Dinsdag 29/09/2020

JustitieCatfishing

Wie lokte de BV’s in de val? Onderzoeksrechter is aan zet

Beeld rv

In de sextingzaak waarbij drie BV’s betrokken zijn, is nu de onderzoeksrechter aan zet: wie lekte de expliciete foto’s? Volgens verschillende advocaten gaat het om ‘catfishing’: de beelden zijn ontfutseld via een vals profiel. Dat zou de identificatie van de dader(s) er niet makkelijker op maken.

Nadat zanger en acteur Stan Van Samang donderdag naar buiten getreden was met zijn verhaal, getuigden vrijdag ook MNM-presentator Peter Van de Veire en Qmusic- en VTM-gezicht Sean Dhondt over de naaktfoto’s en -filmpjes die sinds vorige week online circuleren. Daarop is te zien hoe de drie expliciete seksuele handelingen stellen.

Het verhaal krijgt een juridisch staartje. In kortgeding legde de voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg van Brussel donderdag al een verbod op om de beelden te verspreiden of te bewaren. Wie dat wel nog doet, riskeert een dwangsom van 10.000 euro. Via zijn advocaten diende Van Samang die dag ook klacht met burgerlijke partijstelling in tegen onbekenden. Dat betekent dat de onderzoeksrechter van Brussel nu aan zet is.

Het Brusselse parket bevestigt dat het om één klacht met burgerlijke partijstelling gaat voor feiten van zedenschennis. Andere partijen ondernemen dus voorlopig geen verdere juridische stappen.

Aan hun omgeving zouden de bekende Vlamingen hebben uitgelegd dat ze onafhankelijk van elkaar in de val gelokt zijn. Een mogelijke piste die door verschillende advocaten wordt aangereikt, is het fenomeen ‘catfishing’. Daarbij gebruikt iemand een vals profiel om – in dit geval – expliciete beelden te ontfutselen. Vaak zendt die persoon dan eerst zogezegd zelf pikante foto’s om het vertrouwen te winnen, maar die zijn vals.

“Het strafonderzoek moet nu uitwijzen of de persoon met wie gecorrespondeerd werd echt of niet echt is”, besluit Patrick Hofströssler, advocaat van Van Samang. Of er sprake was van afpersing, is onduidelijk. “Daar kan ik geen uitspraak over doen.”

Indien dergelijke beelden ter afpersing worden gebruikt, wordt zoiets ook ‘sextortion’ genoemd. “Zeker tijdens de lockdown is dat echt een plaag gebleken”, zegt advocate en professor aan de UAntwerpen Catherine Van de Heyning, gespecialiseerd in cybercriminaliteit. “Er zijn bestaan zelfs duizenden websites die actief solliciteren naar dat soort beelden.”

Geldboetes

De straffen voor het verspreiden van naaktbeelden zonder toestemming zijn niet min in ons land. Dankzij een nieuwe wetsbepaling, sinds 1 juli in voege, staat daar zes maanden tot vijf jaar gevangenisstraf tegenover. Allicht zal het strafonderzoek zich vooral toespitsen op de bron van de verspreiding. Als blijkt dat er ‘kwaadwilligheid’ of ‘geldgewin’ mee gemoeid is, verhoogt de strafmaat tot een à vijf jaar cel en een boete van 10.000 euro.

Dat het vaak gebeurt, is alvast duidelijk. Op iets meer dan twee maanden tijd heeft al een twintigtal slachtoffers van wraakporno aangeklopt bij het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (IGVM), dat wettelijk bevoegd is om juridische ondersteuning te bieden. “De grote meerderheid van de slachtoffers van wraakporno zijn vrouwen”, zegt adjunct-directeur Liesbet Stevens.

Volgens Van de Heyning worden de eerste veroordelingen in die lopende zaken eind dit jaar of begin volgend jaar verwacht. “Ik vermoed dat er in eerste instantie naar geldboetes gekeken zal worden”, zegt Van de Heyning. “Pas als het om beelden van aanranding gaat, die verspreid worden om het leed nog te vergroten, is wellicht een celstraf van toepassing.”

Als het in deze zaak effectief om een vals profiel blijkt te gaan, wat is dan de kans dat de dader of daders gevat worden? “Dat hangt heel erg af van de omstandigheden”, zegt Van de Heyning. Het gebruik van bijvoorbeeld WhatsApp, waarbij registratie op basis van een telefoonnummer gebeurt, vergroot volgens haar de kansen van de onderzoeksrechter. “Maar enkel als het om een Belgisch telefoonnummer gaat, wat lang niet altijd het geval is. En zelfs dan zijn er genoeg wegen om identificatie te omzeilen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234