Woensdag 19/01/2022

'Wij hebben geen talent voor bloempot'

Caroline gennez & christie morreale

Onder ondervoorzitsters

Ze zijn jong en mediageniek. Ze leerden de politiek kennen vanuit de buik van een kabinet en genieten de hoge bescherming van een machtige partijleider die hen tot ondervoorzitster bombardeerde en fel op hen rekent om in een moeilijke stad de vernieuwing door te drukken. Caroline Gennez (28, SP.A) en Christie Morreale (26, PS) over de gelijkenissen en verschillen tussen zichzelf, tussen hun partijen, tussen Mechelen en Luik en tussen Steve en Elio.

bart eeckhout

Tot voor kort krabde men zich in de meeste partijen eens in het haar bij de vraag wie er ook alweer ondervoorzitter is. Bij de SP.A en bij de PS had men vroeger niet eens ondervoorzitters. Tot Patrick Janssens (en Steve Stevaert) en Elio Di Rupo beseften dat zo'n functie handig is om nieuw talent te lanceren. "Toen Patrick Janssens in de statuten liet inschrijven dat er een ondervoorzitter van het andere geslacht dan de voorzitter moest komen, beoogde hij een vervrouwelijking aan de partijtop. Mooi, maar ik wil niet alleen ondervoorzitter zijn voor het uitzicht", zegt Caroline Gennez, SP.A-ondervoorzitter sinds begin deze maand. "Steve (Stevaert, BE) stelde me meteen gerust. Hij zei dat ik geen talent voor bloempot heb."

Christie Morreale, PS-ondervoorzitster sinds vorige week, glimlacht. Ze kent het verwijt: "Ik heb ook geen talent voor bloempot. Ik zal binnen de partij de leiding nemen van een werkgroep 'gelijkheid man en vrouw' en ik wil ook het thema 'gelijke kansen' in het algemeen uitwerken voor de partij. Iedereen binnen de PS moet mee zijn met de vernieuwing van Di Rupo. Vergeet niet dat de PS een partij is met 100.000 militanten. Het blijft toch wel gek dat ik me als jonge vrouw moet verantwoorden omdat ik zit waar ik zit. Aan een jonge man had u die vraag nooit gesteld."

Het is toch geen toeval dat zowel SP.A als PS hun vernieuwing willen symboliseren met een topbenoeming voor een jonge vrouw.

Morreale: "Ik ben vooral een symbool van het feit dat binnen de PS jonge basismilitanten groeikansen krijgen. De twee andere ondervoorzitters zijn Philippe Moureaux (64) en Maurice Bayenet (55). Om het evenwicht te bewaren is er dus voor een jonge vrouw gekozen."

Gennez: "Voor het eerst in twintig jaar groeit nog eens iemand door vanuit de eigen jongerenwerking. Ik beschouw dat als een blijk van erkentelijkheid voor de hervorming van de Jongsocialisten in Animo. Ik ben ook niet de enige jonge vrouw die kansen krijgt binnen de SP.A. (lachje) Misschien moeten we stilaan weer een paar oudere mannen naar voren schuiven."

De SP.A-vrouwen worden 'babes' genoemd. In de Franstalige pers hoorde je over Morreale hetzelfde toontje: 'Ze kan mooi glimlachen.'

Morreale: "(glimlacht mooi) Ach, ik begrijp dat de media nu even focussen op mijn uiterlijk. Meer kennen ze nog niet van mij. Ik hoop dat die toon verdwijnt als ze mijn werk kunnen beoordelen. Er is ook geen enkele wet die bepaalt dat je oud en lelijk moet zijn om aan politiek te doen."

Gennez: "Freya Van den Bossche, Kathleen Van Brempt en ikzelf zijn in de politiek gestapt vanuit een overtuiging. Dat babe-gedoe is een beetje belachelijk. In het echte leven heb ik weinig last van mensen die mij een knappe babe vinden. (lacht) Alleen in de politiek ben je als jonge vrouw blijkbaar meteen een stuk."

