Zondag 16/05/2021

Wiegenmoord

Een jury in Delaware deed vorige week het gordijn vallen over een moordzaak die Amerika sinds twee jaar in de ban houdt. In november 1996 brachten twee tieners, Amy Grossberg en Brian Peterson, hun pasgeboren baby om en dumpten het jongetje in een vuilnisbak van een motel. De jongelingen, nu twintig, zijn 'modelkinderen' uit de betere Amerikaanse kringen. Binnenkort moet ook Melissa Drexler, beter bekend als de PromMom omdat ze beviel tijdens het schoolbal en meteen haar baby vermoordde, voor de rechter verschijnen. De babymoorden zijn voor conservatieve Amerikanen een nieuwe aanleiding om het morele verval van The States aan te klagen.

Dat Amerika in shock was, heeft misschien meer te maken met het feit dat de daders van de moord twee blanke tieners uit de betere kringen zijn dan met het feit dat er een pasgeboren kind om het leven werd gebracht. Amy Grossberg en haar vriendje Brian Peterson waren de 'ideale Amerikaanse kinderen;' 'sweethart kids' noemde de pers hen. Alhoewel de jongeren aanvankelijk beschuldigd zouden worden van moord en de doodstraf riskeerden, kregen ze eind vorige week milde gevangenisstraffen. De rechter gaf ze beiden acht jaar waarvan voor hem twee en voor haar tweeënhalf jaar effectief. Ze kunnen respectievelijk vrijkomen na 18 en 23 maanden. Conservatieve Amerikanen schreeuwen moord en brand, want de moordenaars verdienen de doodstraf. Maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de daders van moorden op pasgeboren baby's meestal niet gestraft worden. De forensische psycholoog Barbara Kirwin onderzocht driehonderd gevallen van neonaticide - moorden op pasgeboren baby's - in de VS en Groot-Brittannië en kwam tot de conclusie dat geen enkele moeder langer dan een nacht in de cel verbleef. De meeste specialisten menen dat een babymoord door de moeder een - weliswaar gruwelijke - wanhoopsdaad is.

Op 12 november 1996 chekten Amy Grossberg en Brian Peterson - beiden toen 18 - in aan de balie van het goedkope motelletje The Comfort Inn in Newark, nabij de campus van de universiteit van Delaware. Amy was kunststudies begonnen aan deze universiteit; Brian studeerde aan het Gettysburg College in Pennsylvania. Amy en Brian waren grootgebracht in de chique wijken van Bergen County in New Jersey, tussen de landhuizen en de dure privéclubs op enkele tientallen kilometers van New York City. Het vorige schooljaar hadden ze samen op de high school gezeten en daar was Amy zwanger geraakt. Ze hadden beslist geen abortus te laten uitvoeren. Negen maanden lang hadden ze de zwangerschap verborgen gehouden.

Toen het jonge stel inchekte, verkeerde Amy in barensnood. Wat er in het motel gebeurd is, zal niemand precies weten. Het koppel vertelde later dat de baby dood geboren werd en dat ze het lichaampje in de vuilnisbak hadden achtergelaten. Maar een postmortaal onderzoek wees uit dat er verschillende trauma's aan het hoofd waren. Het pasgeboren kindje werd dood geslagen en heftig dooreengeschud. Peterson vertelde de politie later dat hij de nog levende baby in een plastic zak stopte en dan in de vuilnisbak gooide. Het lijkje werd een dag later ontdekt. Een week later had het FBI de daders al te pakken.

Al twee jaar lang zoekt de Amerikaanse pers naar de redenen voor de moord. Bij de moord op baby's worden vaak argumenten als armoede, een moeilijke jeugd met psychisch en fysiek misbruik of incest als oorzaak aangehaald. Maar Amy en Brian waren brave, zelfs rijke kinderen die geen problemen hadden.

De meest indringende analyse van de Grossberg-Petersonzaak werd op 2 november 1997 gepubliceerd in The New York Times. Psychiater Steven Pinker, professor aan het wereldvermaarde Massachusetts Institute of Psychology wees er in die publicatie op dat neonaticide in de loop van de geschiedenis wel vaker voorkwam. De daders zijn in nagenoeg alle gevallen de moeders. Psychiater Phillip Resnick had al in 1970 aangetoond dat moeders die hun oudere baby doden vaak kampen met depressies, zelfmoordneigingen of psychotisch gedrag. Bij moeders die hun kind vlak na de geboorte doden, is dat niet het geval. Volgens Pinker zit neonaticide ingebouwd als een optie in de ouderlijke emoties. Het opvoeden van kinderen is voor zoogdieren en dus ook voor de mens, een bijzonder ingewikkelde taak. Volgens Pinker heeft de natuur een systeem ingebouwd om nakomelingen uit te schakelen als de kans om ze groot te brengen klein is. Moeders die pasgeborenen doden zien de baby niet als hun kind, maar als een object waarvan ze verlost willen worden. "Er heeft zich geen moeder-kindband gevormd."

