Donderdag 20/02/2020

Wie doet het met wie in theaterland en waarom?

Antwerpen-Amsterdam, Gent-Den Haag en Brussel-Rotterdam: dwars door de Moerdijk heen lopen momenteel enkele stevige theaterassen. Grote Vlaamse en Nederlandse toneelhuizen bundelen almaar vaker en inniger hun krachten. ‘De voorbije jaren is er een steeds grotere muur tussen België en Nederland gegroeid’, zegt Toneelhuis-directeur Guy Cassiers. ‘Samenwerkingen over de grens heen moeten dat ontmijnen.’ Artistieke affiniteit, economische realiteit.

Vier gezamenlijke producties, gespreid over vier jaar. Dat is het streefdoel van de nieuwbakken alliantie tussen het Antwerpse Toneelhuis en Toneelgroep Amsterdam (DM 19/4). “Eerst en vooral zorgt dit ervoor dat we elk maar twee producties moeten betalen”, licht landgenoot Ivo Van Hove, artistiek directeur in Amsterdam, toe. “Op die manier kunnen we een hoge kwaliteit behouden in barre tijden. Ten tweede is het ook belangrijk dat we de allerbeste mensen uit Vlaanderen en Nederland samenbrengen. In het verleden, met bijvoorbeeld Kinderen van de zon is gebleken dat die krachtenbundeling door iedereen als heel bijzonder wordt ervaren.”

Markant: voor Kinderen van de zon (2010) werkten de Amsterdammers nog samen met het NT Gent. “Het is belangrijk voor onze mensen om met een internationaal gerenommeerde regisseur als Guy Cassiers te kunnen werken”, zegt Van Hove. “Dat was de hoofdreden om niet meer met het NT Gent in zee te gaan. Een heel moeilijke en emotionele beslissing, maar in Gent ontbreekt momenteel die extra troef van een huisregisseur die aan een internationale standaard voldoet.”

Coproducties als Kinderen van de zon en La Grande Bouffe blijven dan wel op het repertoire staan, nieuwe plannen tussen Gent en Amsterdam zijn er voorlopig niet. “De samenwerking was in het verleden te mooi om nu plots stop te zetten, maar het zal inderdaad niet meer zo intensief gebeuren als de voorbije jaren”, zegt Steven Heene, artistiek coördinator van het NT Gent. “Onze huisregisseurs, zoals Julie Van den Berghe, zijn jong en bespelen de schouwburg nog niet zoals Johan (Simons, LDW) dat deed.”

Niettemin blijft Nederland voor huizen als het NT Gent ‘het binnenste buitenland’, zoals artistiek leider Wim Opbrouck het ooit verwoordde. Artistieke affiniteit, economische realiteit. “Na de grote Vlaamse Golf in de jaren tachtig en negentig is er de laatste jaren een steeds grotere muur gevormd tussen Nederland en België”, zegt Guy Cassiers. “Ik hoop dat samenwerkingen als deze dat op een artistieke manier kunnen ontmijnen. Door bijvoorbeeld de heersende quota over subsidies voor volle zalen is men verplicht om over de grens te kijken.”

Ter illustratie: momenteel is het NT Gent volop in onderhandelingen over een structurele samenwerking met het Nationale Toneel in Den Haag. “Susanne Kennedy regisseert al de coproductie De bittere tranen van Petra van Kant(naar Fassbinder, LDW) en hun artistieke directeur Theu Boermans heeft een jarenlange ervaring”, aldus Heene. “De ene samenwerking sluit bovendien de andere niet uit, wij willen zoveel mogelijk kleuren op ons palet. “

Naast de assen Antwerpen-Amsterdam en Gent-Den Haag loopt er ook een stevige theaterlijn tussen Brussel en Rotterdam. De Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) in Brussel knoopt immers al geruime tijd nauwe banden aan met het Rotterdamse Ro Theater. “De meerwaarde van die samenwerking verloopt in twee richtingen”, zegt Jan Goossens, artistiek leider van de KVS. “Met Alize Zandwijk heeft het Ro Theater een straffe theatermaker met een scherpe neus voor het hedendaagse repertoire in huis. Erg interessant voor onze zaal, zoals bleek uit de drie producties van de Duitse Dea Loher die we hebben gebracht.”

Op zijn beurt spint het Ro Theater dan weer garen bij de krachtige stedelijke verankering van de KVS. “Dankzij onze samenwerking weet het Ro Theater zich steeds beter te positioneren in de stad Rotterdam”, aldus Goossens. “Bovendien hebben wij veel ervaring op het vlak van hedendaagse dansvoorstellingen. Dat was voor Alize interessant bij het maken van haar dansvoorstelling Hondsdagen, die volgend seizoen ook naar Brussel komt.”

Allianties door de Moerdijk heen kunnen dan ook als win-winsituatie bestempeld worden. “Cruciaal is wel dat het om samenwerkingen op langere termijn gaat”, besluit Goossens. “Maar ook inhoudelijke krachtenbundelingen met kleinere partners zoals de Brakke Grond in Amsterdam zijn voor ons heel interessant. Het hoeven niet alleen grote toneelhuizen te zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234