Dinsdag 01/12/2020

In beeld

Wie op Lombok blijft, rekent niet op hulp

Vanop het eiland Gili Trawangan evacueren boten mensen naar het grotere Lombok.Beeld AFP

De toeristen zijn na de aardbeving op 5 augustus massaal vertrokken, een van drie zware in twee weken tijd. De bewoners die achterblijven op het Indonesische Lombok slapen buiten, uit noodzaak of uit angst. Velen rekenen niet op hulp. ‘De overheid heeft al zoveel aan haar hoofd.’

Er waren drie aardbevingen in twee weken tijd op Lombok.Beeld dm

Het gehucht is bijna te klein om een naam te hebben en te onbeduidend voor de kaart van de hulpverleners. 

De bewoners eten tempé, het armenvoedsel van Indonesië, hun kinderen hebben geen luiers en hun huizen liggen in puin. Alleen hun gastvrijheid is ongeschonden. Ze nodigen de onverwachte gast onder een plastic zeiltje om mee te eten, en zijn bijna beledigd als die zegt dat hij net flink heeft ontbeten.

Om het dorp te bereiken moet je van de hoofdweg af. Een weggetje dat alleen zichtbaar is voor wie het kent, slingert tussen bananenpalmen en reuzenbamboe de schaduw in waar het zich vertakt in nog smallere weggetjes.

Naar schatting meer dan 300.000 bewoners werden dakloos na de zware aardbevingen, minstens 300 mensen verloren het leven.Beeld AP

Drie familiefoto’s hangen in de brandende zon. De muur waaraan ze hangen is de enig resterende van een huis. Een kinderstoeltje staat tegen de muur die tot zondag de woon­kamer van de keuken scheidde. Het huis van de buren staat nog half overeind, maar als iemand probeert of een deurtje het nog doet, gaat niet het deurtje, maar de hele tussenwand heen en weer. Het dak rust nog net op een ­verschoven baksteen, maar een zuchtje wind kan genoeg zijn om dat subtiele evenwicht te verstoren. Als dat gebeurt, komt het hele dak naar beneden en zal het huis er net zo uitzien als de puinhoop even verderop. Daar ligt een dak als een deksel op de resten van het huis dat eronder heeft gestaan. Alsof het het puin aan het zicht wil onttrekken.

Door een gat tussen de pannen schuift een man naar beneden, om even later met een zak met ­wasgoed weer boven te komen. In het wiebelende huis dat nog net staat redt een vrouw stapeltjes kleren. Ze draagt ze naar buiten en stopt ze in een gammele kast, die ze elke keer netjes afsluit met een sleutel. Alles wat ze bezit, zit erin. 

Dorp vermorzeld

De dorpsbewoners zijn gelovige moslims. De vrouwen dragen zelfs tijdens het koken hun hoofddoek, en vijf meisjes zitten onder een afdakje rond een koran. Hun geloof heeft hen gered, zeggen de mensen. Ze waren allemaal in de moskee voor het avondgebed toen de beving hun dorp vermorzelde. De moskee is bijna ­ongehavend en steekt fleurig af tegen het grauwe puin. Wie daar woonde, zit nu op een veldje ­achter het dorp.

Dat veldje ligt iets omhoog tegen een heuvel, veilig voor als een tsunami zo ver landinwaarts zou komen. Hogerop, verspreid over de heuvel, ­zitten nog meer mensen die zijn weggevlucht. Overdag komen ze naar beneden om tussen het puin naar spullen te zoeken, of om mee te helpen. Vrouwen koken, mannen beginnen de gevaarlijke ruïnes van hun huizen te slopen. Vandaag werken de mannen samen aan een tent. Ze hakken stammen van het oersterke reuzenbamboe in pasklare stukken, binden die aan elkaar tot een frame en hijsen dat met vereende krachten overeind.

De tent is een bewijs dat deze mensen in staat zijn voor zichzelf te zorgen. Dat hebben ze altijd gedaan. Als je arm bent en op het afgelegen platteland woont, is er niemand anders die je helpt. Ook nu niet. Ze vragen er niet eens meer om. “De overheid heeft al zoveel aan haar hoofd. Die moet al die ­dorpen in het noorden van het eiland helpen, waar veel meer slachtoffers zijn gevallen dan hier”, zegt Titing. “Die gaan natuurlijk voor.”

Titing is hoogzwanger van haar derde kind. Nummer een hangt nieuwsgierig aan haar rok. De jonge vrouw ziet haar toekomst somber in: “Wij hebben geen geld om onze huizen weer op te bouwen. Misschien moeten we wel een of twee jaar in deze tent wonen.”

Reddingswerkers speuren naar over­levenden onder het puin van een moskee.Beeld REUTERS
Slapen doen bewoners buiten in noodtenten.Beeld Photo News
Verwoesting in Sira, in het noorden van Lombok.Beeld AFP
Een paard wordt naar veiliger oorden gebracht.Beeld REUTERS
In een Russisch veldhospitaal in Mataram worden enkele van de talloze gewonden verzorgd.Beeld AFP
Deze toerist hoopt weg te komen uit Pemenang, Noord-Lombok.Beeld ANTARA FOTO
Twee dagen na de eerste beving komt een gewonde toerist aan vanop Gili Trawangan.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234