Donderdag 08/12/2022

'Wie een contract tekent, verliest zijn artistieke vrijheid'

rockende belgen in crisis (4): artiesten zonder label

Het zijn barre tijden voor de muziekindustrie. Het voorbije jaar is de cd-verkoop weer met 15 procent gedaald en dus moet de sector noodgedwongen afslanken. Bij platenfirma's komen niet alleen personeelsleden maar ook almaar meer artiesten op straat te staan. Wat is de impact van de huidige malaise op Belgische muzikanten?

Enkele jaren geleden werden Belgische popgroepen door de grote platenmaatschappijen nog massaal aan de boezem gedrukt. Maar de liefde was van korte duur. Yum, Gorki, DAAU, Janez Detd, Anton Walgrave, Ambrozijn: allemaal kwamen ze in een mum van tijd weer op de keien te staan wegens 'niet rendabel genoeg'. Verbazender is echter dat ook goed verkopende bands als Zita Swoon en Arid hun contracten niet verlengd zagen. Heeft rock in Vlaanderen nog toekomst?

Brussel

Eigen berichtgeving

Dirk Steenhaut

'Neen, het is niet zo leuk zonder platenmaatschappij te zitten", vertelde Stef Kamil Carlens ons enkele maanden geleden via e-mail. "Een label is een thuishaven, een dak boven je hoofd. We hebben met de mensen van Warner altijd een prima verstandhouding gehad, maar het zijn moeilijke tijden, hè? Ik ben erg onzeker over onze toekomst. Ik weet niet hoe we de opnamen van de volgende plaat zullen bekostigen; hoe ik de muzikanten of een eventuele producer zal betalen."

Rock in Vlaanderen: niet bepaald een glamourverhaal. De carrière van Zita Swoon, een van de weinige bands die in het voorbije decennium artistieke geloofwaardigheid wisten te koppelen aan een zeker commercieel appeal, ontvouwt zich dan ook als een wedloop met hindernissen. Want ook al waren de cd's I Paint Pictures on A Wedding Dress (1998) en Life = A Sexy Sanctuary (2001) samen goed voor een verkoop van 90.000 stuks, het kon niet beletten dat groep en platenmaatschappij ruim anderhalf jaar geleden beslisten elk huns weegs te gaan.

"Het feit dat er in de business storm op komst was, had er zeker iets mee te maken", zegt Carlens. "Maar het grootse probleem was dat we allang toestemming vroegen licentiedeals te sluiten in landen waar het plaatselijke Warner-filiaal had beslist onze plaat niet uit te brengen. We kregen te horen dat zulke praktijken tegen de businessfilosofie van Warner indruiste. Er zat dus niets anders op dan onze samenwerking te beëindigen. Al dient gezegd dat Warner ons na die beslissing nog heeft geholpen met het regelen van een licentiecontract met Strangeways Records in Duitsland.

"Hoe dan ook zullen we de demo voor onze volgende plaat eerst aan Warner laten horen, voor we op zoek gaan naar andere gegadigden. Dus, wie weet dat als er weer een straaltje zon door de wolken komt piepen we opnieuw gaan samenwerken? De platen die we met Warner maakten, hebben aardig verkocht, dus ik neem aan dat we op zijn minst in aanmerking zullen komen."

Een half jaar later heeft Zita Swoon nog altijd geen nieuw contract. "We zoeken nog naar geschikte en gemotiveerde partners", vertelt manager Laurence Bourgeois. "Maar we staan intussen al een stapje verder. Er is belangstelling van verscheidene platenlabels en er zijn zelfs majors bij. Alle mogelijkheden zijn dus nog niet uitgeput. Momenteel vergelijken we de respectieve visies, onderzoeken we wat de interessantste samenwerkingsformule kan opleveren, en hopelijk zijn we tegen februari in staat de knoop door te hakken."

Bourgeois ziet tegenwoordig meer heil in een licentieovereenkomst dan een artiestencontract. "Zodra je je handtekening zet, ben je je vrijheid kwijt", vindt ze. "Een platenmaatschappij eist doorgaans dat een artiest zich concentreert op één herkenbaar project. Dat is geen goede zaak voor muzikanten die op verschillende terreinen actief willen zijn. Stef Kamil heeft recentelijk samengewerkt met Jan Decorte en schrijft nu ook in het Nederlands en in het Frans. Maar wat een artiest als een uitdaging ziet, wordt door een platenfirma alleen maar als verwarrend ervaren."

Daarin zou ze wel eens gelijk kunnen hebben. Twee jaar geleden kreeg Axl Peleman het nog aan de stok met zijn broodheren van Universal omdat hij, behalve met Camden, ook met Automatic Buffalo op het podium stond. En intussen is gebleken dat Island, het label van dEUS, de cd van Magnus (het danceproject van Tom Barman met CJ Bolland) niet wenst uit te brengen omdat het zich prioritair over de gODEN wil ontfermen."

Lennard Busé, wiens groep Yum in 2001de cd Monokid uitbracht, hield aan zijn kortstondige samenwerking met een major eveneens een kater over. "We hebben die plaat destijds met eigen middelen opgenomen en toen we bij Sony terechtkwamen, hoopten ze daar blijkbaar uit een minimale investering een maximaal rendement te puren. Een van de dingen waar bijvoorbeeld op werd bespaard was promotie. Van Monokid werden een kleine 4000 stuks verkocht, maar het hadden er zeker meer kunnen zijn. Alleen: de meeste mensen kopen een cd pas als ze al enkele singles op de radio hebben gehoord. Precies op dat vlak liep het mis.

"Frappant detail: geen van de mensen met wie Yum toen werkte, staat vandaag bij Sony nog op de loonlijst. We zijn dat bedrijf zeker dankbaar voor de kans die we hebben gekregen, maar de communicatie liep allesbehalve gesmeerd. Achteraf bleek dat ze ons een jaar aan het lijntje hebben gehouden en daar hou je een wrange nasmaak aan over. Als je geen cd's meer kunt maken, kom je niet meer op de radio en krijg je geen optredens meer. Alles hangt samen.

"Het klopt dat we heel wat tijd nodig hebben gehad om onze wonden te likken en ons te bezinnen over de volgende stap. Reinert D'Haene, mijn muzikale partner, en ik beschikken gelukkig over professionele opnamefaciliteiten en in onze vrije tijd sleutelen we aan een nieuwe plaat. Alles gaat wat langzamer, maar we roeien met de riemen die we hebben. Onze huidige samenwerking, met V2, is gestoeld op realisme en wederzijds respect, dus dat schept weer nieuwe perspectieven."

Geen ijdele woorden, want de eerste single die Busé en D'Haene bij V2 hebben uitgebracht ('Ticket naar de zon', onder de naam Superdiesel) werd een geheide radiohit. Iets soortgelijks gebeurde met 'Life on Mars', de solosingle van Jasper Steverlinck van Arid, die Sony niet wilde uitbrengen. Play It Again Sam deed het wél en het plaatje haalde in enkele weken goud. Toeval? Het toeval bestaat niet.

Morgen in deel 5: 'Wat je zelf doet, doe je beter'

Stef Kamil Carlens:

'Een artiest die uitdagingen opzoekt, brengt een platenfirma enkel in verwarring'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234