Wat kunt u als ondervoorzitter inbrengen tegen politieke zwaargewichten als Stevaert of Di Rupo?

Gennez: "Ik ken Steve al langer en ik heb er nooit een probleem van gemaakt om hem tegen te spreken. Met de uitwerking van een nieuw project voor de Europese verkiezingen heb ik ook een mooi verhaal om mijn tanden in te zetten. Nu al vervang ik Steve soms op meetings van de socialistische Europese partij. Je zit daar dan samen met achtenswaardige lieden zoals Jacques Delors of Massimo D'Alema, maar tegelijk vraag je je af of die vergeten zijn dat ze socialist zijn. Europa is altijd het kind geweest van de socialisten, maar als ouder herken ik mijn kind nauwelijks nog. Ik wil graag meeschrijven aan een nieuw Europees verhaal, maar dan een dat de mensen begrijpen."

De eurokritiek van Vande Lanotte wordt dus de nieuwe Europese SP.A-lijn?

Gennez: "Socialisten zijn internationalisten, maar wij staan kritisch tegenover dit Europa. Terwijl het Europese denken een liberaal denken is, vervat in een concurrentielogica. En ja, ook wij als partij zijn daar te ver in meegestapt, net als alle Europese socialistische partijen. Maar daarom moeten we toch niet voor altijd onze mond houden? Ik ben nogal begaan met het recht op verzekering. Iedereen een betaalbare autoverzekering garanderen, is een mooi principe maar in de praktijk blijkt het enorm moeilijk om dat wettelijk vast te leggen, omdat Europa overal concurrentievervalsing achter zoekt. Terwijl het gewoon om gelijke kansen gaat: verzekeringen zijn er om de mensen te beschermen, niet om de beurzen te spijzen. Ben ik nu tegen Europa? Neen, want op andere, niet-economische terreinen zet Europa wel terechte druk op nationale en regionale overheden, met name op milieuvlak. Zonder Europa geen vogelrichtlijnen of isolatieregels."

Elio Di Rupo zit erg verveeld met het imago van 'monsieur Non' dat hij in Vlaanderen heeft.

Morreale: "Men bekijkt in Vlaanderen Elio Di Rupo te zeer door de bril van de VLD. Bij het migrantenstemrecht is het niet de PS die neen staat te roepen, hé. Tegen het neoliberalisme zeggen wij neen, maar met de SP.A hebben we een gemeenschappelijke band. Als het gaat over gezondheidszorg, huisvesting of justitie staan wij aan dezelfde kant."

Gennez: "Onze doelstellingen zijn gelijk, maar de middelen verschillen wel. En dat mag ook, omdat de context anders is. Vlaanderen en Wallonië hebben een verschillende bevolking en een verschillende economie. Het gaat er niet om of het ene beter is dan het andere, wel moet je vaststellen dat andere problemen andere oplossingen vergen."

Net daar wil de PS niet van weten.

Morreale: "De PS is niet meer de partij van tien jaar geleden. Di Rupo is als eerste voorzitter door alle leden verkozen. Hij heeft de 'Convergences de gauche' opgezet (een inhoudelijk samenswerkingsverband met Ecolo, BE). De PS is een open partij geworden, ook bijvoorbeeld voor de christelijke arbeidersbeweging."

Waarom dringt er dan zo weinig van die vernieuwing door in de politieke praktijk bij de PS. Morreale: "Maar dat dringt wel door. Als je mensen zoals Jean Cornil of Pierre Galand aantrekt, bouw je ook aan een fundamentele uitdieping van je programma. Is de PS nog links? Jazeker, en daar zijn we trots op. In de tien jaar dat ik al bij de partij militeer, heb ik nooit zo'n links programma gekend als dat van de laatste verkiezingen."

