Maandag 10/05/2021

'Wie de grunge overleefd heeft, is goed terechtgekomen'

Als aanvoerder van het legendarische Soundgarden lag Chris Cornell mee aan de basis van de grunge. In tegenstelling tot Kurt Cobain (Nirvana), Andy Wood (Mother Love Bone) en Layne Staley (Alice in Chains) overwon Cornell zijn drugverslaving wel, en kan hij vandaag alles nog navertellen. Na het uiteenvallen van Soundgarden richtte Cornell samen met drie vierde van het al even succesvolle Rage Against the Machine de supergroep Audioslave op, waarvan straks het spijkerharde 'Revelations' verschijnt. 'We leren elkaar beter kennen via interviews.'

Door Bart Steenhaut

Cornell (42) woont sinds een paar jaar in Parijs. De studio waar we elkaar ontmoeten, middenin het modieuze St.-Germain-des-Prés, ligt om de hoek van het appartement dat hij er betrekt met zijn vriendin, de steenrijke erfgename van een internationaal vermaarde hotelketen. Cornells grootste droom, gecoverd worden door Johnny Cash, ging in 1996 in vervulling toen the man in black 'Rusty Cage' opnam. Straks levert Cornell ook de titelsong van de nieuwe James Bondfilm Casino Royale. Maar op het massieve Revelations gaat Audioslave als vanouds frontaal in de aanval, is elke song een mokerslag die je al in de eerste ronde buiten westen slaat. "We hebben nog nooit zo scherp gestaan."

Op de plaat wek je de indruk dat je niet alleen verbaasd bent dat je nog leeft, maar ook dat je ondertussen een soort geluk hebt gevonden dat je vroeger eigenlijk nooit voor mogelijk had gehouden.

Chris Cornell: "Dat lijkt een juiste analyse. Ik heb veel vrienden die vroeger geleefd hebben alsof ze nooit de dertig zouden halen, en het nu jammer vinden dat ze zichzelf toen niet wat beter verzorgd hebben. Ik ben behoorlijk gezond momenteel, maar dat heeft vooral met geluk te maken. Ik heb sterke genen, blijkbaar. (lacht) Dat ik er nog ben is een bonus, maar dat ik er bovendien in geslaagd ben een goeie relatie uit te bouwen met mijn vrouw en mijn kinderen, dat is... onvoorstelbaar. Ik probeer wat me nu overkomt dus niet normaal te vinden. Voor hetzelfde geld was ik dood geweest."

In 'Jewel of the Summertime' zing je: 'When I was twenty-one/i saw the sun setting out of sight', een expliciete verwijzing naar je drank- en drugverslaving. Hoe kijk je vandaag terug op die hele grungeperiode?

"Het was in elk geval een heel donkere periode. Onlangs zat ik nog in een fotoboek te bladeren van een man die destijds alle grungegroepen in Seattle fotografeerde. Het viel me op aan de beelden hoe donker en bewolkt het daar altijd was. De hoogdagen van de grunge waren zowat de opwindendste periode van mijn leven. Ik vond het een kick om deel uit te maken van een levendige scene, die bovendien een enorme invloed op de volgende generaties heeft gehad. Maar tegelijk zijn mijn herinneringen aan de vroege jaren negentig heel somber."

Omdat een aantal van je vrienden gestorven zijn aan een overdosis?

"Ja. Vooral Andy Wood. Dat was niet alleen mijn soulmate, de rol die hij als zanger van Mother Love Bone heeft gespeeld in de ontwikkeling van de grunge valt niet te becijferen. Hij was de bezieler van het genre, de man die de muziek een eigen identiteit verschafte. Een heel extraverte, geweldige jongen, ook. Zijn dood heeft een donkere schaduw over de hele scene geworpen. Vaak heb ik de indruk dat zijn geest nog door mijn hoofd zweeft. (stilte) Die tijd was de spannendste uit mijn leven, maar als je je beste vriend op zijn vierentwintigste moet begraven, is dat niet iets waar je graag aan terugdenkt."

Toch nog even: hoe schat je de culturele impact in van de grungebeweging?

