Maandag 29/11/2021

Aanslag Berlijn

Wie is Anis Amri, de meest gezochte man ter wereld?

null Beeld EPA
Beeld EPA

De meest gezochte man ter wereld was vandaag jarig. Anis Amri werd 24 een dag nadat er 100.000 euro op zijn hoofd werd gezet en een Europese klopjacht was losgebarsten. Zes jaar geleden was hij nog een gewone tiener in Tunesië.

Hoe anders moet Amri zich zijn 24ste verjaardag hebben voorgesteld toen hij zes jaar geleden nog in zijn geboorteland Tunesië woonde. Zijn ouders, vier zussen en broer werden daar gisteren en vandaag ondervraagd door de Tunesische politie. Ze waren verbijsterd, zei een van zijn zussen later tegen persbureau AFP.

Ze wist wel dat haar broer problemen had met Justitie. Maar niemand verwachtte de beerput die deze week werd geopend. Toen hij zes jaar geleden uit Tunesië vertrok, had niemand van hen gerekend op een gewapende overval, een illegale boottocht, bedreiging, brandstichting, een gevangenisstraf, twee mislukte uitzettingen, illegale grenspassages, valse paspoorten, wapenbezit, contact met IS en uiteindelijk een aanslag op een kerstmarkt in Berlijn.

Exodus

Amri's verhaal begint op ongeveer hetzelfde moment dat de 26-jarige fruitverkoper Mohamed Bouazizi zichzelf in brand steekt. Het is een gruwelijke zelfdoding die eind 2010 ontaardt in massale demonstraties tegen het regime van dictator Ben Ali. De Jasmijnrevolutie, zoals die protesten de geschiedenis ingaan, vormt niet alleen het begin van de Arabische Lente, maar ook het begin van een enorme exodus van Tunesische vluchtelingen richting Europa. Een van hen is de dan nog piepjonge Anis Amri.

Tot die tijd was Amri als tiener weleens in aanraking gekomen met Justitie voor bijvoorbeeld drugsmisbruik en autodiefstal, maar in de chaotische weken rondom de Jasmijnrevolutie pleegt hij zijn eerste echt serieuze vergrijp: een gewapende overval. Maar het gaat mis en hij wordt veroordeeld tot vijf jaar cel.

Anis Amri. Beeld AP
Anis Amri.Beeld AP

Hoe het precies gebeurt, is onduidelijk, maar het lukt Amri om te ontkomen. In februari 2011 verschijnt zijn naam namelijk op het dan nog relatief nieuwsluwe Italiaanse eiland Lampedusa. Hoewel hij op dat moment 19 is, liegt hij tegen de kustwacht dat hij minderjarig is om kans te maken op een mildere aanpak. Dat lukt, want hij komt terecht in een jongerenopvangcentrum in het Siciliaanse Belpasso.

Dat leugentje zou zijn eerste Europese misdrijf blijken en tevens zijn meest onschuldige. Na een half jaar Belpasso wordt hij gearresteerd wegens diefstal, dreigementen, geweld en het in brand steken van het opvangkamp. Hij wordt veroordeeld tot vier jaar gevangenis.

'Totaal ander persoon'

Italiaanse kranten schreven al dat Amri tijdens zijn eerste halfjaar op Sicilië weliswaar bijzonder gewelddadig was, maar niet extremistisch. Dat veranderde volgens een van zijn broers waarschijnlijk tijdens dat vierjarige verblijf in de Ucciardone-gevangenis in Palermo. Daar kwam de voorheen alcohol drinkende en nooit biddende Amri als een "totaal ander persoon" uit, zei hij tegen AP. De gevangenisdirectie spreekt dat tegen, maar zeker is dat hij vrij snel na zijn aankomst in Duitsland contact legt met types als Abu Walaa; een salafistische prediker die afgelopen november werd gearresteerd wegens het ronselen van terroristen.

Terreurverdachte Anis Amri. Beeld ap
Terreurverdachte Anis Amri.Beeld ap

Die radicalisering zou een van de redenen kunnen zijn dat er bij zijn vrijlating in mei 2015 een uitzettingsbevel op hem wacht. Italië wil Amri zo snel mogelijk terugsturen naar Tunesië, maar merkt dat Tunesië tegenwerkt. Als de uitzettingstermijn verloopt, rest de Italiaanse politie niets anders dan zijn gegevens in de Europese vluchtelingendatabase te noteren en hem vrij te laten.

Het is vooralsnog onduidelijk wat er precies gebeurt in de anderhalf jaar tussen zijn vertrek uit Palermo en de aanslag in Berlijn. Na zijn officiële asielaanvraag in Duitsland in de zomer van 2015 reist hij door het land en gebruikt in totaal zes verschillende namen en drie verschillende nationaliteiten. Afgaande op de contacten die hij legt, lijkt het erop dat Amri tijdens zijn hele verblijf in Duitsland op zoek is naar een manier om kwaad te doen.

Maandagavond slaagde hij in zijn opzet door met een vrachtwagen in te rijden op een drukbezochte kerstmarkt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234