Maandag 14/10/2019

'Wie is de progressieve provincialist?'

'Oz, Grossman en Yehoshua worden zonder medeweten ingezet door een regering die ze bestrijden'

Walter Pauli,

U valt mij uitvoerig aan inzake een artikel dat door uw lezers niet gelezen is, omdat die toevallig geabonneerd zijn op een andere krant. Dat is makkelijk scoren, en wel zonder het gevaar te lopen op leugens aangesproken te worden. Leve de moderne journalistiek. Op deze manier moet ik wel verwijzen naar de website waarop mijn stuk geplaatst is, www.antwerpenblogt.be, overigens met inbegrip van uw antwoord daarop. Nu kan de lezer zelf vergelijken op basis van de tekst. Dat is wel zo eerlijk.

Wat u schrijft, is niet zo aardig. U laat mij in uw stukje zonder scrupules het tegengestelde beweren van wat ik schreef. U zegt dat ik de verkoop van boeken dwarsboom. Door te melden dat het om Israëlische romans gaat, maakt u die verdachtmaking aannemelijk. Ik ben immers half-Palestijn. Waarom vertelt u echter niet de waarheid: dat ik integendeel enkele vragen stel in het belang van deze Israëlische auteurs, die zelf niet aanwezig zijn op de Boekenbeurs en wier werk buiten hun medeweten om wordt misbruikt door hun regering?

En dan het hoofdstukje humor. U insinueert dat ik boeken wil verbranden. U schrijft dat ik mensen wil verbranden. Is dat grappig? Of gewoon goede journalistiek?

U verdedigt de aanwezigheid van meer ambassades op de Boekenbeurs, omdat die "alleen maar wel zou varen met meer ambassades of met aan ambassades gelieerde instellingen - waarom zou het Instituto Cervantes niet welkom zijn?" Inderdaad: waarom niet? Het Instituto Cervantes is namelijk een cultureel instituut dat de Spaanse letteren promoot. De regering verstrekt slechts de subsidies voor dat instituut. Zo gaat dat, en zo hoort het. U vertelt dus onzin. Maar afgezien van uw waardeloze argumenten: dat was helemaal niet de kern van mijn betoog.

Waar het mij om ging - en dat vermeldt u bewust niet, anders zou uw smeuïge stukje niet hebben kunnen ontstaan - is dat de schrijvers Amos Oz, A.B. Yehoshua en David Grossman betrokken worden bij een Israëlisch politiek spel, en dat op de Vlaamse Boekenbeurs. Aan een standje waar propaganda wordt bedreven (het bestaan van Palestijnen wordt er ontkend, de bezette gebieden zijn op landkaarten ingelijfd bij Israël) ligt te midden van deze brochures en boekjes literair werk uitgespreid van de drie grootste Israëlische romanciers. Die schrijvers - en ook dat blijkt uit mijn stuk (ik citeer ze namelijk) - zijn uitgesproken bestrijders van het Israëlische beleid dat op deze Boekenbeurs wordt gepropageerd. Ze hebben voor deze gang van zaken geen toestemming gegeven en hebben voor zover ze bereikt konden worden laten weten het ook niet te op prijs te stellen.

In plaats van dat op zijn minst te vermelden, beschuldigt u mij dus van een boycot op Israëlische boeken. En u noemt enkele andere politieke schrijvers op, zoals Pablo Neruda en Vargas Llosa, om uw gelijk te halen. Maar u hébt geen gelijk - en ook dat weet u, maar wat doet het ertoe. U schrijft: "Mario Vargas Llosa heeft decennialang uitgevaren tegen de linkerzijde in Latijns-Amerika en was heel mild voor de crapuleuze rechtse uitbuiters in datzelfde continent. Moet Vargas Llosa met de nek worden aangekeken?"

Wat een werkelijk slechte retorische truc. De door u aangehaalde schrijvers werden namelijk ingezet door de politiek die ze zelf dienden. Oz, Grossman en Yehoshua worden zonder medeweten ingezet door een regering die ze bestrijden. Het is de politiek die goede sier wil maken met werken van de verbeelding, om een eigen agenda erdoor te drukken. Het is die vermenging van politiek en literatuur die schandelijk is. Het is niet zomaar propaganda, het is misbruik van literatuur. Vandaar ook dat het een wezenlijke kwestie is, die niet alleen maar de persoonlijke obsessies van een stadsdichtertje zou vertegenwoordigen, maar vragen stelt over de relatie tussen literatuur en politiek, en de morele grens daartussen.

En wat een kortzichtig antwoord heeft u daarop: "Nasr zit zo fout als maar kan. Natuurlijk mag politiek de literatuur gebruiken, en omgekeerd." Néé, de politiek mág de literatuur niet gebruiken, niet tegen haar wil. En als dat 'fout' is, geeft u mij dan antwoord op deze vraag: waarom plaatst De Morgen - niet eens een literair blad, maar een krant van verslaggeving en opinie - dan geen advertenties van het Vlaams Belang op zijn pagina's?

Waarom toch de borst zo groot opzetten in de strijd tegen extreem rechts en fier advertenties weigeren? Waarom geeft De Morgen die meningen geen kans? Marginaal zijn ze niet - niet zo marginaal als Siegfried Verbeke in elk geval, die naast Mein Kampf in uw boekenkast staat. Samen met uw pleidooi voor de vernietiging van de staat Israël en uw preoccupatie met boekverbrandingen en besnijdenissen zou dit alles mij kunnen verleiden tot een fraai stuk over uw politiek gedachtegoed, indien ik de geest kreeg: uw geest. Ik ga het zeggen, Walter: a-n-t-i-s-e-m-i-t-i-s-m-e. Het zou een schandelijke verdraaiing van uw woorden zijn. Maar het waren tenminste uw eigen woorden.

Nee, Walter, blijf maar trots op je ruimdenkendheid: "Gelukkig dat wij niet cynisch zijn en ons nog opwinden over progressief provincialisme." Ik vraag me af wie hier de progressieve provincialist is. U geeft gelukkig zelf het antwoord: "Zijn boeken van Oz, die progressieven over de hele wereld koesteren, in Antwerpen ineens niet goed omdat de foute mensen - namelijk zionistische Joden - die verkopen?"

Heb ik dát geschreven? Nee. "Waarom geen Israëlische uitgeverijen uitgenodigd, in plaats van een ambassade?" Dát heb ik geschreven. En u weet het, Walter Pauli, want u hebt het stuk gelezen.

Ik gruw van dit soort journalistiek. Het is onbegrijpelijk dat een krant zoiets toelaat; hoewel: u bent zelf adjunct-hoofdredacteur van De Morgen. Dat maakt het misschien begrijpelijk.

U publiceert maar, meneer Pauli. Ik schreef het omgekeerde van wat u mij in de mond legt. En u weet het. Maar dit is kennelijk uw broodwinning.

Ramsey Nasr is een Nederlands-Palestijns schrijver en stadsdichter van Antwerpen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234