Zaterdag 23/01/2021

'Wij Limburgers ergeren ons mateloos aan het Vlaamse provincialisme'

Sinds hij sp.a-voorzitter af is, schuift Steve Stevaert veel aanvragen voor interviews van zich af, beleefd maar beslist: als gouverneur van De Oostelijke Gebieden mag hij geen politieke uitspraken doen. Maar die waarheid geldt niet meer sinds de sociale onrust bij Ford Genk en zijn toeleveranciers. Ineens riskeert niet alleen één bedrijf slechte publiciteit, maar de hele provincie. Als het is om het blazoen van Limburg te redden, kruipt Stevaert wel in zijn harnas. Met een Fordpetje op het hoofd.

Door Walter Pauli / Foto's Jimmy kets

Al draagt Steve Stevaert geen petje, maar een modieus blauw pak met grijze krijtstreep. Hij ziet er ontspannen uit, veel gelukkiger en minder gestrest ook dan in zijn laatste maanden als partijvoorzitter. Stevaert ontkent ook niet dat zijn huidige job hem bijzonder naar zijn zin is: "Maar dat betekent niet dat ik gouverneur blijf tot mijn pensioen, wat mijn nieuwe Antwerpse collega Cathy Berx blijkbaar wel van plan is. Ik ga namelijk nooit met pensioen.

"Ik was nooit getrouwd met mijn functie. Ik ben ex-cafébaas, ex-gedeputeerde, ex-minister, ex-voorzitter, en ik zal ooit wel ex-gouverneur zijn. Ik heb zin om 'iets te doen' in de sociale economie en dat zal er ooit van komen. Eén zaak is zeker: ik ga niet opnieuw in de politiek."

Maar tot er een nieuwe job komt, wil Steve Stevaert van Limburg een 'sterk merk' maken, hoewel zijn reputatie voorlopig nog beter lijkt dan die van zijn provincie. Al profiteert Limburg ontegensprekelijk van een zeker 'Stevaerteffect'. De kans is groot dat zonder beeldjes van een bezorgde Stevaert in witte overall 'de processierups' géén nationaal nieuws was geweest. Dat de Limburgse everzwijnen hoogstens randnieuws waren gebleven en geen belangrijk items in de tv-journaals.

Voor zij die geloven dat toeval bestaat: het zal wel puur toeval zijn dat sinds Stevaert gouverneur werd, de VRT met Katarakt voor het eerst een van de betere tv-series in Limburg situeert. Of dat de Loonse siroopfabriek de Nationale Monumentenwedstrijd won. Dat lijkt al net zo toevallig als dat sinds Stevaert burgemeester werd van Hasselt er een Plopsaland kwam, een Ethias Arena (wie is weer voorzitter van Ethias?), het te kleinschalige LUC ineens promoveerde tot 'Universiteit Hasselt', mét een nieuwe faculteit rechten erbij.

Er zijn ook harde cijfers die aantonen dat het niet slecht gaat met Limburg. De werkloosheid is spectaculair gedaald. Maar aan dat beeld van voorspoed en welvaart, aan dat gevoel alsof Limburg een nieuwe vorm van 'golden sixties' beleeft, kwam de voorbije week in één klap een einde. De wilde staking die begon bij de toeleveranciers van Ford Genk, de bikkelharde reactie van de Forddirectie ("wie zich niet voegt, vertrekt beter") tonen aan dat de sociale werkelijkheid grimmig blijft.

Steve Stevaert: "Ik ben het daar totaal niet mee eens. Kijk naar de objectieve gegevens: in twee en een half jaar tijd is de Limburgse werkloosheid met 40 procent gedaald. We komen van (noemt zonder verpinken het precieze cijfer) 33.854 werklozen; vandaag zijn er minder dan 20.000. Ik heb altijd gezegd dat ik zou stoppen als gouverneur als de werkloosheid zou zakken tot onder de 20.000-grens. Al heb ik nooit gezegd tot hoeveel onder die grens. (lachje) Maar ik blijf vasthouden aan mijn plan om in vijf jaar tijd de werkloosheid te halveren."

Het zijn niet de werklozen die protesteren, maar de werknemers. De Limburgse lonen zijn te laag om de stijging van de levensduurte op te vangen.

