Dinsdag 30/11/2021

AchtergrondAfghanistan

Wie is deze zoon van de ‘Leeuw van Panjshir’, die als enige opstaat tegen de taliban?

Ahmad Massoud (midden) in gesprek op straat in Kaboel, september 2019. Beeld Getty Images
Ahmad Massoud (midden) in gesprek op straat in Kaboel, september 2019.Beeld Getty Images

De taliban hebben vrijwel heel Afghanistan onder de voet gelopen, maar de Panjshir-vallei laat zich niet onderwerpen. Ahmad Massoud, zoon van de ‘Leeuw van Panjshir’, verdedigt het gebied als ‘het laatste bastion van de vrijheid’.

Hebben de taliban heel Afghanistan onder controle? Nee, de Panjshir-vallei, ruim 100 kilometer ten noorden van Kaboel, houdt moedig stand. Ahmad Massoud, de 32-jarige zoon van de legendarische mujahedincommandant Ahmad Shah Massoud, organiseert hier een verzetsleger.

Donderdag publiceerde hij in The Washington Post een oproep aan de Verenigde Staten en hun democratische bondgenoten om zijn onlangs opgerichte Nationaal Verzetsfront te steunen, vooral met wapens. “Wat er ook gebeurt, mijn mujahedinstrijders en ik zullen Panjshir verdedigen als het laatste bastion van vrijheid”, stelt Massoud. “Maar we hebben meer wapens, munitie en voorraden nodig. Jullie zijn onze enige hoop.”

Massoud schrijft niet over hoeveel manschappen hij beschikt. Vermoedelijk waren het er een week geleden enkele duizenden. Hij zegt dat sinds de val van Kaboel veel gewapende Afghanen zich bij hem hebben aangesloten. Ook zouden soldaten van het regeringsleger, ‘walgend’ van de overgave van hun commandanten, op weg zijn naar Panjshir.

De afgelopen jaren al heeft Massoud in de vallei een wapenvoorraad aangelegd, “omdat we wisten dat deze dag zou komen”. In 2019 brak hij met de regering van Ashraf Ghani, uit onenigheid over de gesprekken met de taliban. Hij richtte het Nationaal Verzetsfront op, een voortzetting van de Noordelijke Alliantie, waarin zijn vader een leidende rol speelde.

Panjshir, genoemd naar de gelijknamige vallei en rivier, is de enige Afghaanse provincie die de afgelopen twee weken niet door de taliban werd overrompeld. Daarmee wordt een lange traditie van verzet en autonomie voortgezet.

null Beeld

Onder het vorige talibanbewind (1996-2001) was de moeilijk toegankelijke vallei uiteindelijk het enige stukje Afghanistan dat uit handen van de radicaal-islamitische beweging bleef. Ook tijdens de Sovjet-bezetting (1979-1989) bleef de Panjshir-vallei onder controle van het door Massoud sr. geleide deel van de mujahedin.

Briljant guerillastrateeg

Deze ‘Leeuw van Panjshir’ is zonder concurrentie de grootste held uit de geschiedenis van Afghanistan van de laatste veertig jaar. Hij was een briljant guerrillastrateeg, van het kaliber Che Guevara en Ho Chi Minh. Na het vertrek van de communisten in 1992 werd hij minister van Defensie. In die functie nam hij volop deel aan de burgeroorlog die uitbrak tussen de mujahedin-facties onderling. Een kwart van Kaboel kwam daarbij in puin te liggen.

Na de komst van de taliban in 1996 werd hij een van de aanvoerders van de Noordelijke Alliantie, die standhield tegen de taliban (een beweging van Pathanen) en eind 2001 de VS hielp de taliban te verdrijven. De alliantie bestond grotendeels uit niet-Pathaanse minderheden als Tadzjieken, Oezbeken en Turkmenen. De Massouds zijn Tadzjieken, Panjshir is Tadzjieks gebied.

Moord

Twee dagen voor de aanslagen van 9/11 werd Massoud sr. vermoord, waarschijnlijk in opdracht van Al Qaida. Twee Tunesiërs die zich als journalisten voordeden, lieten een zelfmoordbom ontploffen tijdens een interview in zijn kantoor. De aanslag had waarschijnlijk te maken met 9/11. Osama bin Laden zou zich zo hebben willen verzekeren van de steun van de taliban. In Afghanistan geldt 9 september sindsdien als Massoud-Dag.

Zijn zoon Ahmad was toen 12 jaar. Het was een “keerpunt in mijn leven”. Hij besloot de strijd van zijn vader voort te zetten, in politieke en zo nodig militaire zin. Hij studeerde internationale betrekkingen en oorlogsstudies in Engeland en was ambassadeur in Londen. “Ik ben bereid in de voetsporen van mijn vader te treden”, schrijft hij in The Washington Post.

Niet duidelijk is welke kans het Nationaal Verzetsfront heeft tegen de oppermachtige taliban. In zijn stuk geeft Massoud al aan dat hij het zonder westerse wapensteun niet zal redden. Ook de steun binnen Afghanistan moet nog blijken. Twee leden van de verjaagde regering hebben zich bij hem aangesloten, vicepresident Amrullah Saleh (die claimt president te zijn na de vlucht van Ghani) en minister van Defensie Bismillah Mohammadi.

De als twee druppels water op zijn vader gelijkende Massoud schrijft te streven naar een “open samenleving, waar meisjes arts kunnen worden, de pers vrij kan werken, onze jongeren kunnen dansen en naar muziek luisteren of voetbalwedstrijden bekijken in stadions die ooit – en binnenkort misschien weer – door de taliban werden gebruikt voor executies”.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234