Zaterdag 16/10/2021

Staking

Wie stopt dit nog?

null Beeld belga
Beeld belga

Vakbondslieden die uitpakken met wilde stakingen, en hun leiders die de grip kwijt lijken. Ook de regering toont zich vrij machteloos. Kan één van beide kampen een einde maken aan de impasse? Weinig kans.

Vakbonden?

Opgejaagd door een vurige achterban gaan de Franstalige vakbonden over tot de ene staking na de andere. Hun Vlaamse broeders zijn absoluut niet te spreken over die strategie.

"Met wilde stakingen wek je geen sympathie op", zegt Caroline Copers van het Vlaamse ABVV. Overheidsvakbond ACOD liet expliciet weten niet mee te doen aan de collectieve actie van hun Franstalige vleugel CGSP op dinsdag.

De top ziet een ongeziene woede van onderen uit. Dit zit dieper dan de hervormingen bij het spoor en de gevangenissen alleen. Het hele regeringsbeleid moet eraan geloven. Onder druk van een boze achterban zien de socialistische vakbondsleiders langs Franstalige kant geen andere optie dan zich hard op te stellen. Ze voelen zich niet vertegenwoordigd door een regering met slechts één Franstalige partij, de MR. Zonder de PS of de cdH hebben ze ook niemand meer om rechtstreeks druk op uit te oefenen.

Als ultieme wapen wordt er gestaakt. Al vier weken bij de cipiers zonder uitzicht, en voor een tweede dag op rij bij het spoor, zonder waarschuwing. Elk overleg met de regering lijkt dus onmogelijk.

Dus blijft de vraag: wie bij de bonden maakt hier een eind aan? ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw alvast niet. Hij krijgt zijn troepen niet op één lijn, laat staan dat hij ze in de hand kan houden. Dat heeft veel te maken met grote autonomie van de centrales binnen zijn organisatie. Om die reden wil hij niet reageren. Tot nu toe slaagde hij erin om de stakingsdrang in Franstalig België in te tomen, maar nu de geest uit de fles is, krijgt hij die er niet zomaar meer in.

"Maar ook aan Vlaamse kant is de woede groot", zegt Marc Leemans van de christelijke vakbond ACV. Voor de spoorstaking toont hij zelfs enig begrip. "De NMBS-directie legt eenzijdig een beslissing op. Dat maakt de mensen kwaad, maar dit moet niet te vaak gebeuren."

Over één ding is iedereen het wel roerend eens: de regering heeft dit zelf uitgelokt door het overleg geen ernstige kans te geven. Beslissingen worden opgedrongen. En als er gepraat wordt, is het enkel voor de show.

Voor Leemans ligt daar de enige mogelijke oplossing. "We zijn bereid om samen naar een mogelijk draagvlak te zoeken voor de hervormingen. Maar dan moet de regering willen bijsturen."

Of de vakbonden dus snel een einde willen maken aan de stakingsgevolg zonder gezichtsverlies te lijden of de eigen ambities op te bergen? Neen, luidt het enige realistische antwoord.

null Beeld belga
Beeld belga

Politiek?

Of de regering Michel zal plooien? "Het is aan deze regering om ons uit de problemen te fietsen, we moeten erdoor", aldus Bart De Wever.

De N-VA voorzitter heeft duidelijk weinig zin om toe te geven aan de stakers. "Dat men in Franstalig België zeer stakingsbereid is, doet me vermoeden dat het om politieke stakingen gaat die gericht zijn tegen de regering", zo analyseert hij. "Dat is heel lichtzinnig en heel gevaarlijk. Ik kan alleen maar hopen dat men daarmee stopt."

Ook in de federale regering is de animo klein om snel te schakelen. Premier Charles Michel (MR) wil wel ruimte geven aan sociaal overleg, maar enkel binnen het centrumrechtse kader van de regering.

Willen ze dan geen enkele toegeving doen? Toch wel, justitieminister Koen Geens (CD&V) maakt van zijn geduld een rekbaar begrip. Al meer dan drie weken zit hij rond de tafel met de vakbonden van de cipiers. Hij toverde al verschillende toegevingen uit zijn hoed, zoals 75 extra aanwervingen in de gevangenissen. En dat kost geld dat niet voorzien is in de budgetten. Maar telkens als hij een vinger geeft, willen de vakbonden een arm. Er kan altijd nog wat bij, lijken de bonden te denken.

Ook kersvers minister van Mobiliteit François Bellot (MR) stelt zich niet onwrikbaar op. Al kon hij niet verhinderen dat de spoorbonden een nationale staking aankondigden op het moment dat hij in het parlement zijn toekomstplannen voor het spoor kwam toelichten. Bellot roept op om de dialoog te hervatten, maar veel gehoor krijgt hij niet. De spoorstaking gaat vandaag onverminderd door.

De regering lijkt dus machteloos te staan om het stakersgeweld te breken. Tekenend is de tussenkomst van premier Charles Michel gisteren in de Kamer. De premier kondigde strijdvaardig aan "beslissingen te zullen nemen om te hervormen". Hij waarschuwde: "Het moet gedaan zijn met het misbruik van het stakingsrecht door wilde stakers en de desinformatie vanuit de bonden naar de bevolking." Tegelijk ontbreekt het hem echter aan enig middel om de stakers weer aan het werk te krijgen.

null Beeld belga
Beeld belga

Bovendien groeit de kloof met coalitiepartner CD&V. Die blijft, met Koen Geens en Kris Peeters, geloven in het sociaal overleg, terwijl Open VLD, MR en N-VA steeds hardere taal spreken. Voor die laatste partijen mag er nu snel werk gemaakt worden van de gegarandeerde dienstverlening. CD&V blijft wat dat betreft op de rem staan.

Of deze regering dus snel een einde kan maken aan de stakingsgevolg zonder gezichtsverlies te lijden of de eigen ambities op te bergen? Neen, luidt het enige realistische antwoord.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234