"Wat in Ford gebeurd is, is vreselijk. De stakingen op zich zijn al pijnlijk, maar de beeldvorming erover is nog pijnlijker. In Limburg wordt namelijk niet meer gestaakt dan elders, maar nu is de perceptie anders. Iedereen kijkt naar Limburg. Als vandaag in Genk gestaakt wordt, is dat wereldnieuws. Helaas krijgt elke staking dubbel zoveel publiciteit. Ik lees nauwelijks wat over de stakingsaanzegging bij De Lijn in Antwerpen of die bij Daikin in Oostende: die passeren als waren het faits- divers. De beeldvorming is dus verstoord."

U hebt niet helemaal gelijk. In Limburg wordt niet veel gestaakt, maar de sociale geschiedenis telt een aantal majeure sociale conflicten. Zegt Zwartberg u nog iets, of de mijn- en Fordstakingen in de jaren tachtig?

"Nergens ter wereld worden mijnen gesloten zonder staking. Als er op dit moment nog Fordfabrieken in Limburg zijn, is dat de verdienste van velen, maar zeker ook die van de Limburgse vakbonden.

"De Vlamingen zijn zowat de hardste werkers ter wereld. En tussen die Vlamingen doen de Limburgers het nog eens het best. In de hele Fordgroep is Genk de beste 'plant', world wide! Ze presteren het best, zowel naar productiviteit als naar kwaliteit. Zo moet dat ook. We kunnen geen hoge lonen betalen en daar niets tegenover stellen."

Er wordt bij de toeleveranciers van Ford gestaakt, omdat de lonen te laag zijn.

"Ford zit op een scharniermoment. Tien jaar geleden voerde toenmalig Forddirecteur Peter Heller de zogenaamde 'convoyer' in: een organisatiemodel waarbij enkele taken van Ford werden afgestoten - 'geoutsourcet', zo je wilt - maar die meteen werden verankerd in de directe omgeving van het bedrijf. Ik zeg nog altijd over dat plan: 'Bedankt meneer Heller. Bedankt Heller. Bedankt.' Dat was een geniaal idee - tien jaar geleden.

"Vandaag werkt dat model niet meer. Ik heb best wat voeling met die jongens in hun overall. Ik zeg al jaren dat die situatie van outsourcing niet vol te houden is. Je hebt de facto één bedrijf, maar met verschillende lonen. Dat leidt tot spanningen. Je moet dus aan insourcing doen. Ford moet op een redelijke manier taken die het voordien uitbesteedde weer naar zich toe halen. Maar dat mag niet te geforceerd gebeuren, wel voorzichtig. Anders loop je het risico op een andere vorm van outsourcing: een delokalisatie naar landen als Polen. En als die beweging zich in gang zou trekken, dan zal ook die in fasen gebeuren. Eerst de toeleveranciers, en zodra die er zijn, is de kans groot dat Ford zelf volgt.

"Nog maar een paar jaar geleden zijn we met zijn allen namelijk al eens door het oog van de naald gekropen. Sommige Limburgse gezagsdragers hadden de handdoek al in de ring gegooid: Ford Genk ging dicht, zeiden ze, omdat België niet meedeed aan de oorlog in Irak. En ze legden er zich bij neer.

"Er is maar één aspect van die redenering die klopt: de Amerikanen beslissen. Gelukkig hebben we toen met een aantal mensen - Patrick Dewael, Jo Vandeurzen, ikzelf - het hoofd koel gehouden. Ik heb toen bepleit om de Transit (een bestelwagen) niet meer te produceren in Genk. Dat had gevolgen voor de tewerkstelling, maar het vrijwaarde wel de toekomst van de fabriek. We gaven een bestelwagen als Transit op, maar we kregen met S-Max en Mondeo moderne wagens, met grote toegevoegde waarde. Ik word dus zot van professoren Zonnebloem die me komen uitleggen dat de autoassemblage geen toekomst meer heeft."

Wordt u ook zot van bedrijfsleiders die met één brief hun personeel tegen zichzelf in het harnas jagen?

