Zondag 28/11/2021

'Wij hebben geen zin in een interplanetair debat'

Aan de vooravond van de rondetafelconferentie over de toekomst van het Vlaams onderwijs maakten VLD en SP.A al ten overvloede duidelijk wat voor hen de inzet is van het debat. Heel wat stiller bleef het op het groene front. Toch heeft Ludo Sannen, de onderwijsspecialist van Agalev, een duidelijke agenda. 'De resultaten van de studie naar de objectiveerbare verschillen moeten gebruikt worden. Het katholiek basisonderwijs en de internaten moeten snel meer middelen krijgen. Dan creëer je het vertrouwen dat nodig is om een breder debat te voeren.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Ruud Goossens

Vandaag komen de democratische partijvoorzitters op de koffie bij minister Marleen Vanderpoorten. Bedoeling is dat ze de krijtlijnen uittekenen van de rondetafelconferentie over de toekomst van het Vlaams onderwijs. En zicht krijgen op elkaars prioriteiten. Ook twee weken na de nieuwjaarsreceptie van de Vlaamse socialisten is het Ludo Sannen, de Vlaamse fractieleider van Agalev, immers nog niet echt duidelijk waarom voorzitter SP.A-voorzitter Patrick Janssens plots over gelijke kansen begon. "Die discussie zijn we op dit moment toch al volop aan het voeren? En dat is ook belangrijk. Hoe kan ons onderwijs alle kinderen dezelfde kansen en eenzelfde kwaliteit bieden? Hoeveel middelen hebben we daarvoor over? Die vragen vinden alle partijen, en dus niet alleen de SP.A, belangrijk."

U vindt dat Janssens een open deur intrapte?

"Ja. Al is het niet slecht dat hij het nog eens herhaald heeft. Net als hem hebben we immers geen zin in een debat over de schoolpactwetgeving terecht te komen."

Is dat de bedoeling van de VLD?

"Als je over zedenleer in het katholiek onderwijs begint te praten, kom je uiteindelijk uit bij de grondwet. Dat is een interessant debat maar het mag geen doel op zich zijn. De centrale vraag is hoe we ons onderwijs kwalitatief en voor iedereen toegankelijk kunnen houden. En misschien stel je dan vast dat de structuur van het onderwijslandschap gewijzigd moet worden of dat de middelen herverdeeld moeten worden. Maar het is verkeerd om daarvan te vertrekken."

Nu de studie naar de objectiveerbare verschillen klaar is, is een debat over structuren en financiering toch niet meer uit te stellen?

"Willen de VLD en de SP.A dat debat wel voeren? Ik betwijfel dat. Ik heb eerder het gevoel dat zij van de rondetafel een interplanetair debat willen maken en zo willen vermijden dat er over concrete zaken gesproken wordt. Terwijl de studie toch duidelijk is. Zelfs wanneer je rekening houdt met de objectiveerbare verschillen, bestaan er grote ongelijkheden. Eén voorbeeld: het vrij basisonderwijs wordt duidelijk ondergefinancierd. Eigenlijk zit heel het basisonderwijs in een onhoudbare situatie. Wel, daar moeten we iets aan doen."

Dat vindt Karel De Gucht ook. Alleen vraagt hij dat die scholen dan ook pluralistisch worden.

"Die twee zaken staan los van elkaar. Natuurlijk is het interessant om te kijken hoe we ons onderwijs kunnen afstemmen op de veranderende maatschappij. Maar die discussie mag niet gebruikt worden om nu niets te doen met de resultaten van de studie van Deloitte & Touche.

"De verhouding tussen het vrije en het gemeenschapsnet in het basisonderwijs is nu 100-50. Enkele jaren geleden is afgesproken om om te evolueren naar 100-76 tegen 2007 maar dat halen we niet. Er moet dus op korte termijn iets gebeuren. Net zoals we de pijnlijke situatie van de internaten moeten aanpakken. Dat kán de regering en het zou heel wat vertrouwen creëren."

Vooral in het katholiek onderwijs, bedoelt u.

"In het vrij onderwijs. Dat zijn niet alleen katholieke scholen. Ook de Freinet- en Steiner-scholen zijn op dit moment het slachtoffer van een ongelijke financiering. Tijdens deze regeringsperiode moeten we stappen zetten. Anders zal de indruk ontstaan dat sommige regeringspartners de aanbeveling van de studie onder de mat willen schuiven.

"Elk kind, ongeacht de levensbeschouwing, heeft recht op een uniforme basisfinanciering. Daarnaast kun je voor de bijkomende financiering met een aantal parameters werken. Een school met zeer veel allochtonen of anderstalige kinderen moet bijvoorbeeld kunnen rekenen op extra geld. En zo zou ook een school die kiest voor een open pedagogisch project, kunnen rekenen op extra financiering."

Maar u wilt het pluralisme niet opleggen?

"Ik wil nooit stellen dat een pluralistische school sowieso beter is dan een andere school. In een pluralistische samenleving moet iedereen, binnen een bepaald kader, vanuit verschillende levensbeschouwingen onderwijs kunnen organiseren. En de overheid moet er dan voor zorgen dat iedereen onderwijs kan volgen dat respect opbrengt voor zijn of haar levensbeschouwing. Daarom moet ze een voldoende groot aanbod van vrijekeuzescholen garanderen.

"Maar als je het pluralisme oplegt, verarm je het Vlaams onderwijslandschap. Elke school die door Vlaanderen gesubsidieerd wordt, moet aan een aantal minimumvoorwaarden voldoen en pluralisme hoort daar niet bij. Dan schuif je één pedagogisch project als het enige waardevolle model naar voren en voer je een ideologisch debat.

"Wat wel een minimumvoorwaarde is? Een school moet elke leerling aanvaarden die zich wil inschrijven en die instemt met het pedagogisch project."

Dat ziet de top van het katholiek onderwijs enigszins anders.

"Ik weet het. De Guimardstraat interpreteert de vrijheid van onderwijs wel eens iets te ruim. Alleen maakt Karel De Gucht de fout heel het katholiek onderwijs te vereenzelvigen met de Guimardstraat. Hij benadert hen als een monolitisch blok. En daardoor dreigen veel scholen die zich nu vaak zeer open opstellen, weer in hun schulp te kruipen. Ze scharen zich opnieuw volop achter de Guimardstraat. Dat is niet goed voor de diversiteit in het vrij onderwijs. Alleen ziet De Gucht die niet."

U wel, uw achterban zit vooral in dat net. En dus bent u zo vriendelijk.

"Natuurlijk. Ik wil ontzettend veel respect opbrengen voor al die ouders die hun kinderen naar het vrij onderwijs sturen en die belang hechten aan de kwaliteit van dat onderwijs. De Gucht creëert bij die mensen een enorme onzekerheid, die contraproductief werkt."

'De Gucht maakt de fout het hele katholieke onderwijs te vereenzelvigen met de top'

Daardoor scharen alle scholen zich weer volop achter de Guimardstraat'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234