Zaterdag 08/08/2020

Wie is er bang van bank.com?

Peter De Keyzer is hoofdeconoom en Managing Partner bij strategisch communicatie-bureau Growth Inc.

"In het jaar 2027 sluit het laatste bankfiliaal." Dat was de conclusie van het Nederlandse adviesbureau Locatus. Zij adviseren bedrijven, gemeentes en vastgoedontwikkelaars over veranderingen in het winkellandschap. Het aantal bankkantoren daalt al decennia op rij. Wanneer Locatus die trend verder extrapoleert, zou dus over elf jaar het laatste bankkantoor dichtgaan. Zo'n vaart zal het wel niet lopen. Of toch?

Een aantal factoren beïnvloeden de druk op banken om hun kosten verder te reduceren. In de eerste plaats de digitalisering. Steeds meer mensen regelen hun bankzaken zelf via laptop, tablet of smartphone. Het bezoek aan bankkantoren is dan ook spectaculair teruggelopen. In de tweede plaats heeft een bank vandaag veel andere profielen nodig. Wie vandaag een bank zou starten, bouwt die anders op dan volgens het model van de bestaande banken. Ontwikkelaars van apps, data-analisten en adviseurs zijn veel meer nodig dan mensen die verrichtingen uitvoeren. Ten derde is er de omgeving van zwakke groei, recordlage rentes en hogere bankentaksen. Die hakken in op de rendabiliteit. Vandaag zijn de cijfers nog wel mooi maar de volgende jaren zullen veel banken het moeilijk krijgen.

België heeft in vergelijking met andere landen nog een heel eind te gaan. Tegenover Nederland is België geplaveid met bankkantoren. In Nederland waren er in 2015 nog een goeie 1.400 bankkantoren voor een bevolking van zowat 17 miljoen mensen. Dat zijn 12.000 klanten per bankkantoor. Volgens cijfers van Febelfin telde België in 2015 6.552 bankkantoren, voor 11 miljoen mensen. Of 1.678 inwoners per bankkantoor. Als we zouden streven naar de huidige Nederlandse verdeling zou ons land volstaan met amper 916 kantoren. Met andere woorden: zowat vier op de vijf huidige kantoren zouden sluiten.

Het is niet dat disruptie beperkt zal blijven tot de banken. Ook op het vlak van e-commerce hinkt België ver achterop. Het is geen toeval dat Coolbue, bol.com en HelloFresh vanuit Nederland de Belgische markt bedienen. Onze weerstand tegen meer flexibele arbeidsmarktregimes betalen we cash.

Het is makkelijk om na al dit jobverlies depressief te worden over onze economische toekomst. Dat is nergens voor nodig. Dit proces van creatieve vernietiging is een normaal onderdeel van een dynamische economie. De afgelopen eeuwen zijn er telkens sectoren, bedrijven en activiteiten verdwenen en zijn er nieuwe in de plaats gekomen.

Jobs verdwijnen en nieuwe jobs verschijnen. Alleen: de jobs die verdwijnen zijn heel zichtbaar en verdwijnen met honderden tegelijk. Van bankfilialen tot bouwers van graafmachines of kledingwinkels. De jobs die verschijnen zijn aanvankelijk minder talrijk en minder zichtbaar. Toen de gsm zijn opwachting maakte, raakten de telefooncellen ook langzaam in onbruik. Toen de digitale camera eraan kwam, kreeg Kodak het moeilijk.

We moeten lessen trekken uit de fouten die we in het verleden hebben gemaakt. Technologische ontwikkeling en innovatie zullen niet ophouden omdat we dat willen. De vernietiging van bestaande jobs zal aanhouden. Precies daarom moeten we inzetten op de nieuwe jobs van morgen.

In het verleden hebben we vaak te lang vastgehouden aan verdwijnende sectoren als de koolmijnen, staalindustrie of automobiel. Die fout mogen we niet herhalen. We moeten niet het verdwijnen van jobs proberen tegen te gaan, maar ervoor zorgen dat er snel nieuwe jobs bijkomen. Dat doen we niet door brugpensioen of gul subsidies uit te delen. Dat doen we door omscholing, bijscholing of heroriënteringstrajecten. Een land met een gunstig ondernemingsklimaat, veel nieuwe starters, een flexibele arbeidsmarkt en een cultuur van innovatie is de beste hoop op meer jobs. Het is de beste garantie dat we winnend uit de creatieve vernietiging zullen komen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234