"Ik weet dat die brief contraproductief is. Maar dom reageren op die brief is al even contraproductief. We moeten die bladzijde omdraaien. Ik ken de baas van Ford, Guy Martens. Die man gáát voor zijn bedrijf, maar natuurlijk binnen de contouren die het moederbedrijf toelaat. Ik ken ook de vakbondsleiders: dat zijn bekommerde mensen, maar ik weet dat ze met veel schrik zitten.

"Vandaar mijn omroep voor een nieuw, ernstig tienjarenplan. Ford staat niet tegenover de werknemer van Genk: ze zitten in dezelfde Mondeo. Vandaar mijn oproep aan bedrijfsleiding en vakbonden: vind elkaar terug. De bazen moeten begrip hebben voor de vakbonden en de bonden voor de bazen. Laten we teruggaan naar ons Limburgse overlegmodel.

"Ford is Limburg en Limburg is Ford. Het zijn niet zomaar duizenden jobs die op het spel staan, maar duizenden arbeidsplaatsen. Goed, ook vast werk. Er zijn al mensen met pensioen gegaan die ooit als jonge gamin in Ford zijn beginnen te werken. Dat moeten we zo houden. Maar hoewel Ford een onmisbare trekker is voor de toekomst deze provincie is het niet meer de enige. In Limburg zetten we bijvoorbeeld zwaar in op logistiek. Op havens, bijvoorbeeld."

Hasselt-zeehaven? Een aanzienlijke verdieping van de Demer?

"Lach maar. (schakelt een enthousiaste versnelling hoger) Onze grote troef is het Albertkanaal. Alleen moet dat geen kanaal blijven, het moet onze Alberthaven worden. Limburg heeft de ambitie de langste haven van de wereld te worden: van Tessenderlo, dat aansluit bij de Kempense industriepool van Geel, tot het Limburgse grensgebied met Luik. En dat alles natuurlijk in perfecte samenwerking met Antwerpen. Het is een logische, logistieke lijn: Antwerpen-Limburg-Luik.

"Want de Antwerpse haven zal blijven groeien, en spectaculair ook, zeker als ze intens samenwerkt met Rotterdam. Dat is de piste van Dirk Van Mechelen. En Limburg is de natuurlijke achterhaven van Antwerpen. Fijn, want volgens internationale rapporten is de toekomst aan 'extended gates'. De handeling van containers gebeurt straks in de achterhavens, alleen al omdat je in het echte havengebied de ruimte niet hebt. In de achterhaven heb je ook geen wet-Major. Die wet is en blijft een zinvolle sociale bescherming van de echte havenactiviteiten, maar is nooit bedoeld voor de nieuwe vormen van logistiek. In Limburg geldt de wet-Major niet en zal die ook nooit gelden.

"Antwerpenaren reizen de wereld af en zij kunnen dat beter dan ikzelf, maar Antwerpen heeft geen hectaren industriegebied meer in de aanbieding. Limburg wel. Wij bieden dus Limburgse gronden strategisch aan aan de Antwerpse haven. Dat is geen gemakkelijke deal. Ja, Limburg heeft bij wijze van spreken meer beschikbare industriegronden dan de andere Vlaamse provincies samen. Maar neen, wij willen geen slechte industrie aantrekken. We gaan onze open ruimte niet versmossen aan een reeks carwashes. Wij willen onze open ruimte evenmin verkwanselen aan hectaren die alleen dienen om containers te stapelen, hectaren waar verder niemand werkt, op een paar Duitse schepers na, om inbrekers af te schrikken. Dat soort logistiek hoeven wij niet. Maar goede, toekomstgerichte industrie is natuurlijk wel welkom. Bedrijven als het Europees distributiecentrum van Nike. Dat ligt even over de provinciegrens, in Laakdal, en er werken honderden Limburgers."

Is dat het toekomstperspectief voor Limburg: één groot industriegebied, dwars door de provincie? Weg 'bronsgroen eiken- of dennenhout'. Weg uw idyllische Katarakt-plaatje.

"Het Limburggevoel wordt in grote mate bepaald door het landschap. Daarom moeten we onze industrie rond bepaalde assen concentreren. De centrale vervoersas - de autosnelweg tussen Antwerpen en Luik en het Albertkanaal lopen ongeveer parallel - heeft zo'n industriële 'roeping', andere plaatsen hebben die niet. Het is al mijn leven lang de overtuiging dat het groen Limburg geen jobs heeft gekost, maar opgeleverd. Wij trekken geen vervuilers aan, geen viespeuken.

