Woensdag 23/10/2019

Wie klopt Sarkozy: Hollande of Aubry?

Volgens de jongste peiling ziet 58 procent van de Fransen president Sarkozy niet zitten als kandidaat om zichzelf op te volgen. Welke linkse rivaal het tegen hem opneemt, mogen de burgers zondag bepalen, nu de PS primaires houdt, een landelijk precedent. De strijd gaat tussen oud-partijleider François Hollande en diens opvolgster Martine Aubry, de burgemeester van Rijsel.

Miljoenen Fransen mogen zondag naar de stembus. Het volstaat dat ze geregistreerde kiezers zijn, de 'linkse waarden' beloven te koesteren en een euro betalen om aan de primaires citoyennes deel te nemen. De Parti Socialiste en haar zusterpartij Parti Radical de Gauche (PRG) hebben kosten noch moeite gespaard om de stembusgang transparant te laten verlopen. Haalt geen van de zes kandidaten zondagavond meer dan 50 procent van de stemmen, dan volgt er op 16 oktober een tweede, beslissende ronde.

De opdracht bestaat erin een PS'er te vinden die bestand is tegen het weerwerk dat Sarkozy dreigt te leveren. Nicolas Sarkozy is dan wel bijzonder ongeliefd en heeft, met corruptieaffaires, een genadeloze financieel-economische crisis en een stijl waar de Fransen geen touw aan kunnen vastknopen, nadelen bij de vleet. Toch steekt geen Fransman zijn hand in het vuur voor de linkse zege. Want juist als opgejaagd wild en gewond dier is Sarkozy op zijn best.

In de ogen van de opinie wegen dan ook slechts twee PS'ers zwaar genoeg om de pletwals uit het Elysée te stoppen: oud-PS-voorzitter en parlementslid François Hollande (57) enerzijds, de huidige partijleidster en Rijselse burgemeester Martine Aubry (61) anderzijds.

Beiden draaien al decennia mee in het politieke bedrijf. Weinig charismatisch als ze zijn, deden ze er de jongste maanden alles aan om hun has been-imago kwijt te raken: Hollande door af te slanken, een hipper brilletje op te zetten en vastberaden staatsmanschap uit te stralen, Aubry door in Paris Match met haar privéleven uit te pakken en wat vaker een kleurtje te dragen, veeleer dan dat eeuwige donkerblauw.

Die looks zijn bij de keuze van zondag minder futiel dan ze lijken. De strijd tussen Hollande en Aubry gaat immers niet zozeer over het programma - dat wordt in grote lijnen door de partij bepaald - dan wel over de wijze waarop ze het aan de man brengen. Het is met andere woorden de personnalité die het hem doet, en daar mogen in goede-smaakland Frankrijk stijl noch allure in ontbreken. Overigens: dat links de hele Vijfde Republiek lang (sinds de jaren 50 dus) slechts één president leverde, tegenover vijf voor rechts, zou veel te maken hebben met de manier waarop de 'collectief denkende' PS de persoonlijkheid van haar kandidaten overschatte. Deze keer beloven ze anders.

Ervaren grijze muis

Om maar met de favoriet te beginnen: François Hollande is, zoals het gros van de Franse politieke elite, een klassieke vertegenwoordiger van de ENA-generatie, de politici en technocraten die aan de befaamde Ecole Nationale de l'Administration studeerden en zich zo van een ticket naar de macht verzekerden. Hollande was niet alleen elf jaar lang premier secrétaire van de PS, in 2005 had de partij duidelijk haar kaart getrokken voor de presidentsverkiezingen van 2007.

Maar dat was buiten zijn toenmalige levensgezellin gerekend, de ook nu weer meedingende Ségolène Royal. Royal bleek zo populair bij de socialistische basis dat ze manlief François, de vader van haar kinderen, de loef afstak en zelf de handschoen tegen Sarkozy oppakte. Het verhaal mislukte. Toen de PS vervolgens naar een nieuwe voorzitter op zoek ging en de strijd losbarstte tussen Royal en Aubry, steunde Hollande die laatste.

Overigens is het de ironie van het lot dat de burgemeester van de stad Tulle, in het zwaar in de schulden stekende departement Corrèze, vandaag favoriet is voor het presidentschap. Eerder dit jaar leek het alsof hij geen schijn van kans maakte: uit alle peilingen kwam IMF-baas Dominique Strauss-Kahn (DSK) als winnaar tevoorschijn. Maar de een zijn dood is natuurlijk de ander zijn brood.

Politiek is Hollande bovenal een grote verzoener. In zijn primary-campagne legde hij vooral nadruk op een generatiecontract dat jongeren weer aan een baan moet helpen en hij wil ook 60.000 leraren aanwerven, kwestie van korte metten te maken met de hakbijl die Sarkozy in het onderwijs zette. Hollande is dan wel een grijze muis, in de krabbenmand die de PS met haar vele stromingen en strekkingen is, profileerde hij zich ook als grote verzoener. Door boven de partij uit te staan, kon Hollande zich een onmisbare kwaliteit aanmeten: dat hij présidentiable is.

Dat laatste is uiteraard ook Aubry, al koesterde ze tot voor kort geenszins de ambitie om het hoogste ambt te bekleden. Aubry, de dochter van voormalig EU-commissievoorzitter Jacques Delors, had aanvankelijk voor DSK gekozen. In de aanloop naar de kiescampagne bleek ze zelfs een steunpact met hem te hebben gesloten, dat haar na het seksschandaal danig parten speelde. Toen het duidelijk werd dat de IMF-topman nooit president zou worden, deed ze zelf een gooi. Aubry's huidige populariteit is met andere woorden een even grote verrassing als die van Hollande.

Gereserveerde dossiervreetster

Toch is ze heel verschillend van die laatste. Terwijl Hollande in haar ogen "la gauche molle" vertegenwoordigt - het 'weke links' - heeft zij het hart écht op de juiste plaats: de groep primeert op het individu, vindt ze, solidariteit moet de grondslag zijn van elke samenleving. Aubry, een echte dossiervreetster, is bijzonder beslagen in werkgelegenheids- en salariskwesties. Al hield ze wel een kater over aan haar 35 heures, de 35-urenwerkweek die ze als minister van Arbeid onder Lionel Jospin tot stand bracht, en die haar de gifpijlen van het patronaat en van het rechtse landsdeel opleverde.

Aubry, partijvoorzitster, burgemeester van de stad Rijsel en icoon van de machtige PS-federatie Nord, beschikt niet alleen over een indrukwekkend netwerk onder de militanten, ze kan ook rekenen op de steun van de Franse vrouwen.

Enig probleem: Aubry haat de media en heeft die laatste niet op haar hand. Zelfs linkse journalisten in Frankrijk geven toe dat Sarkozy een dankbaarder hapje is dan de dame uit Lille.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234