig neerschoot bij de Turks-Syrische grens. Ondertussen is de situatie ontdooid. Vooral omdat beide landen elkaar in economisch opzicht nodig hebben. Het Turkse toerisme heeft Russische gasten nodig, terwijl Rusland in Turkije een belangrijke afzetmarkt ziet. Erdogan bood afgelopen zomer zijn excuses aan voor het incident. Bovendien verloor hij door zijn optreden na de mislukte coup steun van Europa en de VS. Tussen Turkije en Rusland, dat ook geïsoleerd staat, groeide een zeker bondgenootschap.

Maar de tegengestelde belangen in Syrië blijven een probleem. Turks president Erdogan wil Assad liefst zo snel mogelijk weg, zijn Russische collega Poetin steunt de Syrische president. "Bij de Turkse bevolking is er enorm veel steun voor de mensen die worden gebombardeerd in Aleppo", zegt Dirk Rochtus, docent internationale politiek aan de KU Leuven en Thomas More. "De sfeer was de voorbije dagen al gespannen. Afgelopen weekend waren er betogingen voor de Russische ambassade in Ankara."

Toch lijkt de kans groot dat de geopolitieke impact van de aanslag beperkt blijft. "Dit gaat om een aanslag op een individu. Dat is zonder meer dramatisch, maar de onderliggende politieke krachten zijn wellicht sterker", denkt Dries Lesage, professor internationale politiek van UGent. "Rusland en Turkije waren duidelijk weer naar elkaar aan het toegroeien. Dat de topontmoeting tussen Russische, Iraanse en Turkse ministers van Buitenlandse Zaken morgen (vandaag, PD/MR/RW) gewoon doorgaat, is een teken dat er op dat vlak geen kink in de kabel is gekomen. Rusland en Turkije zijn hier samen het slachtoffer: Moskou is zijn ambassadeur kwijt en Ankara heeft een aanslag op zijn grondgebied."

Geen schaduw op de vriendschap

Ook Rusland-kenner Ria Laenen van KU Leuven denkt niet dat de relaties tussen beide landen ernstig onder het incident zullen lijden. "Beide landen hebben te grote, gedeelde, energiebelangen rond een gaspijplijn vanuit Rusland naar Turkije." Volgens Laenen kan wat gisteren in Ankara gebeurde beide landen wat Syrië betreft zelfs dichter bij elkaar brengen. "Als blijkt dat de dader geradicaliseerd was, kunnen zowel Poetin als Erdogan de strijd tegen terreur aanhalen om hun militair ingrijpen in Syrië te verantwoorden." De Turkse minister van Buitenlandse Zaken liet ondertussen weten dat de aanslag op Karlov 'geen schaduw' werpt op de vriendschapsrelatie tussen Turkije en Rusland. Hij veroordeelde de aanslag en noemde het een "laffe terroristische" daad.

De Turkse president Erdogan had gisteravond nog telefonisch contact met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. "De president is geïnformeerd over de aanslag op de ambassadeur", zegt een woordvoerster van het Kremlin. "Hij is van plan om het rapport van het ministerie van Buitenlandse Zaken en de geheime diensten grondig te bekijken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234