"Verknoeien we het landschap, dan zagen we de tak af waarop we zitten. Dat Limburggevoel gaat me echt om meer dan mooie plaatjes alleen. Straks is deze geglobaliseerde wereld helemaal één. Maar ook dan zullen mensen niet 'van nergens' zijn. Ze moeten 'ergens' thuis zijn. En zij die met de meeste trots zeggen: 'Ik ben van Limburg' zijn vaak mensen van allochtone afkomst. Vraag aan een Turk: 'Vanwaar ben je', dan zegt die sneller: 'Van Limburg' dan 'van Waterschei' of 'van Turkije'. Maar ik ga niet zo ver als mijn Nederlandse collega. Die wil alle Nederlandse eredivisieploegen laten fuseren in één 'FC Limburg'. Ik ga nooit vragen om van Racing Genk en Sint-Truiden één ploeg te maken. Ik ga toch zelf geen rellen uitlokken? (lacht)"

Katarakt komt u héél goed uit. Hoe hard hebt u moet lobbyen bij de VRT om Limburg op de kaart te zetten?

"Niet. Ik heb alleen gezegd dat Limburg op tv moet komen. Wie niet op televisie komt, bestaat niet. Andere mensen hebben dat dossier rond gekregen. Een ballonnetje dat ik heb opgelaten, is dat Limburg de doorzendrechten van Katarakt krijgen. Er zijn honderden tv-zenders in de wereld. Het zou goed zijn dat de Katarakt-beelden van Limburg overal te zien zijn."

Een beetje zoals Schwarzwaldklinik.

Welja. Ik kijk soms naar Schwarzwaldklinik. Niet voor het verhaal, maar voor de beelden van het landschap. En straks komt er een nieuwe serie, ook opgenomen in Limburg: De keizers van de smaak. Daarin komen moderne, hippe jongeren in beeld, die in de lofts van Hasselt wonen."

Lofts in Hasselt? Pardon?

"Hasselt biedt echt wel meer dan zijn imago van jenever en speculaas. Wij hebben heel mooie lofts en daar wonen jonge, hippe mensen in. En die leven als in Katarakt. (giert het uit) Ook wij zijn modern."

Werkt dat eigenlijk wel, al die provincietjes die in hun eentje zichzelf koste wat het kost naar de kop van het Europese peloton proberen te werken?

"Maar we doen het niet alleen! In onze Europese dossiers spreken we niet meer van een apart Belgisch-Limburg en Nederlands-Limburg: daar zijn we 'één Limburg', West- en Oost-Limburg. We hebben de beste contacten met Noord-Brabant en Eindhoven. De commissaris van de koningin daar is Maij-Weggen, een fantastische dame om mee samen te werken. Zij schrijft een indrukwekkend verhaal. Alles begint daar in Eindhoven en bij Philips. Neem Philips weg en Noord-Brabant bestaat niet meer. Maar rond Philips bouwen ze een hele hightechzone uit. En dat combineert Maij-Weggen met een uniek verhaal inzake ruimtelijke ordening. Noord-Brabant heeft een zeer hoge densiteit van bewoning, maar die concentreren ze vooral in een paar steden - Eindhoven, Breda, Tilburg - en daarrond bewaren ze onmetelijk veel groen."

En zij hebben de Efteling. U hebt in Tongeren het Land van (N)Ooit.

"Plopsaland in Hasselt is wel geslaagd. Is dat mijn verdienste? Neen. Het applaus komt de privéondernemer toe die dat project heeft opgezet. Het Land van Ooit is mislukt. Maar de zwartepiet komt eveneens de privéondernemer toe en niet Patrick Dewael. Maar sommigen geven de privé applaus als Plopsaland slaagt, maar spelen de politici de zwartepiet toe als het Land van Ooit flopt. Dat is niet netjes.

"Er zou een doorstart moeten komen voor het Land van Ooit. Ik hoop erop, maar eerlijk: ik zie niet hoe. Sometimes you win, sometimes you lose."