Gennez: "Er is een verschil met de SP.A. Wij vinden gemeenschapsvoorzieningen erg belangrijk maar wij hebben er wel een nieuw discours over ontwikkeld. Op vlak van mobiliteit en verkeersveiligheid of justitie zijn we het ook niet altijd eens met de PS, die toch wel blijft vertrekken vanuit een aantal klassieke a priori's. De PS is een andere partij: procentueel gezien veel groter en met een andere electoraat. Het heeft ook te maken met de achtergrond van de partijleiding. Stevaert en Janssens zijn geen stamboomsocialisten, de nieuwe generatie die ze nu naar boven trekken is dat evenmin, bij de PS heb je aan de top wel nog socialisten met een traditionelere achtergrond.

"Het is een kwestie van het doorbreken van het hokjesdenken. De progressieven hebben in het verleden altijd met een boogje om het veiligheidsthema gelopen, terwijl elk thema links kan zijn. Steve Stevaert heeft dat taboe willen doorbreken met zijn voorstel om de wet-Lejeune over strafvermindering aan te passen. Meteen kreeg hij de hele linkse kerk over zich heen, omdat Stevaert een repressieve bocht genomen zou hebben. Ik ben het eens met de principes van de wet-Lejeune, gevangenen moeten een tweede kans krijgen, vervroegde vrijlating is een gunst en geen recht, maar het is de absurditeit in de praktische uitwerking van die wet die aangekaart moet worden. Een rechter veroordeelt nu iemand tot twintig jaar en blijkbaar gaan zowel hijzelf als de veroordeelde ervan uit dat de feitelijke straf slechts zes jaar en acht maanden zal bedragen. Als zo iemand dan zes jaar en tien maanden moet zitten, wordt dat als een onrecht ervaren. Dat zorgt voor onzekerheid en frustratie bij de slachtoffers maar ook bij de veroordeelde en zijn omgeving zelf. Maar als je dat durft zeggen, krijg je meteen alles wat links is over je dak."

De kritiek kwam er vooral omdat Stevaert het resultaat van een opiniepeiling napraatte. Gennez: "Dat verwijt is onterecht. Tachtig procent van de Vlamingen is tegen het migrantenstemrecht en toch blijft de SP.A daar consequent op haar lijn. Het is niet populair om telkens weer op het nageltje van de strengere verkeershandhaving te kloppen. Het komt eropaan om de mensen ervan te overtuigen dat voorstellen die ze op het eerste gezicht niet willen toch in hun belang kunnen zijn omdat ze in het algemeen belang zijn."

Wie zijn dat toch, die 'mensen'? Gennez: "De mensen, dat is elk van ons, de supporters op de derby Racing-KV Mechelen net zo goed als de leerlingen op de scholen waar ik ga spreken. Neem nog eens het voorstel van de goedkope autoverzekering. Zelf zou een politicus er wellicht nooit aan denken dat er zich daar een probleem stelt. Maar als je op tien scholen komt, en telkens zijn er een paar leerlingen die hetzelfde probleem aankaarten, dan gaat er een lichtje branden. Wel, die leerlingen zijn in dat geval 'de mensen'." Zijn 'de mensen' in het SP.A-discours niet vooral de doorsnee-Vlamingen. "Er is niets op tegen om je beleid op zoveel mogelijk mensen af te stemmen en vooral op die mensen die het het meeste nodig hebben. Gratis openbaar vervoer of de afschaffing van het kijk- en luistergeld is goed voor iedereen maar nog net een beetje beter voor wie het het meest nodig heeft. Ik ben voor een menselijke samenleving, niet voor een burgerlijke. Ik begrijp de kritiek van sommige intellectuelen niet zo goed. Toen Guy Verhofstadt de mond vol had over de burger praatte iedereen hem gewoon na."

