Donderdag 28/05/2020

Wheelen en dealen in Europees Parlement

De kandidaat die vandaag de voorzittersverkiezingen voor het Europees Parlement wil winnen, zal een sluw compromis moeten sluiten om aan een meerderheid te geraken. Met het opblazen van de grand coalition beloven de verkiezingen een open strijd te worden.

Tot voor kort was het leven relatief eenvoudig in het Europees Parlement. De christendemocraten van de EVP en de sociaaldemocraten van de S&D vormden een pro-Europese grand coalition die ervoor zorgde dat de besluitvorming vlot verliep.

De Duitse Parlementsvoorzitter Martin Schulz heeft bovendien een uitstekende relatie met Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. Het tweetal belegde regelmatig besloten vergaderingen met belangrijke commissarissen en parlementsleden om wetsinitiatieven voor te koken.

In 2014 sloot de grand coalition een voorakkoord dat bepaalde dat Schulz bij zijn aftreden in januari 2017 opgevolgd zou worden door een christendemocraat. Ook de liberale ALDE-fractie van Guy Verhofstadt sloot zich aan bij dit akkoord, uiteraard in ruil voor enkele belangrijke functies.

Maar de sociaaldemocraten en liberalen bliezen het geheime akkoord onlangs op. Hun redenering: met Donald Tusk en Juncker bezetten de christendemocraten al het Europees presidentschap en het Commissie-voorzitterschap, als ze nu ook nog het Parlement mogen leiden, betekent dit een totale machtsovername.

Smet op blazoen

Het einde van de grand coalition betekent dat de voorzittersverkiezingen voor het Europees Parlement, die vandaag in Straatsburg plaatsvinden, een open strijd zullen zijn. Zeven van de acht fracties leveren een kandidaat en het komt erop aan om tijdens een geheime stemming en maximaal vier stembeurten een meerderheid van de 751 parlementariërs achter zich te krijgen. Tijdens de eerste drie rondes mogen alle kandidaten deelnemen, de vierde ronde wordt een strijd tussen de twee kandidaten die in de derde ronde het hoogst scoorden.

Favoriet is de Italiaanse EVP'er Antonio Tajani, over wie de meningen verdeeld zijn. Het feit dat hij in een vorig leven woordvoerder was van de omstreden Italiaanse premier Silvio Berlusconi zorgt voor een smet op het blazoen. Ook zijn zwakke houding als eurocommissaris van Industrie tijdens Dieselgate leverde hem kritiek op.

Maar Tajani heeft een gedisciplineerde EVP-fractie van 221 leden achter zich. De EVP is bovendien een goed geoliede machine met bijzonder veel ervaring in het sluiten van compromissen en dat zal vandaag nodig zijn om een meerderheid te halen.

De sociaaldemocraat Gianni Pittella, eveneens een Italiaan, is de tweede grote kanshebber. Een hoogvlieger kun je Pittella bezwaarlijk noemen: na ruim twintig jaar als Europarlementslid is hij nog steeds virtueel onbekend; iets wat hij onder andere aan zijn gebrekkig Engels te danken heeft. Maar ook Pittella beschikt over een trouwe fractie, die met 191 leden weliswaar wat kleiner is dan die van de EVP.

Verwacht wordt dat Pittella na een of twee stemrondes een deal zal proberen te sluiten met de ALDE-groep van Guy Verhofstadt. Die laatste is ook kandidaat en geldt nog steeds als outsider. Verhofstadt is ongetwijfeld de meest ervaren kandidaat maar zijn mislukte deal met de Italiaanse populisten van Beppe Grillo's Vijfsterrenbeweging zorgde vorige week voor behoorlijke reputatieschade. Het is niet eens duidelijk of al zijn fractiegenoten hem vandaag zullen steunen.

Politiek gevoelig

Wie het voorzitterschap wil binnenhalen, zal sowieso akkoorden moeten sluiten met andere groepen. Wat die deals precies inhouden, raakt zelden bekend. Maar vaak hebben de akkoorden te maken met steun voor bepaalde wetsinitiatieven.

Op zich is dat niet nieuw. Maar de kans bestaat dat de christendemocraten en sociaaldemocraten vandaag ook zullen moeten wheelen en dealen met anti-Europese fracties om aan een meerderheid te raken en dat ligt politiek gevoelig. Zal de EVP vandaag zover gaan om een akkoord te beklinken met de fractie van Europa-hater Nigel Farage? Zal een kandidaat vandaag zover gaan om ook met de extreemrechtse Marine Le Pen te onderhandelen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234