Nog niet zo vreselijk lang geleden wilde Thyl Gheyselinck met de reconversiegelden van half Limburg een soort pretpark maken.

"Om de De Morgen-lezers op de kast te jagen: Kabouter Plop heeft Limburg centraal in Europa geplaatst. Vroeger waren we perifeer in België, vervolgens perifeer in Vlaanderen en nu centraal in Europa. Maar sinds Plopsaland merken we dat de landsgrens geen 'harde' grens is, wat we oorspronkelijk wel wat vreesden. We trekken ontzettend veel Nederlanders aan. In een verenigd Europa ligt Limburg dus ineens veel centraler dan de rest van Vlaanderen. Ik bevind me als het ware wederom in het midden van het bed. Al moet ik sinds 10 juni oppassen met die beeldspraak oppassen. (grijnst)

"Stefaan De Clerck krijgt waardering, en terecht, omdat hij over de grenzen samenwerkt met Tourcoing en Lille, maar wij doen dat al jaren. Wij hebben al meer dan dertig jaar onze Euregio, een samenwerkingsverband van de twee Limburgen met Luik en Aken. Ook Karl-Heinz Lambertz van de Oostkantons trekt aan die kar.

"We hoeven in Belgisch-Limburg geen eigen luchthaven. We hebben er al twee in onze Euregio: in Beek bij Maastricht en in Bierset bij Luik. Ik hoef er dus geen in Hasselt of Genk. We hebben met Luik-Guillemins nu ook een tgv-station: 'Luik-Limburg'.

Aankondigingen als de creatie van 'Luik-Limburg' doen het Vlaamse publiek nochtans vooral grinniken: daar is Stevaert weer, met zijn overdreven drang om altijd en overal Limburg te profileren.

"Kijk eens, het zou bijzonder kortzichtig zijn om vandaag een mobiliteitsplan voor een regio uit te werken, zonder rekening te houden met de hst. Een gouverneur moet opkomen voor zijn provincie. Maar het zou even bekrompen zijn om vandaag een hst-station voor Hasselt of Genk te eisen: dat heeft geen zin. Maar we hebben een fonkelnieuw hst-station, op een paar kilometer afstand van Tongeren. Waarom dat dan niet gebruiken? In Luik, in een stad waarmee Limburg achthonderd jaar lang verenigd was in het hetzelfde prinsbisdom?

"Trouwens, let op mijn woorden: Luik zal binnen afzienbare tijd zijn 'draai' maken. Het zal veranderen van een industrieel kerkhof in een voorspoedige regio, met nieuwe bedrijven op die oude, industriële sites. Mijn Oost-Limburgse vrienden van Maastricht lopen Luik nu al plat Sommige willen van de taalgrens een economische grens maken: pas avec moi.

"Wij Limburgers ergeren ons mateloos aan de navelstaarderij van de Vlaamse overheid. Ik kreeg onlangs zo'n Vlaams foldertje in handen, met daarop de trekpleisters van het land. Voor Limburg stond er één bolletje: stad Hasselt. De legende vermeldde daarbij: 'forest'. Bos! Antwerpen stond voor 'city en 'trade' enzovoort, Leuven voor 'university'. Maar sommigen denken dat wij nog altijd als Eburonen in de wouden leven. Maar denk je dat dat foldertje Luik vermeldde? Maastricht? Düsseldorf? Stefaan De Clerck zal ook wel gezucht hebben, want Lille of Tourcoing hebben ze er vanzelfsprekend ook niet bij gezet. Neen neen: de Vlaamse wereld stopt aan de grenzen van Vlaanderen.

"Ik wil geen provincialist zijn. Een provincialist sluit zich op, is op zichzelf gericht. Zij die binnen de Vlaamse overheid denken dat Vlaanderen de maat van alle dingen is: dát zijn de echte provincialisten. En toegegeven, Limburg had vroeger wel een klaag- en zaagcultuur. Nu is dat voorbij. Vandaag wordt Limburg niet meer mishandeld door de Vlaamse regering. We vragen waarop wij objectief recht hebben en we krijgen dat ook wel."