Dat is ook de reden waarom deze moeders hun zwangerschap ontkennen en in staat zijn de zwangerschap verborgen te houden. Het doden gebeurt als de biologische realiteit van de geboorte deze piepjonge moeders in het gezicht slaat. In een brief die Amy Grossberg enkele maanden voor de geboorte aan haar vriend Brian schreef, stond te lezen dat ze wilde dat haar "zwangerschap weg zou gaan. Dan kan er mij niets gebeuren."

Pinker wijst erop dat in veel culturen neonaticide een vorm van selectie is die mensen doorvoeren om hun kroost de beste kansen te geven. Kinderen die geen kans maken, worden gedumpt. Deze rauwe analyse van het moederschap heeft velen in de VS geschokt. Nochtans staat Pinker niet alleen. In een recente Britse publikatie The Mother of all Myths, schrijft Aminatta Forna dat het moederschap zoals we het vandaag kennen, berust op een mythe. Forna, een feministe, argumenteert dat de sterke moedergevoelens die aan vrouwen worden toegeschreven erop gericht zijn om vrouwen weg te houden van hun eigen ontwikkeling en uiteindelijk van de macht. Vrouwen die "thuis bij de kindjes zitten" kunnen immers geen carrière ontwikkelen. Ook Pinker deelt deze weinig romantische visie op het moederschap. "Wij zijn allen nakomelingen van moeders die ooit de moeilijke beslissing namen om hun kind te laten sterven, omdat er onvoldoende kansen waren om het kind een geschikte toekomst te bieden."

Volgens Pinker zijn de vrouwen die hun pasgeboren baby's vermoorden geen ijskoude monsters. "Zelfs Melissa Drexler heeft de tijd genomen om een naam te zoeken voor de baby die ze vermoord heeft", schrijft hij. Het verhaal van Drexler heeft de Amerikanen zo mogelijk nog erger geschokt. Drexler was 18 toen ze op 6 juni 1997 tijdens het schoolbal het leven schonk aan een zoontje, dat later Christopher werd genoemd. Ook zij had haar zwangerschap verborgen gehouden. Toen de weeën kwamen tijdens het schoolbal, trok ze zich terug in de vrouwentoiletten. Nadat het kind was geboren, wurgde ze het. Ze sneed de navelstreng door met het deksel van het sanitaire bakje en deponeerde het lijkje daarna in de bak. Daar werd het later door een poetsvrouw ontdekt. Melissa keerde na de bevalling terug naar de dansvloer. Daar zou ze een verzoeknummer hebben aangevraagd bij de dj van dienst, The Unforgiven van Metallica. Deze laatste feiten zijn geenszins bewezen, maar worden graag gebruikt door Amerikaanse conservatieven die de gruwelijke details nog graag aandikken met een brok emotie. Want de tekst van dit lied luidt: "Never be, never see, won't see what might have been..."

Dat er verwezen wordt naar rockmuziek is kenmerkend voor de manier waarop Amerikaanse puriteinen trachten om de Grossberg- en Drexlerdossiers in hun voordeel te gebruiken. "Impulsieve seks, die losstaat van betrokkenheid en verantwoordelijkheidszin zal levens blijven eisen", schreef David Sisler in 1997 in de Augusta Chronicle. De rechtszaken zijn ook goed om het abortusdebat terug op gang te trekken.

"Waarom zijn zij monsters terwijl kindermoord legaal is in ons land", schreef Ray Kerrison in The New York Post. En de conservatieve columnist George Will voegde er in The National Review aan toe: "Is wat deze tieners gedaan hebben zoveel erger dan wat een arts enkele uren eerder had kunnen doen?"

Volgens Merle Hoffman, stichtster van een abortuscentrum creëren conservatieven nu "een mistgordijn teneinde het verschil tussen neonaticide en abortus te doen vervagen". Gruwelijke beschrijvingen van abortussen die in de derde trimester van de zwangerschap worden uitgevoerd - een uitermate zeldzame maar legale medische ingreep in de VS, die enkel mag om het leven van de moeder te redden - moeten nu in de fundamentalistische christelijke pers de gemoederen opnieuw ophitsen. Lezersbrieven maken duidelijk wat de doorsnee Amerikaan van deze tieners vindt: ze verdienen de doodstraf.

In Groot Brittannië wordt neonaticide sinds 1922 anders beoordeeld dan het doden van baby's die ouder zijn. Moeders die hun baby doden na de geboorte riskeren enkel beschuldigd te worden van doodslag, niet van moord. Deze vrouwen krijgen psychiatrische zorgen en komen zelden in de gevangenis terecht schrijft The New York Times. Pinker roept de Amerikanen vooral op om begrip te hebben voor deze meisjes die in grote wanhoop een moreel verwerpelijke daad hebben gepleegd.

Jan de Zutter

'Ideale Amerikaanse kinderen' verbergen hun zwangerschap en doden hun baby

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234