"Die zindert tot vandaag na, denk ik. En met uitzondering van de doden heeft iedereen die er toen bij was vandaag nog steeds een vruchtbare carrière. Billy Corgan, Pearl Jam, Dave Grohl, ikzelf: we draaien nog altijd mee. Dat bewijst dat zij die aan de basis van een beweging liggen talent genoeg hebben om ook overeind te blijven als de hype eenmaal voorbij is. Daar gaat 'Original Fire' trouwens over: 'the original fire has died and gone/but the riot inside moves on'. De vibe in Seattle is intussen een beetje doodgebloed, maar zelf voel ik nog dezelfde gedrevenheid als vroeger."

Wetende wat je nu weet: wat zou je zeggen tegen de twintigjarige Chris Cornell, als die hier nu zou binnenstappen?

"Ik zou hem op mijn blote knieën smeken te stoppen met drinken. Om voor eens en altijd van de alcohol af te blijven. Dan zou ik achteraf niet alleen veel productiever zijn geweest, maar ook veel minder slechte beslissingen hebben genomen. Ik zou, om maar iets te zeggen, nooit met mijn eerste vrouw getrouwd zijn. Anderzijds moet ik tegen de jonge Chris Cornell misschien maar beter mijn bek houden, want uiteindelijk ben ik toch goed terechtgekomen. En het lijkt me weinig waarschijnlijk dat ik nog gelukkiger kan worden."

Nog een ander citaat uit de nieuwe cd. 'I killed myself/Threw away my mental health/While nobody was blinking an eye'. Harde woorden. Is dat de samenvatting van hoe je op Soundgarden terugkijkt?

"Ja. Ik zal niet zeggen dat er niémand naar me omkeek, want er zijn mensen geweest die wel geprobeerd hebben me te helpen. Maar je moet goed beseffen dat ik toen door de drug-hel ging, en dat de meeste mensen in mijn omgeving even hard aan het spul zaten. Ze waren noch fysiek, noch mentaal in staat me te helpen. Dat neem ik hen niet kwalijk, maar het wás wel zo."

Hoe komt het toch dat zoveel muzikanten aan de drugs geraken, ook al bestaan er zoveel ontradende voorbeelden?

"Dat gebeurt gewoon. Kijk: je wordt geboren met een aantal problemen waar je je in de loop van je leven doorheen zal moeten worstelen. En naarmate je ze harder probeert te ontlopen, lijken ze alleen maar groter te worden, tot je er uiteindelijk niet meer omheen kunt. Succes is een goed excuus om al die hindernissen voor je uit te schuiven. Sommige mensen hebben van nature de gave om hun leven onder controle te houden, anderen moeten dat leren door eerst alle mogelijke fouten te maken. Ik behoor tot de laatste categorie."

Je woont al een paar jaar in Parijs. Kijk je nu op een andere manier tegen de Verenigde Staten aan?

"Ik vind het heel verfrissend om hier te wonen. Jullie hebben een savoir-vivre waar de rest van de wereld nog niet aan toe is, en het cliché dat Europeanen veel geraffineerder zijn klopt wel, vind ik. Anderzijds mis ik de efficiëntie van Amerika wel. Daar krijg je van jongsaf aan ingepompt dat je hard moet werken om mettertijd een zekere status te verwerven. En omdat die mentaliteit er bij iedereen zit ingebakken, krijg je er op korte tijd veel gedaan. Anderzijds tel je er alleen mee zolang je rijk en succesvol bent. Wie daar in een carwash of een restaurant werkt, telt niet mee. Daar wordt echt op neergekeken. In Italië is elke kok trots op zijn beroep. Die hoeft echt geen 800.000 euro per jaar te verdienen."

Is dat het grootste pluspunt van Europa?

"Dat, en het feit dat je hier van elke bankautomaat eerst je kaart terug krijgt, en pas dan je geld kunt opnemen. In de Verenigde Staten gaat het precies andersom, en vergeet iedereen elke week zijn betaalkaart uit de machine te halen."

'Wide Awake' is niet alleen een aanklacht tegen de manier waarop de regering-Bush de crisis na de orkaan Katrina heeft aangepakt, het lijkt me ook de meest politieke song die je tot nog toe geschreven hebt. Moedigen de andere groepsleden, die allemaal bekend staan vanwege hun extreem linkse sympathieën, je daartoe aan?