Een faculteit rechten in Hasselt bijvoorbeeld. Alsof dat geen versnippering van schaarse middelen is. U krijgt die faculteit bovendien alleen door samenwerking met de Katholieke Universiteit Leuven. Dat verbond gaat ver: u schakelt niet alleen de 'Universiteit Hasselt' in in het Leuvense netwerk van André Oosterlinck, ook de Limburgse ziekenhuizen treden toe tot het Leuvense netwerk, en Leuven Research & Development engageerde zich om ook in Limburg spin-offs te lokaliseren. Merkwaardig toch, voor een socialistische gouverneur.

"Correctie: ik ben socialist en ik ben gouverneur, maar ik ben geen socialistische gouverneur. Net zoals André Oosterlinck katholiek is en ererector, maar ik zou hem geen heel katholieke rector durven te noemen. (bulderlach)

"Het zou doodzonde zijn om niét samen te werken. Waarom zouden wij in Limburg verdorie geen academisch ziekenhuis mogen hebben? Limburgse patiënten gaan naar Leuven om zich te laten genezen, ze worden daar geholpen door Limburgse specialisten en dokters die in Leuven werken. Waarom mogen onze ziekenhuizen ook niet van academisch niveau zijn, zoals dat AZ van Brugge?

"Maar ook Leuven is vragende partij voor die samenwerking. Gasthuisberg is nu al het grootste ziekenhuis van Europa: ze weten daar heel goed dat het einde van de groei op die ene locatie in zicht is. De limiet is stilaan bereikt. Dus wij schakelen onze ziekenhuizen graag in in hun open netwerk. We zouden toch wel gek moeten zijn om een historisch kenniscentrum als Leuven, dat op een paar tientallen kilometers afstand ligt, níét te gebruiken voor de uitbouw van onze provincie. Dat zou pas provincialistisch zijn.

"En aan die oude demonische gevechten tegen de katholieken doe ik niet mee. Ik stel gewoon vast dat Leuven zijn expertise ter beschikking stelt. Ze doen dat niet omdat ze ons zo graag zien, hé. Je moet vroeg opstaan als je met mannen als André Oosterlinck, Mark Vervenne of Mark Waer (respectievelijk ererector, rector en vicerector van de KU Leuven) wilt onderhandelen.

"Voor we contacten hadden met Leuven hebben alle andere universiteiten - Gent, Brussel, Antwerpen - mij allemaal uitgelegd dat Limburg geen universiteit nodig had. Dat was de enige analyse die ik hoorde. Leuven vond dat eerst ook. Tot ik hen voorstelde om met ons samen te werken. (grijnst)

"Ik besef dat een universiteit in Limburg een moeilijk verhaal zal blijven. Maar het is toch ver gekomen dat ik, ex-cafébaas, tegen alle intellectuelen in de pleitbezorger ben van een universiteit, dus van méér toegang tot het hoger onderwijs? De universiteit van Limburg is destijds opgericht in het kader van de democratisering van het onderwijs. Ik stel nu vast dat er in ál de richtingen die wij in Hasselt en Diepenbeek aanbieden meer Limburgse gediplomeerden zijn dan in andere richtingen. Onze universiteit heeft dus een democratiserend effect. Ik stel ook vast dat studenten die in Limburg hun bachelordiploma halen nadien met méér kans op slagen hun masterstudie aanvatten in Leuven of elders. En dat komt door het Limburgse model van intensieve studiebegeleiding. Pas op: ik was destijds een van de grote tegenstanders van dat pedagogisch model. Als cafébaas vond ik het maar niks dat de studenten hier om de paar weken examens hadden en die in Leuven maar één keer per jaar. (lacht)"

Ik ben ook afkomstig uit Limburg. Toen ik achttien was, nam ik een vette, zwarte artlinestift en schrapte in mijn studiegids alle richtingen die ze in Diepenbeek aanboden. Pas daarna maakte ik mijn studiekeuze. Ik wilde namelijk studeren aan een universiteit, een echte. Niet op een verloren campus tussen de weiden.

