Woensdag 05/10/2022

PortretMaksim Oresjkin

Wie is Maksim Oresjkin, de Russische econoom die Poetins oorlog mogelijk maakt?

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

De vaak voorspelde instorting van de Russische economie heeft nog niet plaatsgevonden. Daarvoor is Poetin zijn economisch adviseur Maksim Oresjkin dankbaar. Hij is de aanvoerder van een groep jonge Russische technocraten die Poetins repressie en oorlog mogelijk maken.

Tom Vennink

Als 20-jarige student was hij al afdelingshoofd bij de centrale bank. Op zijn 34ste werd hij de jongste minister van Rusland. En nu staat Maksim Oresjkin voor de taak om de Russische economie te beschermen tegen sancties terwijl zijn baas het een-na-grootste land van Europa probeert te veroveren.

Oresjkin is een van de weinige rimpelloze gezichten in de ploeg van president Vladimir Poetin. Toch behoort de 40-jarige econoom tot de invloedrijkste mensen binnen het Kremlin. Als de economisch adviseur van Poetin doet hij voorstellen die moeten bewerkstelligen dat de Russische economie blijft draaien en de regering de invasie van Oekraïne kan blijven financieren.

Daar lijkt hij behoorlijk succesvol in. Het financieel persbureau Bloomberg meldde vorige week dat Oresjkin de bedenker is van Poetins gas-voor-roebelstruc, een constructie waarmee Rusland de schade van westerse sancties beperkt. Door in maart plots roebels in plaats van euro’s en dollars te eisen voor gasbetalingen, zette Poetin Europese energiebedrijven onder druk om rekeningen te openen bij de Russische Gazprombank. Veel energiebedrijven zwichtten en zorgen er nu voor dat Poetin roebels ontvangt om zijn oorlog mee te bekostigen, ondanks sancties die dat juist moesten bemoeilijken.

Munt sterker dan voor de invasie

Een ineenstorting van de Russische economie is afgewend. De Russische munt is mede dankzij Oresjkins truc sterker dan voor de invasie. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zei vorige maand dat Rusland op een minder zware recessie (economiekrimp van 6 procent) afstevent dan eerder voorspeld, al wijzen economen er op dat Rusland de schade van de sancties verdoezelt door bepaalde statistieken en handelscijfers niet meer te publiceren.

Volgens Oresjkin is het IMF nog pessimistisch. Hij zegt dat de krimp van de Russische economie dit jaar niet groter zal worden dan 5 procent.

Het was al vroeg duidelijk dat Oresjkin een hoogvlieger was. Hij groeide op in een Moskous gezin van academici en viel meteen op tijdens zijn studie aan de Higher School of Economics, een (voor Russische begrippen) liberale en internationaal georiënteerde universiteit in Moskou. Hij kreeg net als zijn oudere broer een baan bij de centrale bank en werkte zich daarna snel op bij Russische en buitenlandse financiële instellingen, waaronder de Franse bank Crédit Agricole.

Op zijn 30ste kwam hij in de presidentiële poule met ‘veelbelovende’ en ‘zeer professionele’ Russen die in aanmerking komen voor topposities binnen de overheid. Zijn eerste toppositie kreeg hij van Anton Siloeanov, de minister van Financiën. Siloeanov prees Oresjkin als ‘een super geschoolde specialist’. Elvira Nabioellina, de voorzitter van de centrale bank die al ruim een decennia wordt vertrouwd door Poetin, noemde Oresjkin ‘een van de sterkste macroeconomen van het land’.

Sanctieklaar maken van de economie

En zo belandde Oresjkin op zijn 34ste aan het bureau van de president met een camera erbij. Poetin: ‘Maksim Stanislavovitsj, u werkt nog niet lang, maar u bent succesvol. Ik wil u de baan aanbieden van minister van Economische Ontwikkeling.’

Oresjkin is de aanvoerder van een groep jonge Russische technocraten die Poetins repressie en oorlog mogelijk maken. Ze zijn grotendeels opgegroeid na de val van de Sovjet-Unie, spreken vloeiend Engels en hebben ervaring bij westerse financiële instellingen. Bezwaren tegen Poetins politiek hebben ze niet, tenminste niet in het openbaar.

Oresjkin was sinds de annexatie van de Krim al bezig met het sanctieklaar maken van de economie. Hij was nauw betrokken bij de operatie om honderden miljarden dollars uit energieopbrengsten weg te zetten in een fonds dat Rusland moest voorbereiden op nieuwe sancties. Zijn roebels-voor-gasplan opperde hij in 2019 al in een interview met de Financial Times. Zo wilde Oresjkin de Russische economie minder afhankelijk maken van de Amerikaanse dollar. ‘We hebben een heel goede, stabiele munt. Waarom die niet gebruiken voor wereldwijde transacties?’

Russen moeten zich geen zorgen maken over de economie, vindt hij. Het vertrek van buitenlandse bedrijven en financiële instellingen, waaronder zijn voormalige werkgever Crédit Agricole, is volgens Oresjkin geen onoverkomelijk probleem. Op het St.-Petersburg Internationaal Economisch Forum, dat dit jaar weinig internationaal aandeed met vrijwel alleen Russen op het podium, zei hij dat Rusland prima in staat is om geïmporteerde producten uit het Westen te vervangen door producten van eigen bodem.

Russen die de toekomst toch somber inzien, verwijt Oresjkin ‘ongeloof in ons eigen land’. ‘De duizendjarige geschiedenis van Rusland leert dat we het altijd redden, dus we gaan het deze keer ook redden.’

Drie keer Maksim Oresjkin

Kort na zijn aanstelling als economisch adviseur van Poetin kreeg Oresjkin nog een tweede aanstelling: sinds 2020 is hij voorzitter van zijn favoriete voetbalclub, het kwakkelende CSKA Moskou.

Oresjkin is getrouwd en heeft een dochter. Tot de invasie zette hij regelmatig foto’s van zijn gezin op Instagram. Maar nu een Russische rechtbank Instagram heeft verboden als ‘extremistische organisatie’, moet Oresjkin het zonder zijn socialemediaspeeltje doen.

Hij kon de jongste minister van Rusland worden dankzij de opsluiting van de vorige minister van Economische Ontwikkeling. Aleksej Oeljoekajev zit al zes jaar in de gevangenis wegens het aannemen van steekpenningen. De oppositie gaat uit van een afrekening binnen Poetins ploeg, aangezien er bewijzen voor corruptie zijn tegen bijna alle mensen rondom de president.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234