Donderdag 26/11/2020

Borstreconstructies

Wie betaalt welke tiet?

Ann Reymen onderging zelf een preventieve borstamputatie en -reconstructie.Beeld SBS

"Een nieuw paar borsten is geen nieuw paar schoenen." Met die woorden richt presentatrice Ann Reymen zich tot minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld). Ze vindt dat zij de borstreconstructiemogelijkheden, met eigen weefsel of met implantaten, even betaalbaar moet maken. "Een keuze als deze mag niet afhangen van je budget."

Vierduizend euro. Dat bedrag moeten vrouwen gemiddeld op tafel leggen als ze willen dat een plastisch chirurg hun beide borsten met hun eigen vetweefsel reconstrueert. "Dat blijft veel geld, Maggie. Zo veel geld dat veel vrouwen met een verhoogd risico op borstkanker een preventieve ingreep op de lange baan schuiven, of na een amputatie verder moeten leven met een leegte, letterlijk en figuurlijk", zo schrijft Ann Reymen in een open brief.

De presentatrice spreekt uit eigen ervaring. Een genetisch bepaald verhoogd risico op borstkanker deed haar zelf voor een mastectomie (operatieve verwijdering van de borst- en okselklieren) kiezen. "Mijn borsten zijn nu gemaakt van mijn buik."

Medelijden wil Reymen niet, wel een aangepast terugbetalingssysteem. Zo worden reconstructies met siliconen volledig terugbetaald, maar dekt de terugbetaling bij een eigenweefselreconstructie niet volledig de lading. "Dat ze dan voor die siliconen gaan, hoor ik u nog zeggen. (...) Maar een vrouw zou zo'n levensbepalende keuze niet moeten maken op basis van haar budget."

Dat vrouwen dieper in de buidel moeten tasten voor een borstreconstructie uit eigen weefsel, is al langer een issue. Het probleem situeert zich tussen het Riziv en de plastisch chirurgen. Die laatsten vinden dat ze, met 1.527 euro voor een eenzijdige autologe (eigen weefsel) reconstructie, onvoldoende vergoed worden. "Zo'n reconstructie neemt makkelijk acht uur in beslag en er wordt gewerkt met een heel team", duidt professor plastische chirurgie Philip Blondeel (UZ Gent). Volgens zijn berekeningen komt dat, in het geval van twee betrokken chirurgen, neer op zowat 22 euro netto per uur. "Voor dit loon krijgt niemand een stielman te pakken."

Gevolg is dat plastisch chirurgen esthetische supplementen aanrekenen. En het zijn die supplementen die patiënten niet altijd kunnen terugtrekken. Gemiddeld moeten ze, twee weken voor de operatie, tussen de 2.600 en 4.000 euro, zelf overmaken.

Hospitalisatieverzekering

Dat het niet vanzelfsprekend is om die som bij mekaar te krijgen, weet Yamina Krossa. Ook zij liet, als alleenstaande mama met twee tienerzonen en een vervangingsinkomen, haar borsten met eigen weefsel reconstrueren. "Implantaten waren voor mij nooit een optie. Ik wilde geen vreemde dingen in mijn lichaam. En al zeker geen dingen die om de vijf tot tien jaar vervangen zouden moeten worden."

Krossa kon het geld uiteindelijk via een benefiet bij vrienden en familie inzamelen. Daarna richtte ze 'Benetiet' op, een vzw op waarmee ze vandaag twintig vrouwen ondersteunt die niet over nodige middelen beschikken voor een reconstructie als de hare.

Hoeveel Belgische vrouwen zich in zo'n positie bevinden, is moeilijk te zeggen. Krossa, maar ook professor Blondeel, menen dat er jaarlijks om en bij de 1.000 autologe reconstructies volgen. "Hoeveel er die keuze niet maken, omdat het financieel te moeilijk is, wordt nergens geregistreerd."

Blondeel meent dat het om een beperkt aantal vrouwen gaat, gezien de miljoenen hospitalisatieverzekeringen die worden afgesloten. Het zijn immers die verzekeringen die wel kunnen tussenkomen. Maar bij de Liga tegen Kanker klinkt een ander geluid. Ward Rommel, expert kankerzorg, haalt er de cijfers van een enquête bij die de Liga vorig jaar organiseerde rond de hoge kost van eigenweefselreconstructies. Zowat 600 ex-kankerpatiëntes werkten daaraan mee. Op de vraag waarom ze geen eigenweefselreconstructie ondergingen, antwoordde 38,4 procent dat het te duur is. Ook gaf 21,3 procent van de vrouwen aan dat ze door de reconstructie financiële problemen kregen. "We kunnen deze cijfers niet zomaar extrapoleren. Maar ze tonen wel aan dat er iets misloopt."

Welke borsten zijn nu beter? Professor Blondeel zweert bij de eigenweefselreconstructies, omwille van de hogere tevredenheid bij de patiënten. Ook zouden ze op lange termijn meer kosteneffectief zijn. "Bij implaatreconstructies volgen er immers frequent heringrepen." Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) zegt dan weer dat er geen sluitende wetenschappelijke bewijzen zijn. "Aan beide reconstructies zijn risico's verbonden."

Minister De Block liet gisteren weten dat het borstreconstructiedossier bij het Riziv zit. Volgens haar woordvoerster is er in 2013 al tevergeefs een voorstel aan de plastisch chirurgen gedaan, om hun erelonen te verhogen. "Het is daarom dat we een studie naar redelijke erelonen bij het kenniscentrum hebben opgevraagd. Die moet mee de nieuwe onderhandelingen vormgeven." Bij het Riziv klinkt het dat ze half november aan tafel gaan met alle betrokkenen. Voor het eind van het jaar zou er een beslissing moeten vallen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234