Vrijdag 03/12/2021

'Wie met Bild in de lift omhoog gaat, gaat ook met Bild weer naar beneden'

De affaire rond een goedkope lening van bonds-president Wulff toont weer eens dat de macht van het schandaalblad Bild groot is. Maar is die macht ook beslissend?

Alles begint en eindigt bij het boulevardblad Bild, zo lijkt het bij de opkomst en crisis van het Duitse staatshoofd Christian Wulff. Bild begeleidde Wulffs carrière omhoog, maar berichtte ook als eerste over het omstreden privékrediet voor zijn woonhuis. Uiteindelijk bracht het uitgelekte voicemailbericht van Wulff bij Bilds hoofdredacteur het schandaal deze week tot een voorlopig hoogtepunt.

Achteraf, nu het staatshoofd gisteravond op tv voor zijn gedrag tegenover Bild door het stof moest kruipen, heeft dit voicemailbericht zelfs een haast dubbelzinnige betekenis gekregen. Slechts weinigen kennen de precieze inhoud, maar zeker is dat Wulff in een emotionele uitbarsting zei dat de band tussen hem en het blad 'nu definitief verbroken' is.

Gezien de storm van publieke verontwaardiging op Wulffs telefoontje, zou je daarom bijna kunnen denken: wie de band met Bild breekt, kan door iedereen verlaten worden.

Na drie weken blijkt de kredietaffaire van Wulff immers ook een drama over media en macht geworden, en in het bijzonder over de relatie tussen Bild en de Duitse politiek. De hoofdredacteur van Bild, Kai Diekmann, laat weliswaar niet na te melden dat hij het voicemailbericht zelf niet openbaar maakte. Maar het is wel via zijn krant naar andere media gelekt, waarna Bild ook openheid van zaken gaf, en de crisis pas echt begon.

Maar betekent dat dan inderdaad, zoals nu ook weer in Duitsland gesuggereerd wordt, dat Bild politici kan maken en breken?

Jazeker, zeggen ze zelf graag bij uitgeverij Axel Springer, het bedrijf waartoe Bild behoort. "Wie met Bild in de lift omhoog gaat, gaat ook met Bild in de lift weer naar beneden", is een bekende uitspraak van bestuursvoorzitter Matthias Döpfner.

Het blad heeft dan wel een bloot meisje op haar voorpagina en een groot aantal berispingen van de raad voor journalistiek wegens sensatiebeluste berichtgeving, maar is met drie miljoen abonnees ook de grootste krant van Duitsland.

De innige band tussen het blad en bepaalde politici is dan ook berucht. Diekmann (1964), sinds 2001 hoofdredacteur, is zelf een goed voorbeeld van die verstrengeling. Oud-kanselier Helmut Kohl was getuige bij zijn huwelijk, en op zijn beurt was Diekmann getuige bij Kohls tweede huwelijk in 2008.

Ook met Wulff bestaat de band al jaren. Wulff en Diekmann konden elkaar goed gebruiken. Wulff leverde de verhalen die Bild graag drukt. Hij is afkomstig uit het keurige CDU-segment, maar is wel gezegend met een zalvende glimlach en een vlotte tweede vrouw. Diekmann gaf aan die verhalen dan weer de positieve draai die Wulff nodig had. Geen koppen met 'Schande!' over zijn scheiding, maar applaus voor het 'moderne' leven dat Wulff leidde.

Of Bild daarmee ook een beslissende politieke macht bezit, dient echter te worden betwijfeld. Het beroemdste tegenvoorbeeld is de val van oud-minister Karl-Theodor zu Guttenberg. Bild heeft de populaire baron vorig jaar tot het laatst beschermd, maar toch was zijn positie onhoudbaar.

De kredietaffaire toont daarom eerder dat ook de macht van Bild aan harde pragmatiek onderhevig is; van de andere media, en van de politieke dynamiek zelf. Juist op het moment dat Bild het privékrediet van Wulff onderzocht, deed haar grote tegenstander Der Spiegel dat ook. Toen bij de één de publicatie zou komen, wilde de ander sneller zijn.

Bild was kort aanjager, maar werd ook gebruikt in het doel van anderen. Gewoonlijk verwijten de kwaliteitsmedia Bild on-journalistiek gedrag. In hun argumentatie tegen Wulff, riepen ze Bild voor de gelegenheid uit tot symbool voor de persvrijheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234