Maandag 06/07/2020

Wie schrijft de speeches van de Vlaamse ministers?

Beeld BELGA

Wie schrijft de speeches van de Vlaamse ministers? Wie is met andere woorden de Cody Keenan (speechschrijver van Barack Obama) van Vlaams minister-president Geert Bourgeois of de Peggy Noonan (tekstschrijver van ex-president Ronald Reagan) achter Joke Schauvliege? Belga deed een rondvraag op de Vlaamse kabinetten. Daaruit blijkt dat weinig Vlaamse ministers een voltijdse speechschrijver hebben. De toespraken zijn doorgaans een wisselwerking tussen de minister en de communicatiecel van het kabinet. Verschillende Vlaamse ministers verkiezen 'bullets' boven een uitgeschreven tekst.

Op het kabinet van Vlaams miniser-president Geert Bourgeois schrijft Marc Depraetere (ex-journalist en gewezen gedelegeerd bestuurder van de Bouwunie) de toespraken voor bedrijfsopeningen, recepties, prijsuitreikingen, enz... Al spreekt Bourgeois ook af en toe "voor de vuist weg".

Voor de meer 'politieke' speeches geeft woordvoerder Benjamin Muylaert de aanzet. "Maar uiteindelijk is het de minister-president die zich de tekst eigen maakt". Dat was ook het geval voor de Septembeverklaring van Bourgeois, zeg maar de Vlaamse 'State of the Union'. Zo'n speech is een politiek sleutelmoment. De voorbereiding is lang, de invloed komt uit alle richtingen en elk woord wordt op een apothekerweegschaaltje afgewogen. Om de Septemberverklaring voor te bereiden trok Bourgeois speciaal naar de Karmelietenabdij in het Gentse.

Gemiddeld houdt de minister-president zo'n drie à vier speeches per week.

Hilde Crevits
Vlaams viceminister-president Hilde Crevits (CD&V) laat haar speeches door haar communicatiedienst voorbereiden. Het zijn de communicatiemedewerkers die de contouren van de speech aangeven. "Maar de minister heeft wel de gewoonte nog aan die teksten te werken, als ze onderweg is naar de plaats waar ze spreekt", klinkt het. "Verfijnen en schrijven is schrappen onder het motto 'Kill your darlings'. De minister is bijzonder taalgevoelig, houdt van mooie teksten en gaat soms lang op zoek naar dat ene juiste woord."

Liesbeth Homans
Bij N-VA-viceminister-president Liesbeth Homans geven de inhoudelijke medewerkers de aanzet. Die aanzet wordt dan uitgewerkt in een nota met 'bullets'. "De minister werkt liever niet met een uitgeschreven tekst, maar met bullets en maakt er dan haar eigen verhaal van". Een voltijdse tekstschrijver heeft Homans niet, maar het is niet uitgesloten dat de communicatiecel van het kabinet wordt uitgebreid met iemand die ervaring heeft met speechschrijven. "Gemiddeld speecht de minister twee tot drie keer per week, in januari en februari is dat uiteraard wat meer door de vele nieuwjaarsrecepties in deze periode."

Annemie Turtelboom
Op het kabinet van Open Vld-viceminister-president Annemie Turtelboom wordt een speech "teamwork" genoemd. "Tijdens een kort overleg geeft de minister een aantal krijtlijnen mee, een kader dat het verhaal dat ze wil brengen schetst. Als woordvoerder ga je daar mee aan de slag, in samenwerking met een raadgever/specialist, legt woordvoerder Kristof Windels uit.

Net als Homans werkt Turtelboom zelden of nooit met uitgeschreven teksten. "Dat werkt niet, dat is gewoon saai. Onze minister beschikt over de gave van het gesproken woord, het laatste wat je dan moet doen is dat beknotten. Een speech moet beleving uitstralen", aldus Windels.

Philippe Muyters
Bij N-VA-minister Philippe Muyters is het doorgaans adjunct-woordvoerder Tinne Stukkens die de speeches schrijft. "De inhoudelijke input komt van de cellen, de minister zelf of de administratie. De grote lijnen leggen we samen vast en dan schrijft Tinne verder", klinkt het.

Ben Weyts
Op het kabinet van minister Ben Weyts (N-VA) zijn het communicatiemedewerker Michaël Devoldere en de minister zelf die de speeches schrijven, al heeft de minister nooit een uitgeschreven speech. "We werken met een structuur van bullet points waar hij een verhaal van maakt op het moment zelf".

Jo Vandeurzen
CD&V-minister Jo Vandeurzen vertrekt doorgaans van een "speaking note" met de de belangrijkste gegevens. "Op basis daarvan geeft de minister zijn eigen invulling en speecht hij eerder uit de losse pols". "Af en toe wordt een toespraak uitgeschreven. Dan levert onze administratie en/of de verantwoordelijke raadgever een insteek aan. De toespraak wordt dan steeds na overleg met de minister afgewerkt. De communicatiecel blijft verantwoordelijk voor de nalezing en het omzetten naar vlotte teksten".

Joke Schauvliege
Op het kabinet van CD&V-minister Joke Schauvliege geeft de minister in een wekelijkse vergadering inhoudelijke richtlijnen waarover de speeches van die week moeten gaan. "De stafmedewerkers verzamelen dan de nodige gegevens en de communicatiecel giet alles in een tekst. De minister leest van elke speech de tekst grondig na en brengt doorgaans nog een persoonlijke toets of een grapje aan".

Sven Gatz
Bij Open Vld-minister Sven Gatz loopt het proces min of meer parallel. Op een wekelijkse vergadering wordt de agenda overlopen en worden afspraken gemaakt, onder meer over de geplande toespraken. Op basis van de inhoudelijke input gaat communicatie-adviseur Peter Dejaegher aan de slag. Nadien wordt dan nog eens teruggekoppeld met de minister zelf en met de inhoudelijke medewerker.

Volgens Dejaegher, die eerder ook werkte voor Vlaams ministers-presidenten Patrick Dewael en Bart Somers, ligt het ritme van de toespraken hoger. "De periode Dewael-Somers is natuurlijk meer dan 10 jaar geleden, maar toch, het aantal toespraken ligt nu hoger. De minister moet nu bijvoorbeeld op tientallen nieuwjaarsrecepties speechen, maar ook op een gewone week geeft hij vier of vijf speeches", aldus Dejaegher. Hij is op het kabinet dan ook bijna uitsluitend bezig met het schrijven van teksten voor de minister.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234