Vrijdag 18/09/2020

Review

'Where to Invade Next': de nieuwe film van Michael Moore is eerder satire dan documentaire

Beeld © rv

Al jarenlang belicht Michael Moore de tekortkomingen van de VS. Dit keer verandert hij het geweer van schouder en zoekt hij naar oplossingen in Europa. Helaas doet hij dat zo slordig en ongenuanceerd dat Where to Invade Next eerder satire is dan een goeie documentaire.

Ruim 25 jaar. Zo lang al probeert Michael Moore met grappige tv-programma's als TV Nation en films als Roger and Me, Bowling for Columbine, Fahrenheit 9/11 en Sicko aan te tonen dat er in de Amerikaanse samenleving te weinig samen wordt geleefd. Met een bewonderenswaardige drive blijft hij tegen de stroom invaren in een Amerika waar het gedachtegoed traditioneel naar rechts overhelt.

Toen zijn nieuwste film enkele maanden geleden zijn Europese première beleefde op het filmfestival van Berlijn, sprak Moore het publiek toe via het scherm. "Ik ben wellicht de eerste regisseur die op de Berlinale zijn film inleidt in badjas", lachte hij. De beelden waren in het ziekenhuis gedraaid. Hij leed aan een longontsteking en kon daardoor niet aanwezig zijn. Maar eigenlijk was de inleiding wel passend. Want na het zien van zijn film, had je het gevoel dat hij bij de ontwikkeling van het concept ook zijn sloffen niet had uitgetrokken.

Naïeve soldaat

Is Moore doorgaans de reporter die vanuit verontwaardiging een onfrisse zaak of situatie uitspit, hier speelt hij de rol van een naïeve soldaat in dienst van zijn land. Je hoort hem in de voice-over op zijn gebruikelijke gezapige en niet van humor gespeende manier vertellen dat hij door de regeringsleiders te hulp is geroepen. Ze hebben zovele oorlogen verloren en de staat van hun land is er zo belabberd aan toe dat ze ten einde raad Moore hebben ingeschakeld. Hij krijgt de opdracht om, naar Amerikaanse gewoonte, andere landen binnen te vallen, maar dit keer moet hij vooral ideeën stelen.

De grappige reporter zou intussen moeten weten dat het gras altijd groener is aan de andere kant van de heuvel. Wat mooi lijkt van ver, is in de realiteit vaak niet zo sprookjesachtig. Wel bij Moore, die nooit heeft uitgeblonken in nuanceren.

Hij trekt naar Italië omdat de mensen er jaarlijks verlof hebben en een dertiende maand. Er zijn landen waar men nog meer betaalde vakantiedagen krijgt. Waarom Italië? Dat zegt hij niet. Wat hij wel zegt is dat de Italianen er wellicht daardoor zo uitgerust en appetijtelijk uitzien alsof ze hele dagen seks hebben. En vervolgens mogen die Italianen ongehinderd promopraat voor hun land en hun systeem afsteken alsof ze voor de camera's van een verkoopzender staan.

Zelfde liedje in Duitsland, waar je exotische vakanties kunt krijgen op doktersvoorschrift. En in Frankrijk krijgen de kinderen volgens Moore op school eten voorgeschoteld dat je in Amerika alleen in de betere restaurants vindt. En dan komt er nog een hoofdstukje over de seksuele opvoeding van de Fransen en vernemen we dat ze meer van hun seks genieten dan de Amerikanen en minder ongewenst zwanger zijn.

Overal slikt hij van die geestige weetjes, en hij stelt alleen de vragen waarop hij de antwoorden wil horen. In Slovenië kun je gratis aan de universiteit studeren. En de regering onder de studentenprotesten toen ze iets wou aanrekenen voor de studies, geeft hij nog mee. Maar hij vraagt zich niet af hoe universiteiten dan bekostigd worden.

Hij laat Portugese politieagenten verkondigen dat je in Portugal ongestraft drugs mag gebruiken en stelt alleen vragen die in een publireportage passen. Al is hij niet echt geloofwaardig in de rol van de naïeve Amerikaan waarin hij zichzelf gecast heeft.

Maar zo zwerft hij Europa af. Waarom Europa? Je kunt het je afvragen. De vele sociale voordelen zijn overal aan het afbrokkelen. Maar ook dat interesseert hem niet. Hij zei in een interview: "Ik heb rondgereisd om de bloemen te plukken, niet het onkruid." Hij was beter naar Utopia gereisd.

Het enige niet-Europese land dat hij bezoekt is Tunesië. Omdat er gratis abortusklinieken zijn. Mocht je niet beter weten, je zou gaan geloven dat Tunesië een paradijs voor vrouwen is. En zo vertekent hij allerlei realiteiten om de Amerikanen van alles wijs te maken.

Wat Moore brengt is al lang geen documentaire meer. Het is satire. Hij is geen reporter meer, maar een columnist, die grappige bedenkingen maakt bij situaties die hem niet bevallen. Misschien zet hij wel tot denken aan op die manier, maar dat deed hij misschien nog wel meer toen hij nog tanden had en kon bijten.

Beeld photo_news
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234