Vrijdag 27/11/2020

Wie is Arnon Grunberg?

Grunberg! Die ken ik. Wint alle prijzen! Schrijft straffe columns!

Arnon Grunberg is in Nederland, wat Tom Lanoye is in Vlaanderen: alomtegenwoordig. Het lijkt er wel op dat alles wat hij aanraakt in goud verandert. Hij wint even vlot literaire prijzen als Tom Boonen klassiekers. Hij schrijft columns in zowat alle relevante bladen. Hij is journalist, prozaïst, dichter, theaterauteur en ruziemaker.

Ruziemaker. Dat klinkt goed. Een voorbeeldje graag?

Hoeveel wil je er? In 1997 schreef de criticus Hans Goedkoop een niet zo positieve recensie over de roman Figuranten in NRC Handelsblad. Grunberg schreef ook voor die krant en eiste dat Goedkoop zou worden ontslagen. Uiteindelijk koelde de ruzie zonder blazen.

In 2007 ontplofte de boel helemaal. Grunberg had A.F.Th. Van der Heijden onderuit gehaald in een column. Toen die terugsloeg, deelde Grunberg weer wat verbale klappen uit. Ze waren beiden genomineerd voor de Ako Literatuurprijs en Van der Heijden weigerde bij de prijsuitreiking in dezelfde ruimte als Grunberg te zitten. Hij won wel de prijs. Grunberg was koppig en stelde zijn volgende boek Onze oom voor in Eupen. Zogezegd omdat hij niks meer met literair Nederland te maken wilde hebben.

Een prijs meer of minder voor Grunberg. Dat maakt toch het verschil niet.

Inderdaad. Hij won twee keer de AKO Literatuurprijs (2000 en 2004), twee keer de Gouden Uil (2007) en één keer de Libris Literatuurprijs (2007). Maar ook de prestigieuze Constantijn Huygensprijs won hij al. Hij won ooit twee keer de Anton Wachterprijs, terwijl je die maar één keer kunt winnen. Hij is namelijk een debuutprijs.

Heeft hij dan twee keer gedebuteerd?

Jazeker. In 1994 met Blauwe maandagen en in 2000 met De geschiedenis van mijn kaalheid. Daarvoor gebruikte hij het pseudoniem Marek van der Jagt. Onder die naam zou hij tot 2005 blijven publiceren.

Serieus nu. Vertel eens iets over zijn leven.

Grunberg (°1971) is van joodse komaf. Zijn moeder heeft de kampen van Auschwitz overleefd. Zijn zus ging als orthodoxe joodse in Israël wonen. Hij verhuisde naar New York waar hij woont als vrijgezel. Hij leek er aanvankelijk alles aan te doen om zijn joodse identiteit te ontkennen. Dat laatste jaren is het jodendom echter vaak het onderwerp van zijn boeken.

Maar Grunberg schrijft niet in de eerste plaats over zijn eigen leven, zijn eigen navel. Hij schrijft over de wereld van vandaag: over 9/11, over de soldaten in Afghanistan, over asielzoekers, over gemengde huwelijken. Dat sluit ook aan bij zijn werk als journalist en columnist.

Niet echt een grappenmaker.

En toch speelt humor - vooral in zijn vroege werk - een belangrijke rol. Grunberg speelt graag spelletjes. Met zijn lezers, met zijn collega's, met zijn personages en met zichzelf.

Zijn universum is absurd en zijn personages zijn heel vaak meelijwekkend of zelfs lachwekkend in hun hulpeloosheid.

Ook in zijn columns is de zwarte humor en het bijtende sarcasme nooit ver weg. Wie in zijn vizier komt, weet dat hij de volle laag krijgt; onder meer in zijn Humo-column of zijn dagelijkse voorpaginastukje in deVolkskrant. De frontale aanval is zijn meest geliefde tactiek.

Ik heb het begrepen. Die Grunberg is een grote meneer.

Of hij over honderd jaar nog gelezen zal worden, moet nog blijken. Hij is zo'n veelschrijver dat er wel wat kaf tussen het koren is geslopen. Toch vinden zijn boeken moeiteloos de weg naar het buitenland: in 25 talen is hij vertaald. Onlangs was er in Gent nog een heel colloquium over Grunbergs werk in vertaling. Hij leverde zelf ook al bijdragen voor Die Welt, Die Zeit, Libération en The New York Times. En dan heeft hij ook nog een blog.

Toe maar....

Arnon Grunberg is een schrijver die zich als een vis in het water voelt in de moderne mediamaatschappij. Hij leeft niet als een kluizenaar in zijn zolderkamertje. Hij schrijft columns voor een tiental bladen, neemt ongeveer elke opdracht aan die hem wordt aangeboden, schrijft gelegenheidsteksten, geeft lezingen, maakt reportages. Zijn website is een goudmijn voor iedereen die zijn doen en laten op de voet wilt volgen.

Kortom: een mens vraagt zich af wanneer Grunberg nog tijd heeft om romans te schrijven.

Korte verhalen daarentegen...

Dit verhaal schreef hij in opdracht van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren. Hij verbleef in de Poolse plaats Lublin en schreef een citybook. Als de feiten die in die fictieve verhaal worden aangeklaagd waar zijn, dan heeft hij het daar echt naar z'n zin gehad. Lezen maar. En misschien kun je dan ook een glas van zijn eigen wijn drinken. Je hebt drie soorten ' Arnon Grunberg Wines': Freud, Schopenhauer en Marx. Met op het etiket teksten van de meester zelf en tekeningen van Roland Topor. Gezondheid!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234