Maandag 27/01/2020

'Wie geen muziek van het internet haalt, is dom'

muziekindustrie

manu chao doet discussie over cd-prijs en piraterij in spanje weer oplaaien

'Een jonge gast met 20 euro op zak kan zich niet al de muziek veroorloven die hij wil. Het is normaal dat hij zijn platen van het internet downloadt en daardoor zijn lief naar de film kan meenemen. Wie dat niet doet, is een dommerik.' Met die uitspraak, vorige week op een Spaans radiostation, heeft Manu Chao de discussie over de cd-prijs en piraterij weer hoog doen oplaaien in Spanje.

Madrid

Van onze correspondent

Rudy Pieters

Jongeren hebben niet veel centen, dus waarom zouden ze dan geen muziek van het net mogen halen, redeneert de Frans-Spaanse zanger die als het gezicht van Mano Negra bekend werd. "Als ik vijftien was, zou ik het ook doen."

Zo'n uitspraak gaat niet onopgemerkt voorbij in een land dat volgens diverse studies het Mekka van de muziekpiraterij is. In de grote steden, behalve aan de noord- en oostkust, zijn de manteros, de verkopers die nagemaakte cd's op een deken (manta) uitstallen, een vertrouwd straatbeeld. Vaak gaat het om migranten. Aan de vier hoeken van de deken hebben ze een touw vastgemaakt. Zodra ze de politie zien aankomen, snoeren ze de deken samen en gaan ze ervandoor. Aan het Madrileense Atocha-station staan er zoveel manteros dat het wel een supermarkt lijkt.

Volgens onlangs gepubliceerde cijfers van de auteursrechtenvereniging SGAE koopt anderhalf miljoen Spanjaarden (het land telt 40 miljoen inwoners) regelmatig cd's van de top manta. Regelmatig, dat is: minstens een per maand. Wat de platenindustrie nog meer zorgen baart is dat de meeste kopers nooit meer in reguliere platenzaken komen. Jaarlijks worden in Spanje nu al meer dan 20 miljoen piraten-cd's verkocht, dat is twintig procent van de totale cd-verkoop in het land.

Het downloaden van muziek en de verkoop van vervalste cd's is sinds september vorig jaar, toen alle getroffen sectoren zich in de Mesa Antipiratería, het Forum tegen Piraterij, hebben verenigd, een heet hangijzer. De politie rolt steeds vaker piratenbendes op, de regering gaat begin volgend jaar het strafwetboek aanpassen zodat de piraterij sneller en strenger kan worden aangepakt. Artiesten en platenmaatschappijen schreeuwen steeds harder moord en brand om het probleem onder de publieke aandacht te brengen, want daar zitten natuurlijk de klanten die de piraterij draaiende houden. Deze zomer werd zelfs een muziekloze dag gehouden op de radio, een soort staking waarbij enkele uren lang geen noot te horen viel, er werd alleen gesproken. Verschillende platenwinkels bleven een tijdlang dicht.

Begin november klonk ineens een dissidente stem in de felle antipiraterijcampagne, die van rockzangeres Olvido Gara, alias Alaska, destijds het boegbeeld van de Spaanse punk en new wave - ze is goed bevriend met regisseur Pedro Almodóvar, die dezelfde achtergrond heeft - en nog een steeds grote naam. "Het is niet netjes dat voor een cd 21 euro gevraagd wordt, terwijl hij maar 3 euro kost", zei ze.

En over de top manta: "De echte fan koopt nooit een plaat van een deken. Als hij geen geld heeft vraagt hij aan een vriend de plaat thuis op te nemen, en die maakt er met alle zorg van de wereld een hoes bij, zoals wij in onze jeugd cassettes maakten."

Ze riep meteen de toorn van muziekindustrie over zich af. Anedi, dat meeste Spaanse platenwinkels verenigt, vond dat Alaska de schade voor de platenhandel over het hoofd zag en eiste dat ze haar woorden terugtrok. Dat deed ze niet. Waarop haar platen uit de rekken werden genomen. "Een zware aanslag op de vrije meningsuiting van iedereen", reageerde Alaska. De boycot duurde slechts 24 uur. De voorzitter van Anedi bond in na een radiodebat met Alaska.

Een van de muzikanten die Alaska meteen openlijk steunde was Manu Chao. In zijn radiointerview vorige week deed hij er nog een flinke schep bovenop. Maffieuze piraterij kan niet, vindt hij, maar piraterij voor persoonlijk gebruik moet kunnen. De platenindustrie kan de georganiseerde piraterij maar op één manier bestrijden, door de cd's goedkoper te maken, want nu zijn die te duur, vindt ook Manu Chao. "Op dit moment bestaan er goedkopere productietechnieken, die de prijzen omlaag moeten halen. Als we allemaal een inspanning deden, dan zouden er goedkopere cd's zijn."

Ook voor de mantero toont hij begrip. "De mantero is een slaaf van de maffia's en begrijpt niet waarom de politie niet de talrijke magazijnen ontmantelt waar de illegale kopieën gemaakt worden. Iedereen weet waar die magazijnen staan."

In verband met auteursrecht is tegen Manu Chao trouwens onlangs een opvallende klacht binnengekomen. Op zijn jongste cd, Radio Bemba Sound System, gebruikte hij geluiden uit de Madrileense metro, onder meer de aankondiging "próxima estación: Esperanza'"(letterlijk: volgende station: Hoop) in het gelijknamige nummer. Schending van het auteursrecht, vinden de echte metro-omroepers, een acteur die films nasynchroniseert en een radio-omroepster. Ze eisen nu hun deel van de koek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234