Donderdag 28/01/2021

Wie is Philippe Claudel?

Aha! Die ken ik! Een Franse filmmaker. Héérlijk was dat: Il y a longtemps que je t'aime. Met Kristin Scott Thomas.

Hoe je Philippe Claudel kent, zal mij een rotzorg wezen. Áls je hem maar kent. Hij is inderdaad een filmmaker, maar hij is ook - en vooral - een schrijver van romans en verhalen.

Interessant, maar ga vooral verder.

Hij werd geboren in 1962 in Dombasle-sur-Meurthe in de buurt van Nancy in een eenvoudig arbeidersgezin, waar hij nog steeds woont en lesgeeft.

Hij groeide op in een familie van vijf die onderhouden werd met één salaris. "Mijn familie heeft me gevormd tot wie ik ben", zei hij ooit. "Mijn ouders waren geen intellectuelen maar mijn vader was gepassioneerd door geschiedenis en mijn moeder hield van opera."

Aandoenlijk. Hij woont dus nog steeds ver weg...

... van de bewoonde wereld? Daar denkt Claudel toch anders over: "Ik heb mijn thuis nodig. Ik heb mijn eenvoudige plek nodig. Veel uitgevers, critici en schrijvers geloven dat Parijs het centrum van de wereld is. Dat is belachelijk. Ik hou van authenticiteit. Ik heb mijn moestuin nodig. Ik moet mijn tomaten kunnen plukken."

Toch is hij niet vaak thuis. Hij is een van de weinige Franse auteurs die in de hele wereld bekend is. Hij reist dan ook van het ene continent naar het andere om zijn boeken (en films) te promoten."

Is hij altijd schrijver geweest?

Hij werkte na zijn studies twaalf jaar als leraar in een gevangenis. Het is die ervaring die hem van pas kwam in Il y a longtemps que je t'aime (waarin de hoofdpersoon vrijgelaten wordt na een gevangenisstraf), maar ook voor het schrijven van Le rapport de Brodeck, zijn bekendste roman.

Hij geeft ook nog les (antropologie en literatuur) aan de universiteit van Nancy.

Wat fascineert hem zo aan gevangenissen?

Hij zei ooit dat 'schuld' een centraal thema is in al zijn boeken en films. De vraag is "of je na een vreselijke misdaad opnieuw je plaats kunt innemen in de wereld". Enerzijds schrijft hij over de tragiek van het leven maar anderzijds noemt hij zichzelf een onverbeterlijke optimist.

En hoe wordt hij bekeken door het literaire wereldje? Als een regionale auteur?

Integendeel. Hij wordt op handen gedragen. Sinds zijn debuut in 1999 stapelt hij de literaire prijzen op: Prix Renaudot, Prix Goncourt des Lycéens, Independent Foreign Fiction Prize... Hij werd lid van de Académie Goncourt omdat hij - volgens hem - nu al wel genoeg prijzen gewonnen heeft. Vanuit die functie kan hij nu prijzen uitreiken aan zijn collega's.

Over dat regionalisme heeft hij trouwens een oneliner klaar: "Tachtig procent van de Franse literatuur is regionalistisch; het is Parijse literatuur."

Hoe zou je zijn werk typeren?

Zijn boeken lijken op realistische romans maar al snel evolueren ze tot verhalen met sprookjesachtige allures. In Les âmes grises lijkt het alsof alles zich afspeelt in de oorlog van '14-'18 maar je weet dat niet. Ook de figuren (De Rechter, De Procureur) zijn niet concreet. In Le rapport de Brodeck heb je diezelfde techniek en in L'Enquête moet een inspecteur in een stad een reeks moorden gaan onderzoeken. Na enkele pagina's verdwijnt het realisme en kantelt alles in het fantastische, in de fabel.

Het mag dan ook geen verwondering wekken dat Claudel in zijn jeugd sprookjes en legendes schreef. Daarna is hij romans gaan schrijven om opnieuw uit te komen bij fabels en mythes.

Een beetje wereldvreemd toch?

Helemaal niet. Claudel is in interviews vlijmscherp voor onze huidige samenleving. Zo maakt hij zich grote zorgen over de greep van de technologie op ons dagelijks leven: camera's op elke straathoek, gsm's die via gps-verbindingen ons doen en laten in de gaten houden. "Ons privéleven behoort ons niet meer toe en dat kan op lange termijn gevolgen hebben voor ons gedrag. Dromen op een bankje kan op termijn een verdachte activiteit worden."

Hij ziet de toekomst vrij somber in: "Welke middelen heb ik als burger om een tegenmacht uit te oefenen? Ik heb het militantisme geprobeerd, maar ik had daar noch de kwaliteiten noch het geduld voor. De democratie lijkt stilaan krachteloos geworden."

Zucht.

Niet getreurd. Voor het overige is Claudel een grote wijnliefhebber. Hij is begonnen met Bordeauxwijnen en sinds kort specialiseert hij zich in de Bourgognestreek. Santé!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234