Donderdag 09/04/2020

Wie kan online controleren?

Het overlijden van Ramzi Mohammad Kaddouri leidde tot een stortvloed van racistische reacties op Facebook, nadat een extreemrechtse groepering het bericht op haar pagina plaatste. Drie vragen over hoe de media die stroom proberen in te dammen. Ewoud Ceulemans

1 Hoe gaan kranten om met onlinereacties?

Steeds meer kranten kiezen ervoor om geen lezersreacties toe te staan op hun website. "Wij zijn daarmee gestopt, omdat het simpelweg onbeheersbaar werd: er zijn gewoonweg te veel reacties die de grens van het fatsoen overschrijden", aldus Het Belang van Limburg-hoofdredacteur Ivo Vandekerckhove.

Zijn collega bij de Gazet van Antwerpen vertelt een gelijkaardig verhaal. "We hebben het vorig jaar nog eens geprobeerd, maar tijdens de vluchtelingencrisis werden de wansmakelijke reacties onhoudbaar", aldus hoofdredacteur Kris Vanmarsenille. (Beide kranten brachten het oorspronkelijke bericht over Ramzi.)

Andere kranten, zoals De Standaard en De Morgen, staan enkel reacties toe op opinie- en commentaarstukken. Het Laatste Nieuws heeft dan weer twee mensen voltijds in dienst om de reacties op hln.be te modereren en, indien nodig, te blokkeren.

"Dat zijn er zo'n 6.000 per dag", vertelt mediaverantwoordelijke Danielle, die vanwege eerdere haatmails van zogenaamde 'reaguurders' niet met haar volledige naam in de krant wil. "Reacties die haatdragend of discriminerend zijn, worden niet geplaatst." Wie herhaaldelijk de gedragscode van hln.be schendt, zal zijn account geblokkeerd zien. "Eerst voor twee weken. Bij een tweede overtreding is de blokkering definitief."

2 Kunnen de media de reacties op hun Facebook-pagina's ook modereren?

Het gebeurt alleszins minder consequent dan op eigen websites. "Facebook screent die reacties zelf - of zou dat toch moeten doen", aldus Danielle van hln.be. "Maar op onze redactie werkt wel iemand die de Facebook-activiteit mee monitort. Wanneer mensen wansmakelijke reacties aangeven, worden ook op Facebook reacties gescreend en gefilterd."

Het Belang hanteert dezelfde strategie. "Wij hebben een beperkte ploeg. De Facebook-reacties worden niet elke minuut, maar wel regelmatig gemonitord. Zeker als andere gebruikers reacties rapporteren: als ze werkelijk niet door de beugel kunnen, worden ze verwijderd."

De Gazet van Antwerpen probeert het probleem te voorkomen door selectief te zijn in wat er op dat platform verschijnt. "Wij letten er altijd op om geen onderwerpen te posten waarvan we weten dat ze racistische reacties kunnen uitlokken op Facebook. We willen niet dat mensen via onze site met dergelijke reacties geconfronteerd worden en we willen er al helemaal niet mee in verband gebracht worden. Als we toch gevoelige onderwerpen posten, dan monitoren we de reacties op Facebook. Racistische uitlatingen worden dan verwijderd."

3 Wat kan Facebook zelf doen?

Gebruikers kunnen ongepaste of discriminerende posts rapporteren, waarna ze onderzocht en eventueel verwijderd worden. Dat is wat nu ook met de post op de Vlaamse Verdedigings Liga is gebeurd: nadat Groen-politica Lies Corneille de post rapporteerde, heeft de paginabeheerder de link zelf verwijderd. Voor Facebook kon ingrijpen.

"We doen ons best om Facebook veilig te houden, maar kunnen dit niet garanderen", staat in de gebruiksvoorwaarden. "We hebben je hulp nodig om Facebook veilig te houden." Regel 7 luidt: "Je zult geen inhoud plaatsen die: haatdragend, bedreigend of pornografisch is of aanzet tot geweld." Regel 9 stelt: "Je gebruikt Facebook niet voor onwettige, misleidende, kwaadaardige of discriminerende activiteiten." Maar om die activiteiten te blokkeren, moeten ze dus eerst gerapporteerd worden. En dus al verschenen zijn.

In mei ondertekende Facebook wel een 'onlinegedragscode', opgesteld door de Europese Unie om onlinehaat en -discriminatie te bestrijden. Daarin belooft de internetreus om elke rapportering binnen de 24 uur te behandelen. Alleen is de definitie van de EU over racistische berichten erg nauw: enkel het openlijk 'aanzetten tot haat of geweld' moet gebannen worden; 'offensieve' of 'schokkende' meningen vallen onder vrije meningsuiting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234