Dinsdag 27/10/2020

verkeer

"Wie een verkeersongeval veroorzaakt, lijdt ook"

De plek waar een dodelijk verkeersongeval plaatsvond in Oostakker. Veroorzakers van zulke drama's slepen soms een levenslang trauma met zich mee.Beeld Wouter Van Vooren

Wie ooit iemand heeft aangereden - al dan niet met dodelijke afloop - houdt daar soms een levenslang schuldgevoel aan over. De vereniging Even Zeer brengt lotgenoten samen om te helpen dat schuldgevoel draaglijker te maken. Vanaf volgend jaar moet er in elke Vlaamse provincie een afdeling zijn.

Tien jaar geleden reed Guido Lempereur (57) een voetganger op het zebrapad aan. Hij was nuchter, reed niet snel, was niet aan het telefoneren. Maar het was donker en de signalisatie op een verkeersdrempel bemoeilijkte het zicht. Het was gebeurd voor hij het besefte. Zijn slachtoffer verkeerde door een verbrijzelde nekwervel een tijdlang in kritieke toestand, kan door een kapotte knie niet meer sporten en zal altijd een stramme nek hebben, maar maakt het voor de rest goed. Je zou zeggen: beiden hebben ondanks de pech ook geluk gehad, het had veel erger kunnen zijn.

Toch kampt Guido met een trauma. Als hij met de auto rijdt en een voetganger of fietser in een gevaarlijke situatie ziet, dan moet hij de wagen aan de kant zetten. Dan wordt hij overvallen door paniek. Zelfs als hij een bestuurder achter het stuur met een smartphone bezig ziet, begint hij soms te hyperventileren. 's Nachts ziet hij in zijn slaap nog vaak de schimmige beelden die eindigden in een doffe klap. "Ik heb het ongeval kunnen plaatsen," zegt hij, "maar helemaal verwerkt is het nog altijd niet."

Oprecht spijt

Guido Lempereur is voorzitter van Even Zeer, een zelfhulpgroep voor mensen die ooit iemand hebben aangereden. Even Zeer bestaat acht jaar en telt 70 leden. Sinds januari is de vereniging een vzw. In elke provincie wordt nu een afdeling opgericht.

"Wij noemen onszelf geen 'daders', maar 'veroorzakers', maar zelfs die term is niet helemaal correct. Een van onze leden heeft ooit een dronken fietser aangereden. De man zwenkte zomaar de rijweg op, ze kon hem niet meer ontwijken. De vrouw heeft het ongeval niet eens 'veroorzaakt', is ook nooit vervolgd, was juridisch gezien volledig 'in haar recht'. Maar ze heeft de man wel in haar armen zien sterven. Nog altijd kampt ze met schuldgevoelens."

Ook daders die wel schuld treft, kunnen bij Even Zeer terecht. "Ik heb erover getwijfeld of we dat wel moesten doen, en zoals altijd heb ik eerst overlegd met Marc, mijn slachtoffer. Zonder zijn toestemming had ik het nooit gedaan. Ook hij had het er moeilijk mee, maar uiteindelijk beseften we dat ook die mensen afzien van wat ze hebben gedaan, want niemand van hen had ooit de bedoeling een ander te verwonden, laat staan te doden. Ze hebben een stommiteit begaan, soms een heel zware stommiteit, en ze zijn daar terecht voor gestraft. Maar de mensen die naar ons komen, hebben oprecht spijt."

"Een van onze leden veroorzaakte een dodelijk ongeval met drie glazen bier op. Hij zegt zelf dat hij nooit van dat schuldgevoel af raakt. Vrede met zichzelf zal hij misschien nooit meer krijgen, maar hij heeft ondertussen wel geleerd ermee te leven. Moet zo iemand levenslang gekweld blijven? Sommigen zullen misschien vinden van wel, maar wij willen ook die daders helpen. Een ander lid van ons was ook juridisch in de fout toen hij iemand dood reed. Hij was bloednuchter, want hij dronk nooit. Na het ongeval is hij beginnen te drinken. Ondertussen liet hij zich al drie keer opnemen om te ontwennen. Wel: ik ben blij dat die man eindelijk de goede weg lijkt op te gaan."

Praten als remedie

Wat er ook gebeurd is, of de bestuurder nu schuld treft of niet, het verwerkingsproces is altijd lastig. En vaak staat de betrokkene er alleen voor. "Niemand praat daar graag over. Mijn vrouw en ik hebben er jarenlang over gezwegen," zegt Lempereur, "terwijl praten net de beste remedie is. En praten met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, is nog beter."

Dat beseffen ze ook bij het CAW, het Centrum voor Algemeen Welzijnswerk. Klopt een veroorzaker van een ernstig ongeval daar aan, dan wordt hij doorverwezen naar Even Zeer. Trefpunt Zelfhulp, een organisatie die zelfhulpgroepen ondersteunt, en Rondpunt, dat verkeersslachtoffers helpt, helpen Even Zeer om een buddysysteem op poten te zetten. Ook Moderator, dat aan slachtofferbemiddeling doet, werkt met Even Zeer samen. Met andere woorden: ook organisaties die slachtoffers begeleiden hebben begrip voor de 'daders'.

"Het kan echt iedereen overkomen", zegt Lempereur. "Dat besef je pas als je het zelf hebt meegemaakt."

Persoonlijke ervaringen zijn veel waard bij het helpen van lotgenoten. "Wij zijn geen professionele hulpverleners, maar we kunnen wel iets aanreiken wat psychologen soms niet kunnen: ervaring. Sommige leden van ons branden elke dag een kaars voor hun slachtoffer, of legden een bloem op de plaats van het ongeval. Het zijn kleine dingen, maar soms werken die."

'Een ongeluk veroorzaken kan iedereen overkomen. Dat besef je pas als je het zelf hebt meegemaakt' Guido Lempereur, Voorzitter Even ZeerBeeld Tomas Sisk / Photo News
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234