Maandag 01/06/2020

Verkiezingen VS

Wiet en condooms: Amerikanen stemmen voor meer dan een president op 8 november

Beeld REUTERS

Op 8 november kiezen de Amerikanen niet alleen een nieuwe president en een nieuw parlement, in bijna elke van de vijftig verschillende staten staan ook referenda op de agenda. Zo kunnen inwoners van Californië binnenkort mogelijk legaal cannabis roken, zouden ze verplicht een condoom moeten dragen als pornoacteur en zouden ze tegelijkertijd geen plastic zakjes meer krijgen in de winkel.

155 voorstellen, verspreid over 35 staten. Daarover mogen de Amerikanen zich over twee weken uitspreken, terwijl ze in het stemhokje ook hun voorkeur voor hun nieuwe president en hun nieuwe parlementslid uitdrukken. Want veel beleidsideeën geraken in de VS helemaal nergens zonder de steun van de bevolking. Dit zijn de meest opvallende voorbeelden:

Cannabis

In maar liefst tien staten tegelijkertijd mogen kiezers zich uitspreken over de legalisering van cannabis. In de helft van de staten, waaronder Florida, gaat het om het toelaten van de softdrug voor medisch gebruik. Vijf andere staten, onder andere Californië, mogen zich uitspreken over de volledig legalisering van recreatief gebruik van marihuana voor meerderjarigen. In vier van de vijf staten wordt verwacht dat de maatregel wordt goedgekeurd.

Beeld REUTERS

Cannabis is officieel nog steeds verboden onder de federale wetten, hoewel vervolging door de federale overheid in de praktijk geen prioriteit is. Ook in de overgrote meerderheid van de staten is het bezit van cannabis voor eigen gebruik al gedecriminaliseerd, hoewel formeel nog steeds verboden. Veel staten, zoals ook California, laten cannabis wel toe voor medicinaal gebruik. In slechts vier staten is het bezit van cannabis voor recreatief gebruik vandaag toegelaten: Colorado, dat in 2012 de allereerste staat was die het verbod naar de prullenmand verwees, Alaska, Oregon en Washington. 

Tegenstanders van het cannabisverbod vinden dat de softdrug toelaten de overheid beter toelaat de verkoop te reguleren. Occasionele gebruikers worden niet meer in de criminaliteit geduwd, en de overlast daalt, zo klinkt het. Bovendien kunnen de staten de inkomsten die ze halen uit de belastingen die gemoeid zijn met de verkoop, goed gebruiken voor overheidsprogramma's om andere en zwaardere drugsproblemen aan te pakken.

Minimumloon

Het minimumloon vastgesteld door de federale regering in de VS bedraagt momenteel 7,25 dollar per uur, maar veel staten en zelfs aparte steden hebben zelf een hoger bedrag. De staat Californië kent bijvoorbeeld een minimumloon van 10 dollar, de stad San Francisco 12,25 dollar. In vier staten mogen kiezers zich nu uitspreken over een verhoging van het minimumloon. In Maine wordt er bijvoorbeeld gestemd over een verhoging van de huidige 7,5 dollar naar een graduele verhoging tot 12 dollar tegen 2020. Eén staat, South Dakota, stemt daarentegen over een verlaging van het minimumloon voor jongeren van 8,5 naar 7,5 dollar.

Beeld REUTERS

Het minimumloon is trouwens ook een hot topic bij de presidentsverkiezingen zelf, al blijven de kandidaten er vaag over. Hillary Clinton heeft zich al verschillende keren uitgesproken voor een verhoging naar 12 dollar, maar gaat daarbij in tegen haar eigen partij, die voor een minimum van 15 dollar is. Donald Trump noemde een verhoging vorig jaar niet nodig, aangezien de lonen in de VS "nu al te hoog zijn", maar zei afgelopen juli dat hij voor een verhoging naar 10 dollar is.

Condoomverplichting en het "recht aan landbouw te doen"

In Californië ligt een voorstel op tafel om pornoacteurs te verplichten een condoom te dragen op de filmset, waarmee de verplichting die al sinds 2012 in de stad Los Angeles bestaat, naar de hele staat uitgebreid zou worden. Verwacht wordt dat de verplichting het haalt, hoewel zowel de Democratische als de Republikeinse partij tegen is. Beide partijen vrezen dat de filmindustrie, jaarlijks goed voor miljoenen dollars belastinginkomsten, de staat wel eens zou kunnen verlaten.

Beeld REUTERS

Californië krijgt mogelijk nog een andere primeur: de eerste staat die plastic zakjes in de winkel verbiedt. Het verbod bestaat al nadat het door de Senaat van de staat is goedgekeurd, maar kiezers mogen zich nu uitspreken over de vraag of dat verbod gehandhaafd moet worden of net verworpen. Tegenstanders van de maatregel zijn verzameld in de The American Progressive Bag Alliance en haalden al 6 miljoen dollar aan bijdragen op. De voorstanders, die nog 'maar' 3,5 miljoen dollar konden ophalen om campagne te voeren, zitten in de groep Yes on 67 - Protect California's Plastic Bag Ban. Uit de schaarse peilingen blijkt dat er voorlopig een lichte meerderheid voor een behoud van het verbod is.

Maine, de meest noordoostelijke staat van de VS, wil dan weer zijn verkiezingssysteem helemaal omgooien. De staat werkt nu nog, zoals elke andere, met het systeem waarbij de kandidaat die de meeste stemmen haalt, de winnaar is. Maar veel politici uit Maine vinden dat systeem niet democratisch genoeg en willen het vervangen door een zogenaamd 'ranking'-systeem waarbij een kiezer elke kandidaat voor een bepaalde functie volgens zijn voorkeur mag 'ordenen' op het stembiljet.

Beeld AP

De ene kwestie is echter al prangender dan de andere, zo blijkt. In Utah ligt bijvoorbeeld de bijzonder dringende vraag op tafel om de eed die verkozen staatsambtenaren afleggen bij het begin van hun ambtstermijn te veranderen. In plaats van te zweren dat ze "de grondwet van deze staat" zullen naleven, zouden ze "de grondwet van de staat Utah" moeten naleven. Oklahoma wil tot slot dat de kiezers zich uitspreken over de vraag of in de grondwet "het recht aan landbouw te doen" ingeschreven moet worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234