Woensdag 05/08/2020

Wie gelooft dat communautaire theater nog?

In deze kiescampagne speelt iedereen altijd braaf zijn rolletje, meent Dave Sinardet. 'En de radicalen aan de ene kant van de taalgrens versterken de radicalen aan de andere kant. Wat het publiek van dat slecht theater vindt, wordt hen zelden gevraagd.' Dave Sinardet is politicoloog aan de Universiteit Antwerpen en deeltijds professor aan de Facultés Universitaires Saint-Louis en de Vrije Universiteit Brussel. Hij is gespecialiseerd in federalisme en staatshervorming.

Staat Joëlle Milquet op de loonlijst van de N-VA? Indien ja, zou ze zich alleszins niet anders gedragen dan de voorbije dagen. Zo begon 'Madame Non' woensdag in La Libre Belgique opnieuw over de uitbreiding van Brussel met enkele randgemeenten. Vlaamse media pikten dat uiteraard op en Bart De Wever kon de voorzet mooi inkoppen. Merci, Joëlle! Bij 'zusterpartij' CD&V was de reactie iets minder enthousiast.

Terwijl je dezer dagen toenadering ziet tussen partijen in noord en zuid die tot dezelfde familie behoren, blijken CD&V en cdH elkaar niet bepaald te vinden. Al ligt het probleem wel voor een groot deel specifiek bij Milquet, zoals Marianne Thyssen vorige weekend nauwelijks verbloemd aangaf in De zevende dag: we hebben goede contacten met mensen bij cdH, verklaarde ze, maar op federaal niveau zouden we eens graag een 'Monsieur of Madame Oui' horen. Zelfs de andere Franstalige partijen ergeren zich steeds meer aan 'Madame Non'.

Milquet beweert nu dat haar uitspraken gedeeld worden door alle Franstalige partijen, maar dat is flauwekul. Sterker nog, ze stroken niet eens met haar eigen standpunt van enkele weken geleden. Kort na het afbreken van de B-H-V-onderhandelingen van Dehaene, bracht ze het échte officiële standpunt van de Franstalige partijen: een uitbreiding van Brussel wordt enkel geëist in het geval van een 'scission pure et simple de B-H-V' . Dat die twee zuivere eisen tegenover elkaar staan valt historisch te verklaren: het behoud van de kieskring en het gerechtelijk arrondissement B-H-V maakte deel uit van het ruimere compromis rond het vastleggen van de taalgrens - en dus het beperken van Brussel tot de huidige 19 gemeenten - in 1963. Het scenario waar iedereen al lang vanuit gaat en dat Dehaene concreet had uitgewerkt, was een typisch Belgische tussenoplossing: geen zuivere splitsing van B-H-V, maar ook geen uitbreiding van Brussel. Zelfs het FDF weet dat een uitbreiding van Brussel als dusdanig er niet in zit. Milquets uitspraken zijn dan ook te herleiden tot verkiezingspraat. Milquet wil de strijd met Olivier Maingain (FDF), net als zij lijsttrekker in B-H-V, aangaan op zijn terrein. Of dat een goede strategie is, is maar zeer de vraag.
Uiteindelijk valt heel de retoriek rond de uitbreiding van Brussel te herleiden tot slecht theater. Maingain, en nu ook Milquet, beginnen er telkens over, hoewel ze zeer goed weten dat het uiteindelijke compromis er anders zal uitzien. En Vlaamse politici halen hun meest verontwaardigde toon boven om daar telkens op te reageren, terwijl ook zij dat goed genoeg weten. Omgekeerd gebeurt hetzelfde met B-H-V: Vlamingen verklaren dat ze het eenzijdig zullen splitsen, hoewel ze zeer goed weten dat dit niet kan. En Franstalige partijen reageren verbolgen, terwijl ze dat ook goed weten.

Zo speelt iedereen altijd braaf zijn rolletje. En versterken de radicalen aan de ene kant van de taalgrens de radicalen aan de andere kant. Wat het publiek van dat slecht theater vindt, wordt hen zelden gevraagd. Ik heb zo'n gevoel dat een groot deel van de publieke opinie in noord én zuid het vooral vermoeiend vindt.

Media blijven dat theater echter op hun voorpagina's of in prime time duchtig programmeren. Radicale uitspraken van Milquet of Maingain worden in Vlaanderen steeds opgepikt en uitvergroot, vergezeld van verbolgen Vlaamse politieke replieken. En Franstalige media zijn altijd weer enkele dagen zoet met uitspraken van Bart De Wever, gevolgd door hysterische Franstalige reacties.

Opmerkelijk, want veel nieuwswaarde heeft dat theater niet. Maingain vraagt een uitbreiding van Brussel. De Wever wil de sociale zekerheid splitsen. Het is als de paus die verklaart dat hij katholiek is. Nieuwswaarde nul, zou je denken.

Meer verrassende, want gematigde uitspraken, worden dan weer veel minder opgepikt. Zo bijvoorbeeld de reactie van PS-voorzitter Elio Di Rupo vorige week op de heisa rond het versturen van de oproepingsbrieven voor de verkiezingen in enkele faciliteitengemeenten. Minister Turtelboom had beslist om de Nederlandstalige oproepingsbrieven zelf te versturen, in de plaats van de faciliteitengemeenten die overwogen om dat in het Frans te doen. Meteen veel aandacht in de Franstalige pers, Franstalige Randburgemeesters die in rep en roer stonden en het FDF dat zich meteen liet horen: Turtelboom overschreed op ontoelaatbare manier haar bevoegdheden en trad de lokale autonomie van de faciliteitengemeenten met de voeten.

Het normale verdere verloop van zo'n communautaire schermutseling is dat Vlaamse en Franstalige partijen onderling de rangen sluiten. Maar in een gezamenlijk debat met Caroline Gennez vorige week op de RTBF ging Elio Di Rupo tegen die stroom in: hij had de zet van Turtelboom geïnterpreteerd als een poging om alles rustig te doen verlopen en geen olie op het vuur te gooien en wou die dus niet veroordelen. De reactie van Maingain liet niet op zich wachten: Di Rupo verbreekt het 'front francophone'!

Een ietwat verrassende uitspraak van Di Rupo dus, en een twistpunt met het FDF, dat echter door Vlaamse media nauwelijks werd opgepikt.

Ook Franstalige media zijn geneigd om gematigde uitspraken in Vlaanderen veel minder op te pikken. Toen enkele weken geleden Johan Vande Lanotte en zelfs Jean-Marie Dedecker verklaarden dat Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois inconsequent was door Vlaamse Randburgemeesters die de verkiezingen boycotten en dus de wet overtreden niét te vervolgen, terwijl hij dat met de Franstalige randburgemeesters die de wet overtraden wel deed, werden ook die geluiden nauwelijks gehoord in Franstalig België. Kortom: tot aan de verkiezingen gaan we Milquet nog veel horen in Vlaanderen en De Wever nog veel in Franstalig België. Tot beider tevredenheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234