Woensdag 30/09/2020

Standpunt

Weten we allemaal niet al veel langer dat zowat iedere autoproducent liegt?

VW-logo's in een doos in een schroothandel in Berlijn.Beeld AP

Yves Desmet is commentator bij De Morgen.

Het blijft de beste krantenadvertentie die ik ooit zag. Een foto van de LEM-maanlander, een redelijk afzichtelijk, insectachtig, metalen gedrocht, dat er toch maar in geslaagd was astronauten Armstrong en Aldrin op het maanoppervlak te zetten. Eronder een simpele slogan: "It's ugly, but it gets you there." Daaronder het VW-logo.

Degelijk, betrouwbaar, robuust, zelfrelativerend, een beetje lak aan mode en design: mooier en sympathieker kon je een merk niet maken. Daar blijft vandaag weinig van over.

"Vertrouwen komt te voet en gaat per VW Golf Diesel", was één van de meer kernachtige tweets die de reputatieschade van het bedrijf dit weekend samenvatte.

Eigenlijk verbaast me, meer nog dan de schaamteloze fraude zelf, de verontwaardiging die ze nu plots opwekt. Want weten we allemaal niet al veel langer dat zowat iedere autoproducent zonder verpinken loog en liegt over het gemiddelde verbruik van onze wagens, dat de snelheid die onze kilometerteller aangeeft niet overeenstemt met de werkelijkheid, dat statistieken al zeer lang meer dan creatief worden gebruikt om een milieuvriendelijkheid te suggeren die er absoluut niet is of was?

Yves Desmet.Beeld Bob Van Mol

En waarom, als we dat allemaal eigenlijk al lang wisten, is de verontwaardiging dan nu zo groot?

Heeft het te maken met een groeiend consumentisme, dat zo langzamerhand een nieuwe klassetegenstelling aan het worden is? Was de vorige eeuw nog het strijdperk tussen kleine arbeider en grote kapitalist, dan is het nu stilaan meer en meer de tegenstelling tussen de weerloze consument en grootindustrie die het overneemt.

Volkswagen - en het duurt niet lang meer of andere automerken zullen volgen - is exemplarisch voor de auto-industrie, maar de crash van 2008 heeft een fundamenteel wantrouwen tegen banken die 'too big to fail' waren opgeleverd dat nog lang niet weggeëbd is. Voedselschandalen hebben veel meer kritische zin jegens de agro-business veroorzaakt en een nieuwe, zich ontwikkelende markt van meer biologische alternatieven doen ontstaan.

Het is dat groeiende, bewuste consumentisme dat steeds meer een tegenbeweging begint te worden tegen een overconsumerende en overwerkte samenleving. Waarin we in de ratrace blijven meestappen om meer geld te verdienen om dingen te kopen die we niet nodig hebben om indruk te maken op mensen die we niet eens leuk vinden, zoals de oude boutade zegt. Als een sjoemelende CEO, die nog eens 30 miljoen euro ontslagvergoeding vangt, mee tot die evolutie in de geesten heeft bijgedragen, is het ironisch genoeg dat geld misschien wel waard geweest.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234