Zondag 24/01/2021

Wie zegt dat we in een relatie moeten streven naar grote romantiek of eeuwig geluk?

Overloop even de koppels in uw kennissenkring. Sommigen zijn dol van geluk, anderen voelen zich ellendig, de meesten

hebben regelmatig

last van een is-het-dit-maar-gevoel. Valt er

iets aan te doen?

Pamela Haag had zo'n semigelukkig huwelijk. In haar boek Huwelijk 2.0 komt ze tot de conclusie dat dat niet aan haar man of zichzelf lag, maar aan het instituut huwelijk zoals het nu is. Tot voor een paar decennia was er het traditionele huwelijk, met duidelijk verdeelde rollen, waarin je op automatische piloot kon functioneren. Daarna kwam het tijdperk van het romantische huwelijk, een unieke band ge- smeed uit passie en verliefdheid.

Maar vandaag zit het huwelijk in een overgangsfase, want onze veranderde levensstijl heeft volgens Haag effect op onze relaties. "We werken hard en zijn veel meer dan vroeger gericht op onze kinderen en minder op de wereld buiten ons gezin. Onze partner is een soulmate, beste vriend, minnaar, vader/moeder van de kinderen, reisgenoot en proefkonijn. We zitten elkaar als koppel heel dicht op de huid, en zoveel intimiteit is slecht voor de intimiteit. Het vuur gaat eruit. Seksloze huwelijken leiden soms tot affaires, al dan niet digitaal, en uiteindelijk scheidingen. We hebben het gevoel dat we een te groot deel van onszelf moeten opgeven, en er niets voor in de plaats krijgen. Veel mensen worden mistroostig van hun kabbelende relatie, maar krijgen te horen dat ze te veel van het huwelijk verwachten." Paemela Haag noemt dat het post-romantische huwelijk.

"Wie niet blij is met zijn lauwe huwelijk, heeft maar twee opties: doorbijten of scheiden. Het is jammer dat er geen derde weg bestaat. Volgens mij moeten we de regels herzien. Misschien moet je partner geen soulmate zijn. Misschien moet je ruimte buiten je relatie en je gezin nemen. Misschien is monogamie niet meer altijd strikt noodzakelijk. Misschien moet het niet meer voor altijd zijn en kun je in de loop van je leven twee of zelfs drie gelukkige huwelijken hebben. Wat ik in elk geval ontdekt heb, is dat 'voor altijd' heel lang is. Je bent dus beter flexibel. Wees mededogend als het over huwelijksproblemen gaat. Improviseer en zoek uit wat jij uit een huwelijk wil halen, zodat je een leven kunt leiden waar je allebei gelukkig van wordt."

'Lauw is realistisch'

"Ik geloof niet dat er ooit zoiets is geweest als het romantische huwelijk", zegt professor Alfons Vansteenwegen, auteur van Liefde is een werkwoord. We beginnen verliefd aan onze relatie, en dat is romantisch, maar dat gaat over. Wat Haag een lauw huwelijk noemt, zie ik eerder als realistisch. Ze heeft gelijk op een aantal punten. Seks is niet evident in een lange relatie, je moet je inspannen om elkaar telkens weer te verleiden. Kinderen brengen veel werk met zich mee, en dat legt een last op het huwelijk. Ze maken het ook ingewikkelder, omdat ze de verschillen tussen de partners benadrukken.

"Ik geloof ook dat een relatie eronder lijdt als je alles voor elkaar probeert te zijn en geen leven buiten je huwelijk hebt. Dus ja, relaties zijn ingewikkeld en ik denk dat we er vaak te veel van verwachten. Maar wie heeft Haag wijsgemaakt dat we in een relatie moeten streven naar grote romantiek of eeuwig geluk? Tevredenheid is het belangrijkste. We moeten een huwelijk zien als een soort samenwerkende vennootschap, een goede samenwerking waarbinnen je je als mens kunt ontwikkelen.

"Met de basisidee van een huwelijk is op zich niets mis, de meesten van ons kiezen er voor. Natuurlijk zijn er scheidingen, en die zullen volgens mij nog stijgen. Maar zelfs als een op twee huwelijken op een scheiding uitloopt, blijft Haags idee van een huwelijk met een beperkte houdbaarheidsdatum maar voor de helft van de mensen een optie. De vraag of een huwelijk per se monogaam moet zijn, is nog ingewikkelder. Je mag niet onderschatten hoe belangrijk seks is binnen een relatie. Het is geen vrijblijvende gymnastiek, maar een vorm van intimiteit en zelfs van communicatie. Dat buiten je relatie zoeken, is om problemen vragen. Het is ook niet de enige reden waarom mensen een verhouding beginnen. Gevoelens van verliefdheid en romantiek spelen daar ook een rol in.

"We moeten inderdaad goed nadenken over het instituut huwelijk. Misschien is het niet de plek waar iedereen gelukkig in kan zijn, maar ik ben er van overtuigd dat het voor een grote groep mensen prima kan werken. Als we maar realistisch zijn."

Zoeken naar een derde weg

"Ik merk in mijn praktijk dat het huwelijk vandaag een crisis doormaakt", zegt therapeut Wilfried Van Craen, die het boek De prijs van de passie schreef. "Net als Pamela Haag vind ik dat het tijd wordt om er eens diep over na te denken."

Het fundamentele probleem zit hem volgens Van Craen in de spanning tussen de twee dingen die we allemaal willen. Aan de ene kant een gezin en veiligheid, en aan de andere kant verlangen en passie. Vroeger hadden mensen andere verwachtingen van hun huwelijk, maar wij hopen om die twee in een relatie te vinden. Dat lukt soms, maar is niet de norm. Dat gebrek aan verlangen in een lange relatie blijkt frustrerend.

"Ik zie dat veel mensen inderdaad op zoek zijn naar een derde weg, om uit het moeras van een lauw huwelijk te geraken. Sommigen blazen hun relatie op, en gaan op zoek naar dat verlangen. Seriële monogamie, dus. Sommige koppels gaan uit elkaar maar blijven in elkaars buurt wonen om hun gezin zo stabiel mogelijk te houden. Anderen stellen monogamie in vraag. Alleen, dat kan problemen geven. Een relatie met meer dan twee is een beetje als een hotel. We vinden het soms geen probleem dat iemand anders ook een kamer in het hart van een geliefde krijgt, zolang wij in de suite wonen.

"Ik vind het moedig dat mensen alternatieven voor het huwelijk in zijn huidige vorm zoeken. Soms gaat het om op het eerste zicht onbenullige details. Ik zie wel eens koppels die apart slapen, omdat een van de twee snurkt bijvoorbeeld. Ze zien dat als falen, want koppels slapen samen. Terwijl het gewoon een praktische oplossing kan zijn. Voorlopig zijn er nog geen kant-en-klare oplossingen, maar we zijn aan het zoeken, en dat is goed.

"Mijn advies om een lauw huwelijk te voorkomen is: leef een boeiend leven. Ik raad mensen vaak aan wat afstand in hun relatie in te bouwen, en zo de nieuwsgierigheid levendig te houden. Dat helpt om een balans te vinden tussen veiligheid en verlangen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234