Woensdag 30/11/2022

Wiertz en Witkin:esthetiek van de wreedheid

Minstens even apart is het tweede luik van de hommage in het Naamse Maison de la Culture. Enkele sleutelwerken van Wiertz hangen er tussen de ongehoord wrede maar hoogst esthetische foto's van Joel-Peter Witkin (1939). De New-Yorkse kunstenaar is berucht voor zijn portretten van freaks of sadomasochisten, en voor stillevens met (stukken van) lijken die hij naar zijn studio laat brengen. De parallellen met Wiertz' fantasieën zijn verbijsterend en komen vooral goed tot hun recht in de eerste zaal, waar de symmetrie werd doorgetrokken in het spiegelende grondplan en de accrochage. De beide artiesten hebben meer gemeen dan hun allitererende familienamen, een voorliefde voor de allegorie en enige fysieke gelijkenis. In hun esthetiek van de wreedheid gaan ze met verminkte of dode lichamen aan de slag: het afgehakte hoofd dat Wiertz schilderde, prijkt naast Witkins exemplaar. Die laatste gaat natuurlijk veel verder. Een hoofd wordt een vaas voor bloemen en een vanitas, een Moeder met kind, een beklemmend visioen. Soms komen de analogie en het beeldrijm voort uit een gebaar of een houding: het naakte lijk van de Griekse held Patroklos op Wiertz' romantische tableau trilt hier na in de man die aan zijn testikels wordt opgetakeld. De ideologische bewogenheid is een ander gemeenschappelijk programmapunt. Voor het cynische The Raft of George W. Bush heeft Witkin in 2006 Géricaults doek over de overlevenden van het schip La Méduse, een werk dat Wiertz inspireerde, laten naspelen. Ook de Franse schilder schuimde ziekenkamers en lijkenhuisjes af op zoek naar modellen en motieven. Zo staat Les relations de monsieur Wiertz bol van kruisverbanden en knipoogjes. (EM)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234