Zaterdag 27/02/2021

DMens

Wie is Jan Smets, nieuwbakken gouverneur van de Nationale Bank?

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Hij heeft er lang op moeten wachten, maar vandaag is het zover. Jan Smets (64) is de nieuwe gouverneur van de Nationale Bank van België. "Ik heb nooit een gewetenscrisis beleefd."

Smets volgt Luc Coene op. Die laatste gaat met pensioen, al breit hij een annexje aan zijn loopbaan door bij de Europese Centrale Bank toezicht te gaan houden op de Europese banken. Smets, een aimabel en intelligent man, krijgt dus een 'schoonmoeder' in Frankfurt.

Het zal de relatie tussen beiden niet structureel bevorderen. En die liep al niet over van hartelijkheid. Zeker niet toen Jan Smets een jaartje langer in de wachtkamer moest blijven zitten omdat Luc Coene mordicus nog een extra jaar langer dan afgesproken gouverneur wou blijven. Een gunst die hem maar zuinigjes verleend werd door toenmalig premier Elio Di Rupo (PS).

Smets kon niks anders dan instemmen, maar liet zijn benoeming meteen vastbeitelen in het Belgisch Staatsblad. Men zou hem geen tweede keer bij de neus hebben, moet de man gedacht hebben.

Stijlverschillen

Toch hebben beiden opvallende raakvlakken. Afkomstig uit Gent, gelijktijdig begonnen bij de Nationale Bank (in 1973) en later via politieke kabinetten teruggekeerd naar de Bank.

Tegelijk zijn er ook grote stijlverschillen, en politieke achtergrondkleur. Luc Coene was de kabinetschef van Guy - Baby Thatcher - Verhofstadt (Open Vld), terwijl Smets diende onder respectievelijk Wilfried Martens en Jean-Luc Dehaene (beiden CD&V). Qua politieke signatuur sluit Smets dus beter aan bij een Fons Verplaetse. Maar qua stijl is hij dan weer veel gedistingeerder.

Een beetje British, geworteld in een dialoogcultuur van matiging, zonder nodeloos provocatief te zijn. Een veel minder politieke gouverneur dan Coene, zeggen waarnemers.

Jan Smets, die in een mooie, beetje kubistische villa woont in Mariakerke, is gehuwd en heeft twee dochters. Zijn gezin en persoonlijke besognes schermt hij liever af. Wel is hij overtuigd en praktiserend gelovig. In een eerder zeldzaam interview in het katholieke blad Tertio liet hij zich zonder schroom uit over zijn geloofsovertuiging. "Ik ben christelijk opgevoed en ik heb mijn geloof nooit in twijfel getrokken. Ik heb nooit een gewetenscrisis beleefd. Het is een gegeven van bij mijn geboorte en ik heb me er altijd goed in thuis gevoeld."

De kerk is een instituut dat hem na aan het hart ligt. Hij is er trouwens in geëngageerd. Al jaren is hij medeorganisator van de jaarlijkse eucharistieviering voor ambtenaren in de Brusselse Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal. Hij was overigens catechist toen zijn kinderen catechese volgden. "Ja, ik deed dat graag."

De licentiaat in de economische wetenschappen heeft veel sociale expertise en legt ook zulke accenten. Het arbeidsmarktbeleid en het sociaal overlegmodel zijn hem niet vreemd. Di Rupo haalde hem in 2013 van stal voor een bemiddelingsmissie toen de sociale partners volledig blokkeerden in het moeizame dossier rond het Eenheidsstatuut.

Een groot deel van zijn loopbaan bracht hij door in de afdeling Onderzoek van de Nationale Bank, geprezen voor zijn doorwrocht economisch werk. Hij zetelde ook in de Hoge Raad van Financiën en de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid.

478.514 euro

Smets wordt door zijn naaste medewerkers op handen gedragen, en geprezen voor zijn rust en discretie. Een andere stijl dus, maar vergis u niet, wel met hetzelfde einddoel voor ogen. Een doeltreffende economie, om de sociale zekerheid te behoeden voor ontsporingen. Bij de ECB heeft hij alvast een voetje voor: zijn neef, de econoom Frank Smets, is er de rechterhand van voorzitter Mario Draghi.

Zijn mandaat als gouverneur eindigt in maart 2018. Overigens moet hij flink inleveren ten opzichte van zijn voorganger. Luc Coene had een jaarsalaris van 545.369 euro, het hoogste van de eurozone. Smets moet zich tevreden stellen met 478.514 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234