"Nee. Bij Soundgarden was ik overal bij betrokken, maar in Audioslave hebben we van in het begin de afspraak gemaakt dat zij me niet aanspreken over mijn teksten, en ik me niet met de muziek bemoei. Eerlijk gezegd: het kan me ook niet schelen wat de groep vindt van wat ik doe. Over 'Wide Awake' hebben we tot nog toe geen woord gewisseld. Ik weet dat Tom (Morello, gitarist, BS) beseft waar het nummer over gaat omdat jij me dat net verteld hebt. Zo gaat het vaak. We leren elkaar beter kennen via de interviews, en door samen op tournee te gaan."

Tussen Soundgarden en Audioslave heb je ook een solo-cd gemaakt. Vond je muziek maken zonder groep uiteindelijk een te eenzaam bestaan om in je eentje door te gaan?

"Nee, maar toen de gelegenheid zich aandiende om met Rage Against the Machine samen te werken was dat te mooi om te laten liggen. Het was misschien wel de enige band waar ik nog mee wilde samenwerken. Toen ik naar een van hun repetities ging kijken was ik bijzonder onder de indruk van hoe hecht die drie met elkaar samenspeelden. Dat niveau was onbereikbaar als ik zelf een nieuwe groep had samengesteld. Niettemin ben ik bijna klaar met het schrijven van mijn tweede soloplaat. Die moet ergens volgend jaar af zijn. Klaar om genegeerd te worden, net als de eerste. (lacht)"

Je hebt nu vier cd's gemaakt met Soundgarden, en drie met Audioslave. Heb je het gevoel dat beide hoofdstukken even belangrijk zijn in je leven?

"De geschiedenis zal uitwijzen dat Soundgarden veel belangrijker was. En wanneer ik op mijn sterfbed lig, zal ik zeggen dat dát de groep was die ik altijd het dichtst bij mijn hart heb gedragen. In die band ben ik volwassen geworden, en ik heb er enorm veel levenservaring in opgedaan. De ene dag sta je thuis voor dertig mensen te spelen, een paar jaar later zijn dat er plotseling dertigduizend in Berlijn of Tokyo. Het was de kick van de eerste keer, en daar kan Audioslave nooit tegenop."

Zit er veel van jezelf in Audioslave? Weet ik wie je bent door naar je muziek te luisteren?

"Leer ik Bono beter kennen door zijn platen te beluisteren? Ik denk het niet. Ik heb Elvis Costello, Tom Waits en Johnny Cash ontmoet: stuk voor stuk persoonlijke helden. En keer op keer was ik doodsbang dat het klootzakken zouden zijn. Gelukkig bleken het allemaal aardige, intelligente mensen, maar dat had ik op basis van hun muziek nooit durven te voorspellen. Ik denk trouwens dat muzikanten veel openhartiger zijn wanneer ze een nummer componeren dan wanneer je er een gesprek mee voert. Zéker wanneer het een conversatie is tussen twee muzikanten. Dan vallen er gauw ongemakkelijke stiltes."

Je teksten zijn de laatste jaren een stuk explicieter geworden. Je verstopt je alsmaar minder achter vage beelden en enigmatische zinnen. Ontdek je door te schrijven ook dingen over wie je zelf bent?

"Nu wel, ja. Ik heb me voorgenomen om nooit nog met voorbedachten rade over een specifiek onderwerp te schrijven, want dan slaag ik er nooit in de essentie te vatten. Maar wanneer ik met een leeg hoofd zomaar wat dingen opschrijf, lukt het wel. Dan lijkt het achteraf vaak of ik een hoofdstuk uit mijn biografie heb geschreven. Weet je: iedereen heeft dromen die om de zoveel tijd opnieuw de kop opsteken. Ze doen je beseffen wat je angsten zijn, en waar het je in je leven aan ontbreekt. Ik denk dat mijn songteksten dat ook doen. Van sommige dingen besef ik nu pas hoe belangrijk ze voor me zijn. Omdat ik nu heldere, bevattelijke teksten schrijf die ik zelf ook begrijp. Dat zou ik vroeger nooit gedurfd hebben."

Revelations verschijnt op 11 september bij SonyBMG.

De grungetijd was de spannendste uit mijn leven. Maar als je je beste vriend op zijn vierentwintigste moet begraven, is dat niet iets waar je graag aan terugdenktIk probeer wat me nu overkomt niet normaal te vinden. Voor hetzelfde geld was ik dood geweest

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234