Woensdag 20/11/2019

Wie wil werken, moet ook kunnen

Hoezo, de huidige generatie jongeren is verwend en wil alleen maar de mooiste en best betaalde jobs? Uit een enquête van het VBO blijkt dat jongeren zich best flexibel willen opstellen en een job aannemen die niets met hun diploma te maken heeft. Omgekeerd gaan er bij de werkgevers stemmen op om wat meer souplesse te tonen. Roel Wauters

WERKZOEKENDE

'Drie diploma's, tachtig sollicitaties, toch job in ander domein'

Ze heeft drie universitaire diploma's op zak, liep stage bij de VN, maar toch was de zoektocht naar een job geen lachertje. Anouk Stallaerts (bachelor in taal- en letterkunde, master in bedrijfscommunicatie en master in internationale relaties) stuurde sinds januari een tachtigtal sollicitatiebrieven, werd een twaalftal keer uitgenodigd voor een gesprek, maar solliciteert steeds vaker voor een job buiten haar expertisedomein. Binnenkort kan de 24-jarige starten als assistente bij een notariskantoor, waar ze mee aktes zal helpen opstellen.

Ze is niet alleen. Veel jongeren zijn, net zoals Anouk, niet te kieskeurig zijn in hun zoektocht naar een job, blijkt uit een enquête in opdracht van werkgeversorganisatie VBO. Onderzoeksbureau iVox ondervroeg daarvoor 500 jongeren tussen 18 en 28 jaar. Ruim twee op de drie ondervraagden zijn bereid om een job aan te nemen die niet onmiddellijk aansluit bij hun diploma.

Net zomin hebben ze onrealistisch hoge verwachtingen wat betreft het salaris. In het rijtje van wat ze verwachten van hun (eerste) droomjob staat een hoog loon pas op de zesde plaats. In de eerste plaats willen ze kansen om zichzelf te ontplooien en te vormen. Op de tweede plaats staat een goed evenwicht tussen werk en privé.

Waar loopt het dan mis? "Al te vaak kreeg ik te horen dat ik geen ervaring heb. Net als mijn vrienden trouwens", legt Anouk uit. "De vele afwijzingen zijn best zwaar. De VDAB zet je onder druk om zo snel mogelijk een job aan te nemen, maar dat is niet altijd even eenvoudig", zegt ze. "Een vriendin van me met een masterdiploma werd gevraagd om een cursus voor vrachtwagenchauffeur te volgen. Zo werkt het niet. We hebben een brede blik, maar het moet ook een beetje aansluiten bij je interesse en talenten."

Nadat haar VN-stage was afgelopen, heeft ze zelf een nieuwe - onbetaalde - stage aangevraagd bij de overheidsdienst Buitenlandse Zaken. Tegen de zin van de VDAB in. "Die hadden liever dat ik me fulltime bezighield met solliciteren, maar dat is absurd. Ik kan voor mijn jobkansen beter wat ervaring opdoen en tegelijk voort zoeken."

Het frustreert haar dat de meeste stages onbetaald zijn, net omdat ze zo'n meerwaarde bieden. "Voor mijn eerste stage bij de VN kreeg ik nog een beurs via de Vlaamse overheid. Nu ontvang ik geen geld meer. Ik woon nog thuis bij mijn ouders in Gent. Ik heb geluk, op die manier kom ik wel rond aan het einde van de maand."

Ze vindt dat het aan de universiteiten en hogescholen is om studenten een meer praktijkgerichte opleiding aan te bieden. Omgekeerd vraagt ze van de werkgevers een inspanning om jongeren wat respijt te geven en de job te leren wanneer ze hem doen.

De wil om te werken is duidelijk aanwezig bij haar. Begin dit jaar startte ze haar zoektocht naar een job, vorige week kreeg ze na de vele afwijzingen eindelijk een positief antwoord. In afwachting van haar échte droomjob, een vaste baan bij de VN, zal ze starten bij de notaris. "Als ik maar bijleer", zegt ze. "Misschien is het wel een opstap naar meer."

WERKGEVER

'Alle opleidingen zelf voorzien, tot managementcursus in Londen'

Hoe geraak ik als pas afgestudeerde aan een job als de meeste werkgevers bijna allemaal ervaring vragen? Het is de grootste frustratie bij jongeren in hun zoektocht naar een job.

Iets meer dan acht op tien wijzen de te hoge eisen van werkgevers aan als voornaamste oorzaak waarom ze niet aan de bak geraken. Ook klagen ze over onduidelijkheid bij de vacatureomschrijving. De helft zegt niet te weten wat de werkgever eigenlijk voor ogen heeft.

Bij baggeraar DEME proberen ze dat cliché al een tijdje te doorbreken. Ze trekken zelf massaal schoolverlaters aan. Mensen met ervaring in een ander bedrijf aantrekken gebeurt zelden, legt CEO Alain Bernard uit. "Dat komt voor een deel door de specifieke activiteiten die we uitvoeren. Je hebt nergens een school gespecialiseerd in baggeren of iets in die aard, dus moeten we ze wel zelf vormen. Daarnaast hebben we activiteiten over de hele wereld. Het eerste jaar werk je misschien in India, het volgende jaar een paar maanden in Midden-Amerika en dan weer in Australië. Dat spreekt veel jongeren aan."

DEME heeft zijn eigen 'professoren' in huis, dat zijn de specialisten die de cursussen organiseren. Niet enkel de technische kennis van de jongeren wordt bijgespijkerd, accountants krijgen verdere financiële vormen en wie het nodig heeft, krijgt een taalbad. Voor de mensen in wie DEME echt gelooft, betaalt het bedrijf een managementcursus, aan de Universiteit Antwerpen of London Business school.

Maar ook minder bevoorrechte jongeren komen bij DEME aan de bak. Zelf hebben ze voor een baggerproject in Congo een heel aantal lokale jongeren naar België laten overkomen om een opleiding te volgen aan de zeevaartschool. Afkomst maakt niet uit. Integendeel, in een internationaal bedrijf kan het alleen maar een voordeel zijn. "Iemand die Arabisch kent, heeft bijvoorbeeld een grote troef."

Maar komen de verwachtingen van de jeugd overeen met wat de werkgevers te bieden hebben? Bernard geeft aan dat de jonge werknemers zich erg bewust zijn van hun potentieel. Ze willen wel hard werken, maar flexibiliteit is erg belangrijk. "Ze komen binnen en gaan buiten op kantoor wanneer ze willen", zegt hij. "En aarzelen niet om eens een sabbatjaar te nemen. En wij als werkgever kunnen niet anders dan ons daaraan aanpassen."

Nog opvallend: jongeren vinden mobiliteit een belangrijk struikelblok. Een op de drie wil niet langer dan een uur onderweg zijn naar zijn werk. "De vraag om regelmatig thuis te werken is bij ons groot", zegt de DEME-topman. Beschikken over een bedrijfswagen staat helemaal onderaan het lijstje van prioriteiten bij de eerste job.

Bernard is er, net als VBO-topman Pieter Timmermans, van overtuigd dat werkgevers hun schouders mee moeten zetten om de kloof tussen de jongeren en de arbeidsmarkt te verkleinen. "Wij zijn nu een apart geval, maar andere werkgevers moeten ook hun verantwoordelijkheid nemen, en de jongeren die ze binnenhalen mee vormen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234