Di Rupo en Stevaert zijn populair maar ze hebben ook iets populistisch. Morreale: "(gepikeerd) De PS is een grote, populaire en linkse partij die de mensen bijeenbrengt. Daar is niets populistisch aan. Het Vlaams Blok is ook niet populistisch, dat is extremistisch. Pim Fortuyn was een populist, of nu die meneer Blocher in Zwitserland. Populisme is een gevaarlijke mengvorm van populaire politiek en extremisme. Het is een principeloze politiek waarbij men alles in het werk stelt om de mensen tevreden te stellen."

Gennez: "Het adagium van Stevaert is inmiddels wel bekend: 'Als een populist iemand is die naar de mensen luistert, dan ben ik graag een populist.' Als je analyse intellectueel eerlijk en je oplossing technisch correct is, is er niets fout aan om die zo verstaanbaar mogelijk uit te leggen zodat zoveel mogelijk mensen ze begrijpen."

Het PS-succes is des te merkwaardiger als je het vergelijkt met de neergang van andere traditionele linkse partijen, zoals de PS in Frankrijk. Morreale: "Na vijftien jaar opeenvolgend in een regering is het inderdaad merkwaardig dat een partij zo blijft vooruitgaan. Het geheim is volgens mij heel erg simpel: de PS heeft zich nooit geschaamd voor haar gedachtegoed. Ik stoor me enorm aan de lankmoedigheid waarmee andere socialistische partijen in Europa hun waarden verdedigen." De naam Tony Blair gaat vallen. Moreale: "Bijvoorbeeld. De manier waarop hij zich aanschurkt tegen de VS is beschamend. Er moet nog altijd een minimum aan socialistische waarden overblijven. Ofwel ben je socialist ofwel ben je het niet en geef je jezelf een andere naam."

Voor de SP.A was Tony Blair wel altijd een groot voorbeeld. Gennez: "Voor hoe hij een op sterven na dode partij reanimeerde misschien, maar niet in zijn sociale politiek, laat staan in zijn internationale koers. Beide Belgische socialistische partijen staan in Europa aan de linkerkant. In Frankrijk is de PS grotendeels de boot in gegaan door de verdeeldheid aan de linkerzijde. Jospin moest eerst drie andere linkse partijen onder de duim houden voor hij aan de echte strijd met de tegenstanders van links kon beginnen. En toen uiteindelijk Chirac en Le Pen in de tweede ronde stonden, was la gauche plots in rouw. De SP.A heeft er haar les uit geleerd en is van een in zichzelf gekeerde partij gegroeid naar een open partij die de alliantie is aangegaan met andere progressieven. Wij zijn het niet altijd eens met Spirit, en soms ben ik het eens met Spirit en niet met mijn eigen partij, maar het besef overheerst dat we samen sterker staan."

U bent gedropt in Mechelen, een bijzonder moeilijke stad voor de SP.A. Gennez: "De SP.A komt van ver in Mechelen. Dat heeft het voordeel dat er ruimte is voor nieuwe initiatieven. Het potentieel is er immers wel. Bij de laatste parlementsverkiezingen bleek immers dat SP.A-Spirit toch goed was voor 22 procent in Mechelen, zonder dat er een Mechelse kandidaat op een prominente plaats stond. Het is nu kwestie om dat potentieel ook echt aan te spreken. Er is geen enkele reden dat Mechelen zich in een negatieve sfeer wentelt. Als de politici zelf Mechelen het Chicago aan de Dijle noemen, moet je er niet versteld van staan als de burgers dat gaan geloven."

Anissa Temsamani is mee gedestabiliseerd door figuren uit de SP.A in Mechelen. Gezellig! Gennez: "Wie zegt dat?"

Die figuren zelf. Gennez: "Over de zaak-Temsamani moeten we niet te veel meer doorbomen. Het is een spijtige en een persoonlijke kwestie, maar het mag geen reden zijn om de oude sabotagespelletjes en de clanvorming uit het verleden weer te stimuleren. Dit heeft niets met politiek te maken, het is een puur persoonlijke zaak en ik wil niet dat dit een politieke zaak wordt. Zolang ik in Mechelen zit, wil ik dat de SP.A zich ver van dergelijke spelletjes houdt."

