Dinsdag 18/05/2021

Stijn Van de voorde

"Wie de taal van de liefde spreekt, verstaat alles en iedereen"

null Beeld Karoly Effenberger
Beeld Karoly Effenberger

Stijn Van de Voorde is te horen op Studio Brussel, te zien op Canvas en elke woensdag te lezen in Cult.

Tijdens de eerste drie dagen van een vakantie maak ik mijn hoofd leeg. De overgebleven tijd gebruik ik om het weer op te vullen. Liefst met iets prikkelend. De afgelopen jaren heb ik tijdens de herfstvakantie telkens een nieuwe taal geleerd.

Dankzij de middelbare school is mijn basiskennis van het Frans, Engels en Duits nog net voldoende. Al denken ze daar in onze buurlanden misschien anders over. Een cursus Spaans in het volwassenenonderwijs heb ik nooit overwogen. Zoiets neemt te veel tijd in beslag en op het einde van elk semester moet je met de hele klas uit eten in een tapasbar. Fuck tapas: te weinig eten op te kleine bordjes. Het is bovendien de bedoeling dat je die minuscule hoeveelheden voedsel deelt. Dan zit je daar met zes mensen rond een bordje waar vijf patatas bravas of gambas al ajillo op liggen. Ik ben een man van weinig principes, maar ik deel geen kleine porties gefrituurde inktvisringen met mensen die ik nauwelijks ken. Op onze aardbol spreken 330 miljoen mensen Spaans, maar daar moet ik niet voor boeten.

Ik prefereer een taal die ik thuis op een rustige en individuele basis kan aanleren. Na vier intrigerende seizoenen 'Game of Thrones' leg ik me deze vakantie toe op het Dothraki, de taal van het gelijknamige volk uit de HBO-fantasyserie. Mijn leraar Duits in de middelbare school zei altijd: "Als je écht Duits wil leren, zoek dan een lief in Duitsland." Als je die analogie doortrekt, zit ik met een probleem. Het is eenvoudiger om naar het Ruhrgebied te rijden dan naar een van de Zeven Koninkrijken op het westelijke continent Westeros.

Gelukkig bestaat er een app (3,99 euro) die je via oefeningen wegwijs maakt in de woordenschat van het trotse nomadenvolk. Wie het nog ernstiger aanpakt, koopt er het boek én de cd van Dothraki-uitvinder David J. Peterson bij. Na enkele dagen bezit je het nodige zelfvertrouwen om met een onberispelijk accent in dialoog te treden. Drop me in de Vallei van Arryn en ik zal mijn mannetje staan. 'Hash me laz indee jin eveth?' (Is dit water drinkbaar?) 'Asshekhqoyi vezhvena!' (Gelukkige verjaardag!) Er zijn weinig talen waarin stemloze plosieven zo geaspireerd worden uitgesproken, zonder dat dit invloed heeft op de betekenis. Dat maakt het Dothraki zo veel vernuftiger dan andere fictieve talen als het Sindarin (van de Grijze Elven uit 'Lord of the Rings') en het Na'vi (van de blauwe mannen uit 'Avatar').

Sean Bean als Eddard Stark in 'Game of Thrones'. Beeld AP
Sean Bean als Eddard Stark in 'Game of Thrones'.Beeld AP

De Amerikaanse linguïst Marc Okrand schreef begin jaren 80 in opdracht van de makers van 'Star Trek' het Klingonwoordenboek. Samen met het Vulcans en Romulans groeide het Klingon uit tot de populairste fictieve taal uit de film- en televisiegeschiedenis. Er bestaat een Klingonvertaling van 'Hamlet' van Shakespeare en vier jaar geleden ging de 'Klingonopera U' in première in Nederland. Zelfs Kate Bush zong in 2011 "peDtaH 'ej chIS qo'" (Klingons voor 'Het sneeuwt en de wereld is wit') in '50 Words for Snow'.

Het wordt nog interessanter als muzikanten zelf iets verzinnen. Op onze aardbol zingen mensen in 6.500 verschillende talen, maar er kan er altijd nog eentje bij. In de jaren 80 experimenteerden artiesten als Enya en Cocteau Twins met klanken. De ene zijn we daar al dankbaarder voor dan de andere. Jón Þór Birgisson van de IJslandse band Sigur Rós verzon recenter het Vonlenska (Hooplands). Jónsi noemt het geneuzel zelf geen taal. De fonologie van de klanken is vergelijkbaar met het IJslands, maar de samengeknepen lettergrepen hebben totaal geen betekenis.

Urban Trad (2003) en Ishtar (2008) vertegenwoordigden ons land op het Eurovisiesongfestival in een fictieve taal. Ik heb een Britse vriend die nog steeds gelooft dat Ishtar de Grote Markt van Sint-Niklaas bezong in het Waaslands. Wat uiteindelijk niet helemaal is gelogen. Volgens de folkgroep in kwestie mag iedereen zelf bepalen waar 'O julissi' over gaat. Taal hoeft niet altijd een handschoen te zijn die strak om de huid van de inhoud is getrokken. En de grootste markt van Europa is nu eenmaal een prachtig onderwerp om te bezingen.

Is het verstandig om op een sollicitatiebrief te vermelden dat je één van de zeshonderd mensen bent die het Quenya machtig is? Zolang je geen job ambieert in een ICT- bedrijf op Midden-Aarde waarschijnlijk niet. Als je de universele taal van de liefde spreekt, zou ik er wel gewag van durven maken. Daar begin ik volgende vakantie aan. Wie die taal spreekt, verstaat alles en iedereen. Was het tenslotte niet Lieutenant Commander Spock die ooit zei 'Dakh orfikkel aushfamaluhr shaukaush fi'aifa mazhiv'?

* 'Eén taal is nooit genoeg' in het Klingon

Ishtar. Beeld PHOTO_NEWS
Ishtar.Beeld PHOTO_NEWS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234