Vrijdag 27/11/2020

Wie niet loopt is een loser: in onze vrije tijd draait het steeds vaker om indruk maken

Beeld EPA

De longen uit het lijf rennen als sociaal visitekaartje op Facebook, bij vrienden of bij collega's. Ook lopen na de werkuren doen we heel vaak om te presteren, uit sociale druk. In die mate dat we al eens onvoorbereid aan de start verschijnen van de 20 kilometer door Brussel. Zelfs als dat fataal kan aflopen. "Naar Tomorrowland wil toch ook iedereen?"

Overdag zit Valérie (26) vooral achter haar computer, als medewerker van een sociaal bureau voor artiesten. Als ze 's avonds thuiskomt, dan voelt ze zich meestal mentaal moe, maar snakt haar lichaam nog naar beweging. "En dus loop ik, tot ik niet meer kan. Als ik niet beweeg, dan word ik zot", zegt Valérie. "Achteraf voel ik me dan goed en denk ik: 'Yes, ik kan dit aan, ik ben hier goed in, dit levert iets op.'

"Lopen kan iedereen", zegt ze. "Maar het volhouden vraagt doorzetting. Ergens weet je dat het erkenning van je omgeving oplevert. En ja, ook ik heb wel eens gestoeft bij vrienden dat ik de 20 kilometer door Brussel kan uitlopen (lacht)."

Dat deed Valérie zondag opnieuw. Net als 40.000 anderen prikte ze 's ochtends een loopnummer op. "Ongezien in Vlaanderen", zegt professor sportbeleid Jeroen Scheerder (KU Leuven) en auteur van 'Vlaanderen loopt!'. "Zoveel mensen voor een stedenloop, dat is een absoluut record. Bovendien zijn het niet alleen recreanten die meedoen, maar ook mensen die zich zomaar last minute inschrijven."

Dat hobbylopen in trek is, ziet ook oud-winnaar van de Ten Miles in Antwerpen Koen Wilssens. Hij merkt het vooral aan de omzet van zijn speciaalzaak Runners Service Lab (RSLab). "De voorbije drie jaar is de omzet jaarlijks met 30 procent gestegen. Op zaterdagen krijgen we meer dan tweehonderd lopers over de vloer."

En die willen de nieuwste en meest professionele snufjes. "Het budget gaat nog steeds in de eerste plaats naar goede loopschoenen. Maar meer dan vroeger willen hobbylopers een volledige outfit, die eigenlijk gemaakt is voor professionele atleten. En ook de gps'en zijn sterk in trek. Zodat lopers via een persoonlijke account hun afstand en tijd kunnen bijhouden."

Het zijn smartphone-apps als Strava, Nike Running of Runkeeper die het competitiebeest in de zondagsloper volop doen losbarsten. Een simpele run wordt met de meetapparatuur al snel een rondje recordtijd lopen. Harder. Better. Faster. Zoiets. Dat Facebookvrienden achteraf bewonderend mee kunnen gluren welk resultaat de teller aangeeft, is voor velen mooi meegenomen.

Heroïsch
Socioloog Ignace Glorieux (VUB) ziet dat we vandaag onze vrije tijd helemaal anders invullen. "Die staat in veel gevallen gelijk aan presteren. Of het nu om koken of lopen gaat, het draait toch vaak om indruk maken en erbij horen. Zijn we goed in iets, zoals de 20 kilometer door Brussel uitlopen, dan etaleren we dat met plezier op Facebook. Zodat iedereen kan zien dat we een tof en spannend leven leiden, waarin geen seconde verloren gaat." Of zoals Scheerder zegt: "Een wedstrijd uitlopen is als een sociaal visitekaartje, waarmee je maandag op het werk kunt uitpakken."

Alleen zorgt die invulling van vrije tijd ook voor stress. We krijgen angst dat we iets gaan missen, meent Glorieux. "Dat maakt ons heel onrustig en in sommige gevallen zelfs depressief. Want kijken hoe anderen zichzelf opblazen, maakt allesbehalve gelukkig."

Toch bond ook de socioloog zondag de veters van zijn loopschoenen, klaar voor zowat twee uur afzien in een broeierig Brussel. Niet om zich achteraf via sociale media met anderen te meten - een Facebookprofiel heeft hij niet. Wel omdat hij er zich fysiek goed bij voelt. En de stemming feestelijk was. "Het had iets van een festival. Met orkestjes en publiek van begin tot einde."

Waarom we er absoluut bij willen zijn op zulke evenementen is volgens fervent loper Wilssens eenvoudig. "Naar Tomorrowland wil toch ook iedereen? Bovendien doet volgens mij de helft mee voor een uitdaging of weddenschap. Het is eigen aan de tijdgeest."

Bewegingspsycholoog Filip Boen (KU Leuven) treedt hem bij. "We leven in een belevingscultuur. We hebben al zo veel materiële welvaart dat we onze kicks halen uit dingen beleven. Zoals en masse door een Kennedytunnel of Wetstraat lopen. En hoe meer mensen meedoen, hoe groter de sociale druk wordt om het ook te gaan doen."

Voeg daar nog eens aan toe dat de eisen die recreatieve sporters zichzelf stellen steeds groter worden. "De laatste jaren zit het in een stroomversnelling", zegt sportcoach Paul Van Den Bosch van Energy Lab. "Vroeger was een marathon uitlopen iets heroïsch. Vandaag wordt eerst gevraagd in welke tijd je dat hebt gedaan. De eisen komen almaar hoger te liggen, en om voor vol te worden aanzien, moet men daaraan voldoen."

Scheerder: "We willen extreme prestaties leveren en leggen de lat voor onszelf heel hoog. Vraag is of we dit op een verstandige, gezonde manier doen. Meer is niet altijd beter. En als we weten dat slechts 1 procent van de lopers een lidmaatschap heeft bij een club, dan lijkt me de grote uitdaging om deze mensen te bereiken met correcte informatie, zodat ze verantwoord kunnen groeien als loper."

Dat met de druk om te presteren ook de groep middelmatige, weinig voorbereide lopers groeit, ziet Wilssens met lede ogen aan. "De spoeling wordt dikker in het achterste deel van het veld. Dat zie ik aan de tijden. Die worden trager terwijl het aantal lopers in de breedte blijft stijgen. Of dat allemaal mensen zijn die slecht voorbereid zijn, is moeilijk te zeggen. Maar ik krijg alleszins mensen over de vloer die denken dat ze met twee maanden training een wedstrijd kunnen uitlopen. Terwijl je minstens een half jaar nodig hebt."

Ook sportartsen klagen het aan: almaar meer mensen lopen zonder voorbereiding de longen uit het lijf op een stedenloop als de 20 kilometer door Brussel of de Ten Miles in Antwerpen. In die mate dat de hulpdiensten zondag in Brussel 650 maal moesten tussenkomen. "Een afschuwelijk hoog aantal", noemde sportarts Chris Goossens het in deze krant.

Lees meer in De Morgen, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234