"Wie zou ik zijn om één Limburger het recht te ontzeggen voor Leuven te kiezen? Maar jij en die nieuwe mobiele, geëmancipeerde zelfbewuste achttienjarigen zijn mijn doelgroep niet. Er zijn ook mensen die níét naar de universiteit gaan als ze geen instelling in hun buurt hebben. Zeg aan uw hoger opgeleide, stedelijke collega's dat ze een allochtoon meisje vanuit de mijnstreek moeten komen proberen te overtuigen om in Gent of Brussel op kot te gaan. Probeer de ouders, vaak ex-mijnwerkers, van dat allochtone meisje maar eens om te praten. Maar studeren aan de Universiteit van Hasselt: daar valt over te praten. Om hén gaat het mij; niet om zelfstandige kinderen uit geëmancipeerde gezinnen die al jarenlang gemakkelijk de weg naar de grote universiteiten van het land vinden."

En mogen die meisjes aan uw Hasseltse universiteit een hoofddoek dragen?

"Ik ga daar geen uitspraak over doen, want ik zou als gouverneur altijd gevat kunnen worden in één of andere beroepsprocedure, maar ik kan ook niet ontkennen dat ik ooit een boek over actief pluralisme heb geschreven. Mijn opvattingen zijn dus bekend.

"En ik kan er ook niet aan doen dat ik mij zuster Martina blijf herinneren. Toen ik burgemeester was, was die vrouw diensthoofd in het openbaar ziekenhuis van Hasselt. Mét haar hoofddoekje, vanzelfsprekend. Zuster Martina gaf spuiten aan de mensen en daar heeft nooit één patiënt over geklaagd: autochtoon noch allochtoon. Nu zie ik dat ze problemen maken van vrouwen met hoofddoeken die rijbewijzen uitreiken. Is dat om de hoofddoek, vraag ik mij dan af, of om de de vrouw die eronder zit?"

Is uw Limburg niet te idyllisch, te mooi? De tuinwijk-Limburg. Ademt uw socialisme niet 'The culture of contentment' van Galbraith: heel bekommerd om de eigen, kleine welvaart, maar met weinig oog voor een globaal politiek verhaal?

"Je moet opletten dat je verhaal niet te slagromeriger wordt, dat besef ik ten zeerste. Maar grauwe omstandigheden wensen omdat dat de beste bakermat zou zijn van politieke bewustwording, of van creativiteit: neen bedankt. Ik zie dat stilaan steeds meer banken voor rijke mensen - Degroof, Van Landschoot - de weg naar Limburg vinden. Ik weet het goed, want bij elke opening vragen ze mij. (lacht) Ik zie ook meer restaurants met Michelinsterren in Limburg. Prima zo. Je hebt namelijk succesverhalen nodig waarmee mensen zich kunnen identificeren. In Limburg hebben we een heel lekkere burgerkeuken, maar die restaurants maken onze keuken nog beter. Een jaar of tien geleden schreef Roger Souvereyns, die met zijn Scholteshof nog twee sterren had, een kookboek met alleen maar receptiegerechten in lepels. Ik ben die hapjes-in-lepels sindsdien wel moe gegeten, want je krijgt sindsdien niet anders meer, maar hij heeft de culinaire kwaliteit van de Limburgse recepties wél omhoog geduwd.

"Ik wil niet dat Limburg de rijkste regio is, wel de beste, in de zin van 'de meest kwalitatieve'. En de meest verdraagzame. Maar over het algemeen is armoede geen goede basis voor verdraagzaamheid. Wie te weinig heeft, wordt niet snel een schoner mens.

"Socialisme moet ook geen doel op zich zijn. Als de mensen het goed hebben, moet je hier niet oproepen tot de klassenstrijd. En de dag dat in Limburg alles perfect zou zijn, is er nog genoeg ellende in de wereld om verontwaardigd over te blijven."

Laten we teruggaan naar ons Limburgse overlegmodel. De bazen bij Ford moeten begrip hebben voor de vakbonden en de bonden voor de bazen. Want Ford is Limburg en Limburg is FordHet Limburggevoel wordt in grote mate bepaald door het landschap. Daarom moeten we onze industrie rond bepaalde assen concentreren. Verknoeien we het landschap, dan zagen we de tak af waarop we zittenKabouter Plop heeft Limburg centraal in Europa geplaatst. Vroeger waren we perifeer in België, vervolgens perifeer in Vlaanderen en nu centraal in Europa

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234