In het interview in De Morgen maakte Temsamani een pistoolgebaar toen uw naam ter sprake kwam. Enig idee waarom?

Gennez: "Het nieuwe partijsecretariaat in Mechelen is vrijdag geopend en ik heb haar gevraagd of ze haar kantoor daar ook wou vestigen en ze is daarop ingegaan. Zo'n grote rivales zullen we dus wel niet zijn."

Over naar Luik dan. Ook een fijne stad om aan politiek te doen.

Morreale: "Is er wat mis met Luik?"

Het is, om beleefd te blijven, toch wel verrassend dat iemand als Guy Mathot nu weer voorzitter is van de PS in Luik.

Morreale: "Guy Mathot is nooit weggeweest. Ik ken hem goed omdat hij burgemeester is in Seraing, de gemeente waar ik woon. Mathot is altijd lid gebleven van de partij maar hij is de PS in Luik niet. De PS telt 26 afdelingen in Luik alleen al. Het is een grote federatie vol met getalenteerde mensen, die wellicht nauwelijks bekend zijn in Vlaanderen. Isabelle Simonis, momenteel staatssecretaris voor het Gezin, is een van hen."

Maar Guy Mathot is wel de baas.

Morreale: "De manier waarop hij in Vlaanderen wordt voorgesteld, is nogal demonisch. Het stoort mij dat men Mathot bovendien aangrijpt om het beeld van heel Wallonië te bekladden. Ik kijk naar de toekomst en dan merk ik dat het team van Mathot een aantrekkelijk toekomstplan voor de PS in Luik heeft uitgetekend. Elio Di Rupo zal aan Guy Mathot een loyale medestander hebben in zijn vernieuwingsplannen."

Het blijft toch onvoorstelbaar dat zo iemand zo'n comeback mag maken.

Morreale: "Het beeld van Mathot is in Luik helemaal niet negatief. Bovendien heeft de huidige situatie het voordeel van de duidelijkheid. Mathot heeft geen enkele andere persoonlijke ambitie meer behalve de PS in Luik te vernieuwen, over de nefaste clangeest van het verleden heen. Dat wil hij nog twee à drie jaar doen als fin de carrière. C'est tout."

Gennez: "Bij de SP.A zou het onmogelijk zijn dat een type als Mathot opnieuw op het voorplan komt."

Morreale: "De federatie heeft een ruime onafhankelijkheid. Het zijn de mensen van Luik die Mathot verkozen hebben met 82 procent."

Gennez: "Er is een verschil tussen leden en kiezers. Bij de kiezers van de PS werkt de keuze voor Mathot wellicht negatief. Partijmilitanten zien dat niet altijd in omdat ze een tikje conservatiever zijn als het over vernieuwing gaat."

Morreale: "De PS in Luik is niet conservatief. Ik kijk naar het programma en naar de acties die Mathot wil ondernemen voor de vernieuwing. En bovendien weet ik dat hij hoe dan ook over een paar jaar weggaat."

Hebt u het gevoel dat het proces-Cools door sommigen misbruikt wordt om het oude beeld van de PS te herbevestigen? Morreale: "Zeker. De verhalen die nu weer opduiken hebben niets te maken met de PS die ik ken. Zelf ben ik tien jaar lid van de partij. Toen ik er als tiener bijkwam, was André Cools al vermoord. Van de huidige generatie mandatarissen is er slechts een kleine minderheid die Cools persoonlijk aan het werk gezien heeft. Voor mij is de zaak-Cools een politiethriller. Elke dag lees ik de volgende aflevering van het feuilleton in de krant."n

Morreale: 'De verhalen over de moord op Cools hebben niets te maken met de PS die ik ken. Toen ik als tiener bij de PS aansloot, was André Cools al vermoord'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234