Vrijdag 15/11/2019

Syrië

Wie zijn de rebellen in Oost-Ghouta?Geharde extremisten en aimabel gezelschap

► Een strijder van het Leger van de Islam opereert in een buitenwijk van de Syrische hoofdstad Damascus. Beeld AFP

Het Leger van de Islam is de grootste rebellengroep in Oost-Ghouta. Hoewel ze zich binnen Syrië manifesteren als jihadisten, tonen ze zich in buitenlandse contacten van hun salonfähige kant.

Maandagmorgen, anderhalve dag nadat de VN-Veiligheidsraad had ingestemd met een staakt-het-vuren in Syrië, zetten rebellen in Oost-Ghouta een filmpje op Twitter. De camera toont strijders die juichend door een boomgaard rennen: "Allah is groot." Vervolgens beelden van lijken in loopgraven. De 'monsters van Assad' zijn dood.

Het gevechtsbestand waaraan ook rebellen zich volgens de VN-resolutie moeten houden? Daarover zwijgen deze strijders.

Wie zijn de rebellen in Oost-Ghouta, een stedelijke rafelrand met honderdduizenden inwoners ten oosten van Damascus? De rebellen in het filmpje horen bij Jaish al Islam ('Leger van de Islam'). Iedereen - van Syrische staatsmedia tot westerse onderzoekers - is het erover eens: het Leger van de Islam is de grootste en belangrijkste rebellengroep in de Oost-Ghouta, met in geheel Syrië 17.000 tot 30.000 strijders. Saudi-Arabië wordt genoemd als hun geldschieter.

Het Leger van de Islam heeft twee gezichten: geharde extremisten op de grond in de Oost-Ghouta, maar aimabel gezelschap bij internationale vredesbesprekingen in Genève en Astana.

Hoewel de Syrische regering spreekt van 'terroristen', is het Leger van de Islam internationaal niet aangemerkt als terreurorganisatie. De strijders zien Islamitische Staat (IS) als 'vijand nummer 1 van de Syrische revolutie' en verjoeg IS in 2014 uit de Oost-Ghouta. Met Al Qaida, dat op kleine schaal actief is in het gebied, zijn de verhoudingen moeizaam.

Toch lijkt het Leger van de Islam in sommige opzichten op Al Qaida. Hun vlag is het jihadistische zwartdoek, de organisatiestructuur afgekeken van jihadistische groeperingen in Irak, hun ideaal moslimoverheersing uit vroegere tijden. Democratie in Oost-Ghouta is ver te zoeken: hier geldt de sharia, het traditionele islamitische recht.

In november 2015 komt het Leger van de Islam internationaal in opspraak als een video verschijnt waarin burgers, mannen en vrouwen, in kooien worden rondgereden door Oost-Ghouta, als 'menselijk schild' tegen luchtaanvallen van het Assad-regime. De gevangenen zijn vermoedelijk families van regeringssoldaten, gegijzeld in aanpalende wijken van Damascus.

Hoewel de rebellen zich binnen Syrië manifesteren als jihadisten, tonen ze zich in buitenlandse contacten van hun salonfähige kant. De diplomaat van het Leger van de Islam, Mohammed Alloush, vliegt in pak en met keurig getrimd baardje de wereld over, naar internationale vredesbesprekingen in Genève. Als hoofd van een groep Syrische oppositiegroepen overlegt hij met VN-toponderhandelaar Staffan de Mistura, al vindt hij vredesbesprekingen 'zonde van de tijd'.

In Oost-Ghouta vecht het Leger van de Islam ondertussen niet alleen tegen de aanhangers van Assad, maar vooral ook tegen de andere rebellengroepen in de enclave. Vooral met Faylaq al Rahman, een eenheid van het Vrije Syrische Leger die ook cellen herbergt van een plaatselijke Al Qaida-afsplitsing. De twee rebellenspelers vechten om de grond in de enclave, waar veel geld te verdienen valt bij het ene checkpoint waardoor voedsel en levensmiddelen naar binnen komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234