Dinsdag 06/12/2022

Wie is wie in het nieuwe Irak?

Massoed Barzani (DPK)

De 57-jarige politicus is de zoon van Mustafa Barzani, die in 1946 de Democratische Partij van Koerdistan (DPK) opricht. Massoed Barzani controleert het noordwesten van het sinds 1992 de facto autonome Iraaks Koerdistan. Zijn regio strijkt ook 13 procent van de opbrengst van het olie-voor-voedselprogramma op. Hoewel hij een uitgesproken vijand (en slachtoffer) van Saddam Hoessein is, aarzelde hij niet een beroep te doen op de diensten van de dictator toen hij bij broedertwisten met de rivaliserende Koerdische partij, de PUK, de hulp van het Iraakse leger inriep. Daarbij vielen zo'n 30.000 doden.

Iad Mohamed Alawi (Beweging voor Nationale Entente)

Ex-lid van Saddam Hoesseins inlichtingendienst. De sjiiet viel de dictator af in het begin van de jaren zeventig. Van zijn Beweging voor Nationale Entente maken talrijke dissidenten deel uit, en ook officiers die Irak in de loop der jaren verlieten. Tot zijn partij is het dat Nizar al-Khazraji behoort, de voormalige Iraakse stafchef die in Denemarken onder 'toezicht' staat vanwege een klacht over oorlogsmisdaden. Al-Khazraji is evenwel in Koeweit gesignaleerd. De groepering deed in 1996 een mislukte poging tot staatsgreep, maar draagt de voorkeur weg van het State Department en de CIA.

Ahmed Chalabi (INC)

Deze sjiitische bankier werd in 1945 geboren maar verliet op dertienjarige leeftijd Irak. Samen met zijn familie vestigt hij zich in Jordanië. Wordt ervan verdacht fondsen van de Petra-bank te hebben verduisterd, en verruilt Amman voor Londen. In 2001 krijgt hij er ook van het State Department van langs wegens vermoedelijke verduistering van oppositiefondsen. Een deel van de Amerikaanse administratie heeft alleszins geen vertrouwen in deze 'Mercedes- en vijfsterrenhotel-opposant', al geniet hij als leider van het Iraaks Nationaal Congres (INC) dan de voorkeur van het Pentagon. Andere Iraakse opposanten zien in hem een marionet van Washington. Hoopt president te worden.

Adnan Pachachi (Onafhankelijke Irakezen voor de Democratie)

Voormalige minister van Buitenlandse Zaken, verbannen naar de Verenigde Arabische Emiraten. Maakt deel uit van de soennitische minderheid die Irak tot nu toe bestuurde. Beschuldigt het Iraaks Nationaal Congres ervan de marionet van Washington te zijn. Weigert de toekomstige Iraakse staat volgens etnisch-religieuze lijnen weer op te bouwen. Hevig tegenstander van een Amerikaanse bezettingsmacht. Wil grotere rol voor de VN.

Ali Ibn Al-Hoessein (MCM)

Neef van de vermoorde koning Faisal II. Faisal werd tijdens de militaire staatsgreep van 1958 omgebracht, waarna Ali Ibn Al-Hoessein, op dat moment twee jaar oud, Irak verlaat. In 1993 richt hij in Groot-Brittannië het MCM op. Die partij wil een referendum houden over de eventuele terugkeer van het koningshuis. Maar het is zeer de vraag of de Irakezen daarop uit zijn.

Jalal Talabani (PUK)

Koerdisch politicus die in 1975 de PUK opricht. Hij reageert daarmee tegen de al te tribale structuur van de DPK. Talabani controleert het zuiden van Iraaks Koerdistan, de regio nabij de Iraanse grens, en beschikt over een tienduizendtal peshmerga-strijders. Sinds de onderlinge strijd tussen Koerden gestaakt werd, zocht hij toenadering met Turkije en Iran. Net als de Democratische Partij van Koerdistan wil Talabani in Irak een parlementaire staat opgericht zien met een federaal karakter en ruime autonomie voor de Koerdische regio. (LD)

Bronnen: Le Nouvel Observateur, Le Monde Diplomatique, Reuters

Vele Iraakse opposanten zien in Chalabi een marionet van Washington

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234